Tartışma:Türkiye/Arşiv 3

Tartışma ekle
Aktif tartışmalar

"Kurucusu" kısmına gerek var mı??...

Hiç bir ülkede böyle bir bilgiye yer verilmemişken Türkiye sayfasında bu bilginin yer alması mantıklı mı? Atatürk'ün ülkemizin kurucusu olduğu bilinen bir gerçektir ve hiç kimse yadsıyamaz fakat bu biginin orada yer alması doğru mu? Mesela Amerika Birleşik Devletleri'nde George Washington diye bir bilgi yok... Diğer ülkelerde de yok! 85.97.204.120 21:34, 12 Mart 2008 (UTC)

Bence haklısın, siliyorum.
kardeşim bizi Amerika İngiltere Fransa falan ilgilendirmez iyice tanısınlar kim yapmış bunları nasıl yapmış.o çocuklar daha ATATÜRK ü tanıyamamışlardır tamam mı? ne olursa olsun kendimiz olalım öbür türlü ilerleyemeyiz. kopya oluruz anladınızmı?

Didaktik yazmak...

  • Merhabalar,

Vikipedi ansiklopedi yazma çalışmasıdır. Ders kitaplarında kullanılabilecek, didaktik tarzda içerik eklememeye özen gösteriniz. Teşekkürler, iyi çalışmalar... - Noumenon mesajkatkılar 17:16, 8 Mart 2007 (UTC)

Nüfus

Türkiye nüfusu 79 milyon olarak gösterilmiş. Aslında 73 milyon. Bir kere düzeltme yaptım ama yeniden 81 milyon olarak değiştirilince ikinci kere düzeltme yaptım. Yeniden değiştirilmezse sevinirim. 88.228.127.77 14:42, 20 Mart 2007 (UTC)

Ayrıca İl nüfusu sıralamasında büyük bir hata; İst. Ank. İzm. Bursa, Adana, Kocaeli, Mersin, Konya.. olarak yer bulmuş. Konya 4. büyük nüfusa sahip ildir. Daha sonra Bursa ve Adana gelir. Kent nüfusu ile İl nüfusunu birbiriyle karıştırmayalım.

Kendi ulkemizin nufusunu kendi ulkemizin vikisine dahi dogru yazamiyoruz. Sablonda 76 milyon, sayfa icerisinde 75 milyon olarak verilmis nufusumuz. Ingilizce wiki 71 milyon derken son yapilan adrese dayali nufus tespitinde gercek nufusumuzun 70 milyonun dahi alti oldugu soylendi istatistik kurumu tarafindan. Ne acidir ki tarihe nufusunu tespit edemeyen millet olarak geciyoruz. Cetin Baloglu 06:17, 16 Haziran 2007 (UTC) İnanılmaz şekilde "Türkiye'nin en yüksek nüfusa sahip 5 ili""'ne adana'yı kosma gayretleri var. 3 milyon, 3.3 milyon gibi saçma sapan rakamlar yazılmakta. Dikkat! İstanbul,Ankara,İzmir,Konya,Bursa diye geliyor bu sıra...

Sadeleştirme Gerekli

Bence bu sayfa çok uzun olmuş. Daha kısa paragraflar olmalı. daha fazka sadeleştirme yapılmalı. Detaylı bilgiler alt bağlantılı sayfalara kaydırılmalı. --Koraman 13:32, 15 Nisan 2007 (UTC)


lütfen ülkemizin sayfası geniş olmalı ayrıca ülke bilgisi veriliyor burada öylesine bir parça anlatılmıyor.Mantıklı konuşalım.--Türkişi 13:41, 19 Şubat 2008 (UTC)


Gerçekten burada Türkiye tanıtılıyor daha kısa olmasını istemek yersiz.Birçok eksiği var nasıl kısaltılabilir.

Nüfus

Nüfusu 1 milyonun üzerinde olan kent merkezleri: şablondaki bu ibare sanırım yanlış. Kent merkezi dediğimiz yerler, ilin merkez ilçeleri olmuyormu? ----Ddenkelmesaj 17:30, 16 Nisan 2007 (UTC)

kısaltma

isteğiniz doğrultusunda bazı özetlemeler yaptım ve, subjektif ifadeleri çıkarmaya çalıştım.--kürşat altınordu... 07:16, 4 Mayıs 2007 (UTC)

çok uzun

lütfen bu yazıyı özetleyelim

Che maddesinde görüleceği üzere sayfa 102 kb büyüklüğündedir. Türkiye maddesi ise henüz 72. Yani daha 30 kb'mız var. İlginize.--Erdem Şenol 13:31, 13 Mayıs 2007 (UTC)

spor

spor kısmı futbol tarihçesi gibi olduğundan ilgili kısım Türki'de futbol maddesine aktarılarak o maddenin zenginleşmesi Türkiye maddesinin ise hafiflemesini sağladı. --PhantomII 00:40, 7 Haziran 2007 (UTC)

harita niye yamuk?

avrupa'dan bakışlı harita konulması niye yenilendi anlayamadım.--Orijinnal 15:18, 16 Ağustos 2007 (UTC)

taraflı

"Türkiye, Müslüman çoğunluğa sahip ülkeler arasında en gelişmiş ve modern ülke hâline gelmiştir" tartışmalı bir ifade, seçkin madde adayına yakışmıyor. Filanca 18:45, 16 Ağustos 2007 (UTC)

  • Katılmıyorum bu görüşe ,Her ne kadar vikipedia ansiklopedi de olsa bir miktar yorum bulunur.İngiliz vikisinde e böyle şeyler var.--Kızıl Şaman 21:13, 2 Eylül 2007 (UTC)

bende hiç katılmıyorum tabiki yorum bulunur ayrıca türkiye gerçrktende müslüman ülkeler arasında en gelişmiş ülkedir.türkiye türklerin ve müslümanların ülkesidir.

  • Ben de bu görüşe katılmıyorum

Türkiye : Müslümanların yani Türk, Kürt ve Lazların kısaca bu ülkede yaşayan her müslümanların ülkesidir. Anayasamızda da bu şekilde belirtilir, buna karşı çıkmak Atatürk'ün görüşlerine karşı çıkmak demektir.

(Kürt,TÜrk,laz,çerkez,ermeni,musevi,süryani...23 etnik grup) vardır .Evet en gelişmiş Müslüman ülkeyiz ama bu maddeye eğer az da olsa yorum katılacaksa ülkemizin gidişatı hakkındada bilgi verilmeli.Türkiye Malezya olduktan sonra İran mı olacak?bu gibi soruları cevaplayan cümleler olmalı.Öncelikle anayasa gereği böyle bir şey olmayacağı söylenmeli ardından şuan devletin uyguladığı politikadan bahsedilmesi gerektiğini düşünüyorum...--Türkişi 15:46, 22 Ocak 2008 (UTC)

Harita

Haritaya ne oldu,klasik harita daha güzeldi..--Kızıl Şaman 22:11, 3 Eylül 2007 (UTC)

Cografya

Eskiden birde "Cografya" bölümü vardi ve Türkiye'nin komsu ülkeleri ve sınır uzunluklari (km) vardi. nerede kaldi bu bilgiler? 87.162.191.105 06:41, 30 Ekim 2007 (UTC)

Dolaşım şablonları

Maddenin en alt kısmında bulunan dolaşım şablonları çok fazla sayıda olduğu için maddenin görünümünü bozuyor. Bence bunların bazıları silinip sadece kategorileri kullanılmalı --Pinar 13:31, 4 Eylül 2007 (UTC)

Katılmıyorum. Bu konuda bknz: [[1]]--Orijinnal 06:37, 7 Eylül 2007 (UTC)


Yerelnet

Sayfanın altındaki yerelnet linki yanlış

Neden böyle

Bence bu kilidin kaldırılması gerkeli.Çünkü türkiye ye ne olabilir ki.Eğer biri ters birşey yazarsa engellenebilir.Kaldırılmalı bence --Ahmetdemircioglu 12:21, 13 Ekim 2007 (UTC)

Devlet Forsu???

Maddeye devlet forsu olarak eklenen simge cumhurbaşkanlığı forsu, zaten "devlet forsu" diye birşey yok bildiğim kadarıyla. Ayrıca haritanın da illeri değil ülkenin konumunu ve komşularını göstermesi gerekmiyor mu? İyi Çalışmalar Turkcekarakter 17:55, 13 Ekim 2007 (UTC)

Basın organları: Fox Grubu

Bildiğim kadarıyla bir zamanlar İhlas Holding'e ait olan TGRT Tv kanalı satılmıştı ancak aynı gruba ait olan Türkiye Gazetesi hala aynı gruba bağlı olarak devam etmekte. Düzeltilmesi tavsiyemdir :)--Papazerus 17:18, 20 Ekim 2007 (UTC)

Ulus-Millet ikilemi..

Arkadaşlar, Atatürk hiç bir sözünde ulus kelimesini kullanmamıştır. "egemenlik kayıtsız şartsız MİLLETİNDİR" demiştir. "Gayri Safi Ulusal Gelir" değil "Gayri Safi MİLLİ gelir"dir. İktisat literatürüne GSMH diye girmiştir bu tamlama GSUH değil. Lütfen takıntılarımızı bu sayfaya taşımayalım. Milli, millet, milliyetçilik kelimelerini; ulusal, ulus, ulusalcılık kelimeleriyle değiştirmeyelim. Böylelikle Atatürk'ün mirasları olan özlü sözlerine de saygısızlık yapmamış olursunuz...

uydurma referanslar

Önüne gelen, aklına geleni yazıyor, sonra da uyduruyor bir referans:

"İlber Ortaylı'ya göre; Bizans halkı ile karışım başta din olmak üzere çeşitli sebeplerle hiç olmamış ya da en az seviyede olmuştur"

Nerede yazmış veya demiş bunu İlber Ortaylı? İ.Ortaylı böyle bir zırvayı iddia etmeyecek kadar bilgili bir tarihçimiz.

Devlet Forsu

Neden birçok vikipedi'de devlet forsu ay-yıldız ve çevresindeki Türkiye Cumhuriyeti yazısı iken bizde cumhurbaşkanlığı forsu.Bizde mi yanlışlık var onlarda mı?

Turks count only for 1%of turkey population

As the peoples who came from central asia were mainly(70%)persian speaking tajiks and mixed turco-persians

All thes people cant exceed 100,000 for an anatolia population for taht time of 8 millions

And even the turk portion of this invaders has since the beginning mixing with persians armenians and greeks(especially the warlord ones)so nowadays there is not one single pure turk in turkey

Pure turks are mongoloid people and live as nomads

But when coming to towns they mix with established caucasoid people and loose their mongoloid features

It is for this that ouzbeks who mixed with iranian tajiks after settling in towns are turanid (mid caucasoid mid mongoloid)and caucasoid if there is more than one generation mixing

It is the same of turkmens

But nomads kazaks and kirghiz are mongoloid

We can not consider even the turks by ancestry of turkey who make as tiny as 1%of turkey population as genetically turks since tehy mixed with as much as 20 caucasoid ancestors by 1000 years

The language of real turks is turkich which is from the turkic family but is not rlated to mongolian nor tungusic(look at the altaic controversy in wiki)as the similar words were only by borrowing so it is comic when politics changed persian and sogdian names by mongolian ones though the bulk of invader turks are persian tajiks iranians and pashtun and their mother tongue was persian(even for turks ones)

The official language was persian in seljukid times

And even anatolian people spoke a turkic influenced persian langauge with some arabic borrowings

But the official(false)fachistic historical and linguistic policies were made in the aim to create a false new identity for anatolia people

As anthropolog timuçin binder confirmed in sabah journal that the remaining 85-90%of anatolia people was always living in anatolia from paleolithic ie 70,000 years and other 5-10%are different devshirmed ethnies (greeks circassians slavs bulgarians albanians{ataurk was a macedonia albanaian as akif ersoy} etc etc)

The people of anatolia and actually turkey are for sure linguistically islamized osmanlisized(then turkicized)greeks bulgars laz tcherkess assyrians arabs kurds zaza armenians etc etc The tiny minority of armenians and greeks who has not embrased islam retained their original language

Also 30 millions of kurds alevi and zaza are iranian people in origin(even alevis were persian from khurassan and they were speaking a turkich influenced persian {looks to their nooks}and alevis with their irano afghanic apparence of abundant pilosity and dark white skin whereas turks are people of rare pilosity asian slaughtered eyes and yellow skin)

South azeri are more as turkicized persians

North azeri contains also turkicized caucasians

The actual population of turkey is genetically and physically more akin to greeks bulgars syrians lebanese algerian iranian and other mediterranean peoples than to kazaks and kirghiz Also the turks who have central asian ancestry and genes are persian tajiks and pashtuns

This is the most likely truth about turkey population origins arguing scientifically without place to poor propaganda and fachistic or what other politics as our aim in this enciclopeadia is to give a SCIENTIFIC TRUE DATA



bu kullanıcının yazdığı gerçeğe uymamaktadır ve tamamen asılsızdır.Taraflı bir ifadedir...Lütfen kaldırılsın arkadaşlarımız gerçek olrak nitelendirebilir ve araştırma yapmak isteyen biri yanılgıya düşebilir...Magyar

What are your so-called scientific references then? You can't even spell your own words and trying to give us a lecture about Turkish language and history. --Abuk SABUK 01:15, 11 Ocak 2008 (UTC)


AZERİLER SAF TÜRKTÜR:Sanuyorum hiçbir bilimsel makalede türk-pers karışımından söz edilmez.Azeriler,SSCB'den ayrılan bağımösız devletler topluluğu ve özerk bölgelerin hepsi türktür.Saf mı saf türktür.Yukarıdaki ingilizin dediklerinde hakikate dair hiçbir şey görememekteyim.İstesenizde bulamazsınız.Bilinen bir şey varki:Türkler yüzde 75,Kürtler ve Zazalar yüzde 13 geri kalan etnik gurplarsa kalan yüzde 12 yi oluşturmaktadır.Başta hürriyet gazetesi olmak üzere daha nice gazete ve makale kaynakları verilebilir.--Türkişi 15:49, 22 Ocak 2008 (UTC)

Milli arklar

Milli parkları yazmışınız ama Türkiyenin ilk milli parkı Yozgat Çamlık Milli parkını unutmuşunuz.

seçkin madde?

Arapçadaki (ar) madde seçkin madde mi? Ayrıca üstüne gelindiğinde neden İngilizce yazıyor? --darkhorn ileti 20:08, 18 Ocak 2008 (UTC)

yeni sayım

yeni sayıma göre burası yanlış..nüfsu oranı kilometrkarede 92 olacak bugün acıklandı.hayriyıldırım 10:11, 21 Ocak 2008 (UTC)

önemli not: nüfus yoğunluğunu yazarken sadece Türkiye'de yaşayan TC vatandaşlarını değil, Türkiye'de yaşayan yabancıların nüfusları da dikkate alınmalı. --darkhorn ileti 16:19, 21 Ocak 2008 (UTC)

türkiyede (99-92)*800.000 den 5.600.000 yabancı mı yaşıyor?? türkiyenin nüfusuna bu ülkede yaşayan herkes sayılarak ulaşılmıştır. doğru rakam 92dir. düzeltiyorum...


Gazeteler

Günlük satış rakamları bakımından bütün gazeteleri geride bırakan, yaklaşık 750.000 tirajıyla Zaman gazetesi en çok okunan gazeteler sıralamasında kendine yer bulamazken, 70.500 tirajıyla 17. sıradaki Cumhuriyet nasıl en çok okunan gazetelerden olabiliyor anlamak mümkün değil....

Din

MERHABA! Din konusunda yuzdelerin verilmemesi gerektigine inaniyorum. Cunku bircok kisi sadece nufus kagidinda Islam ibaresi oldugu icin yuzde 99 dilimine giriyor. Bu yanlis bir saptamadir. Ailesi musluman olan bir kisi cocugunun nufus kagidina Islam yazdiriyor, aslinda cocuklarin din hanesinin bos birakilmasi lazim, cunku din babadan ogula gecen bir kavram degildir. Herneyse uzatmayalim bir yerde yuzde 99 bir yerde yuzde 97 bir yerde yuzde 95 yazilmis goruyorum. Bence gercek saptamalar yapilsa bu rakam yuzde 60larda olacaktir. O yuzden yuzde vermeden (cunku kaynaklarimiz guvenilir degil) "cogunluk" diyerek yazarsak daha iyi olacagi kanaatindeyim. Saygilarimla Istanbul2

Din sayfasında Sünnileri dünyanın neresinde olursa olsun bir bütün olarak gösteren fakat Aleviliği Alevi,Bektaşi,Şii,Caferi olarak 10 parçaya ayıran ve art niyet şüphesi uyandıran yazının bilimsellikten uzak ve dolayısıyla gerçeği yansıtmayan nitelikte olduğunu beyan ederim. İçinden geldiğim Alevilik, resimlerini ve sözlerini evimize astığımız Ehlibeyte, 12 İmamlara bağlıdır. Tek halife Hz. Ali'yi ve peygamber nesli 12 İmamlar'ı biliriz. Anadolu Aleviliği 12 İmam İnancının Türk- Anadolu tasavvufi yorumudur. İran Caferileri bu yolun genel fıkıhını kabullenir ve uygular. Anadolu Kızılbaş Aleviliği genel fıkıhı ve görüşü kabullenir ve yüzeysel,görünümde Caferidir. Ancak uygulamada Ehlibeyt Anadolu ve Balkanları İslam yapmak için yerel inançlarla İslam arasındaki paralel unsurları da tasavvuf çerçevesinde İslam'a katmış ve ibadethane olarak Cami,Cuma ile aynı kökten gelen Cemevi'nde namazla niyazı birleştirmiştir. Aradaki fark sadece Alevi İslam inancının çeşitli coğrafya ve medeniyetlere yorumundan doğan farktır. Bu tür şekilsel farklar yüzünden insanları Türk,Arap,İranlı diye bölmeye kalkışmayı vicdanınıza bırakıyorum. Anadoludaki durum Pakistan ile benzerdir. Orada da Ehlibeyt Sind-Karaçi'yi İslam yapmak için Hindu inancıya İslam inancı arasındaki paralel unsurları tasavvuf-sufilik çatısı altında içlerine katmıştır. Bu tür farklılıklar bizim 12 İmam,Ehlibeyt ve Kuran yolundan ayrı olduğumuz anlamına gelemez. Size kaynak da sunuyorum. Din bölümünün gerçeğe uygun olarak düzeltilmesini rica ediyorum..[1][2][3][4] --Zaferreis 19:38, 23 Şubat 2008 (UTC)

Selam. Vikide kimse Aleviliğini parçalamaya çalışmıyordur. Gerçeğe bakarsak Aleviliğin çeşitli yorumları mevcuttur. Şiiliğin fıkıh mezheplerinden hangisine en yakın diye sorarsanız Caferiyye diye yanıtlarım. "Caferilerden geliyoruz" diyen Alevi arkadaşlarımız az değildir. Şimdi Aleviliğini diyanete yani devlete bağlamak isteyiyorlar. Bu durumda diyanet hangi fıkıh ve öğrete göre dedeleri yetiştirecek? Reha Çamuroğlu'na sormadım da bence tek seçenek Caferi olacaktır. Fakat siz de biliyorsunuzdur ki kökeni itibariyle Caferi olsalar da çok değişmişlerdir ve arada büyük fark var. Alevilik içerisinde de düne kadar köyden köye farklıydı ve hala ocaklar arasında da fikir birliği yok ve çıkarlar için mücadeleleri var. Birbirlerine düşkün ilan ediyorlar. Caferiyye'ye ağırlık verilmesi yeniden yaplanma haraketinin bir parçasıdır. Sizinki de bu fikirlerinden biridir. Bugün bir iddia ve tez olduğunu belirterek ilave ettiniz ya böyle güzel olur. Teşekkür ederim. İyi çalışmalar. Takabeg 20:46, 23 Şubat 2008 (UTC)

Merhabalar. Sünnilikteki mezheplerle ilgili doğru ve kaynaklı bilgiler ekleyiniz o zaman. Kimsenin geri almayacağını göreceksiniz. Ancak siz sünnilikle ilgili iç bağlantıları çıkararak fayda yerine zarar veriyorsunuz. Aleviliği yeren, öven veya bir başlık altında toplamaya çalışan editler tabii ki geri alınacaktır. --Abuk SABUK 00:18, 24 Şubat 2008 (UTC)

Sizlere de Selam olsun. İlk önce düne kadar sünni olan Reha Çamuroğlu, Ehlibeyt'e hakaret içeren sözler söylediği için Dedeler tarafından düşkün ilan edilmiştir.Üstelik Çamuroğlu Ab'nin fonlarından destekle Ali'siz Alevilik gibi Alevileri Ermeni kökenli ilan eden bilim dışı yazılar da yazmıştır. Geçmişte yoğun olan baskı yüzünden Aleviler dağlık bölgelere sığınmıştır. Oluşan coğrafi kopukluk zaten tasavvufi temelde İslam'ı yerel olarak algılayan bu halkın daha Heterodoks olmasını sağlamıştır. Bugün Semahlarda görülen farklar bu yüzdendir. Fakat 12 Hizmet ve dede-talip ilişkileri kalıcı olmuştur. Hangi Alevinin evine gitseniz, hangi Cemevine, dergaha, Bektaşi tekkesine gitseniz( Anadolu, Balkanlar) 12 İmamlarımızın resmini sözlerini görürsünüz. İran Caferileri ile ibadet şekil farkı bizim Tasavvuf, gönül fethi ile Ehlibeytce İslam olmamız, onların ise kimi peygamber döneminde, kimi kılıçla yayma ile genel fıkıh ve öğretinin kabulu sonucu tek bir uygulamayı ( Şii Camisinde kılınan namaz ) kabul etmiştir. Abuk SABUK adlı kullanıcıyı sünni partizanlığından ötürü bilimsel, akli yazın yerine kendi çıkarına uygun işine gelecek şekilde yazıları yayınladığı için kınıyorum. Operatörce uyarılmalıdır.1071 öncesinden 16. yy a kadar Ehlibeyt Anadolu ve Balkanlara İslam'ı taşıdı. 16. yy. sonrası Alevi katliamı ve asimilasyon çabaları ile devlette gerileme ve çöküş yaşandı. Şimdi Türkiye Alevileri'nin sünnileştirilmesi çabası sadece bu milletin aslından yabancılaşıp, bölünmesine önayak olur.Peygamberimizin nesli İmamlarımız( Dedelerimiz) Dedelerinin dininden asla taviz vermeyecektir. 16 .yy'da Anadolu'nun 5/4 'ü Alevi-İslam inancında iken bugün % 30-35'tir. Sinop-Ordu ve Eskişehir çevresi sadece Alevi olduğunu hatırlayacak kadar asimilasyona maruz kalmıştır. Neyse ki bu yerler son anda kurtarıldı. Sizleri sadece bilimsel olarak kanıtlanmış gerçeği kabule çağırıyorum.Takabeg'in bazı saptamaları faydalı ve olumludur. --Zaferreis 20:14, 25 Şubat 2008 (UTC)

Din maddesinin kapsamı

Türkiye maddesindeki "din" alt başlığı, mezhepler arası benzerliklerin veya farklılıkların tartışıldığı bir bölüm olmamalı bence. Tanımlar basit ve anlaşılır tutulmalı, demografik bilgiler verilmelidir. --Abuk SABUK 22:56, 26 Şubat 2008 (UTC)

Türkiye'nin nüfusu

Türkiye'nin nüfusu konusunda ilginç bir tutarsızlık farkettim. Türkiye İstatistik Enstitüsü kişi başına milli gelir hesaplarında 2006 senesi nüfusunu 72,974 milyon olarak almış, muhtemelen evvelki nüfus sayımlarından ekstrapolayon yoluyla [2]. Oysa, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2007 Nüfus Sayımı sonuçlarına göre ise nüfus 70,586 milyon olarak görünüyor[3]. Bunun bir yorumu, bir evvelki nüfus sayımından 2007'ye kadarki dönemde nüfus artış hızında önemli bir yavaşlama olmuş olduğu. Veya, 2007 sayımları adrese dayalı yapıldığından dolayı, acaba 3 milyon kişi eksik sayılmış olabilir mi? Bu konudan haberi olan var mı ? Maddeye bu konuda bir not düşülmeli mi? --İnfoCan 17:23, 29 Şubat 2008 (UTC)

  • Meraklısına, bu konuda şu makaleleri buldum: [4] [5] [6] --İnfoCan 18:05, 29 Şubat 2008 (UTC)
  1. ^ http://www.cemvakfi.org/blddetay3.asp?ID=145
  2. ^ http://www.al-shia.com/html/tur/
  3. ^ http://www.pirsultan.net/kategori.asp?KID=7&ID=64&aID=35
  4. ^ http://www.alevi.com/aleviogretisi+M53ee18f9ec2.html
"Türkiye/Arşiv 3" sayfasına geri dön.