Taşkıran (bitki)

Taşkıran (Saxifraga), taşkırangiller (Saxifragaceae) familyasına ait bir bitki cinsidir.

Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Taşkıran
Saxifraga cochlearis
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae (Bitkiler)
Bölüm: Magnoliophyta
(Kapalı tohumlular)
Sınıf: Magnoliopsida
(İki çenekliler)
Takım: Saxifragales
Familya: Saxifragaceae
Cins: Saxifraga
L.
Seksiyonlar

Ciliatae
Cotylea
Cymbalaria
Gymnopera
Heterisia
Irregulares
Ligulatae
Merkianae
Mesogyne
Micranthes
Odontophyllae
Porphyrion
Saxifraga
Trachyphyllum
Xanthizoon

Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Taşkıran (bitki) ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Taşkıran (bitki) ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.

Evlerde makromeye asılı sevilerek bakılan türü gelintacıdır (Saxifraga stolonifera).

AdlandırmaDüzenle

Azeriler taş-delen (daşdələn) adını verirler. Çoğu dilde Türkçedeki gibi taş-kıran anlamına gelir: İngilizce (stone-breakers), Almanca (Steinbrech), Felemenkçe (steenbreek), Danca (stenbræk), Rusça (камнеломка), Bulgarca (каменоломка); Lehçe (skalnica). Latince bilim adı da taş (saxum) ile kırmak (frangere) sözlerinden kuruludur.

MorfolojiDüzenle

Çoğunlukla çok yıllık nadiren bir yıllık veya iki yıllık otsu bitkilerdir. Gövde öbekli ya da basit yapılıdır. Bulunduğu yere göre taban ve gövde yaprakları olmak üzere iki tip yaprak bulunur. Yaprak saplı veya değildir. Yaprak ayası basit; kenarı dişli veya lopludur. Gövde yaprakları almaşık dizilişli olup nadiren karşılıklıdır.

Çiçek kurulu, tek çiçekli ya da talkımlarda çok sayıda çiçekten oluşur. Çiçekler genellikle er dişi bezen tek cinsli, bir yanlı bakışımlı nadiren iki yanlı bakışımlıdır. (zigomorfik) Çiçek tablası kupa veya fincan biçimindedir. 4 ila 8 arasında çanak yaprak görülür. Taç yaprakların sayısı 4 veya 5'dir, rengi sarı, turuncu, beyaz ya da mordur, belirgin damarlı ve kenarı genellikle tamdır. Erkek organlar 8-10 kadardır. İplikçik biz ya da sopa biçiminde olur.

Meyve yaprağı (karpel) plesanta bölgesinde az miktarda birbiriyle bitişmiştir. Yumurtalık çoğunlukla 2 gözlü; plesanta genellikle köşede yer alır; 1 veya 2 zarlıdır. Diskli bal özü bezi kimi zaman iyi gelişmiştir dairesel ya da yarı dairesel yapıdadır. Meyve 2 kapakçıklı kapsül yapısında olup içerisinde çok sayıda tohum bulunur.

Seçme türlerDüzenle

 
Saxifraga paniculata
 
Saxifraga marginata
 
Saxifraga canaliculata
 
Saxifraga polita

Resim galerisiDüzenle