Sneaker

Sneaker veya trainer, İngilizcede spor ayakkabı demektir.

Uzun bilekli sneaker
Kısa bilekli sneaker

TarihDüzenle

1917’de Keds markası tarafından ilk lastik tabanlı ayakkabılar yapıldığında, o zamanın ünlü reklamcılarından Henry Nelson McKinney, bu yeni tarz ses çıkarmayan ayakkabıya "sneaker" adını verdi. Sneaker, İngilizcedeki "sneak" (sessizce, gizlice) sözcüğünden türetilmiştir. Tabii o ilk sneaker'lar ve şu anda herkesin ayağında olan sneakerların arasında pek benzerlik kalmadı. Bu ilk üretilen sneaker'lar 1800'lerde sessizce suçluları yakalamak için üretilen ayakkabıların inovasyonuydu.

Sneaker'lar ilk defa Converse markası ile popüler hale geldi. 1923'te Converse All-Star ayakkabılar basketbolcu Chuck Taylor tarafından giyildiği için, kısa zaman içinde yaygınlaşmıştı. Şimdilerde ise Converse'ten ziyade Adidas, Nike, Puma ve Tommy Hilfiger gibi markalar sneaker kültüründe öne çıkan isimler. Yine de en çok tercih edilenlerden biri Converse'in All-Star modeli. Pek çok marka bu modelin benzerlerini üretmekte. Piyasaya hükmeden markalardan biri olan Adidas, en çok tercih edilen ürünlerdendir. Çoğunlukla Adidas Superstar modelini satmakta. Adidas iki sneaker devrimi gerçekleştirdi.

1924'te Alman ayakkabıcı Adolf "Adi" Dassler tarafından kurulan Adidas, o zamanların en kaliteli atletik ayakkabılarını üretiyordu. Ünlü atlet Jesse Owens, 1936 Olimpiyatları'nda Adidas ayakkabılarında dört tane altın madalya kazandığında bütün dünyada sporcular Adidas giymeye başladılar. Ancak 1950’lerde James Dean, Asi Gençlik filminde sneaker giydiği an, bu tarz ayakkabılar popüler kültürün bir parçası olmaya başladı.

Popüler kültür ve sneakerDüzenle

Seksenli yıllarda Hip-Hop müziğin çıkışıyla beraber, sneaker'ların popüleritesi de hızla arttı. Hip-Hop müziğin öncülerinden ve devrin en popüler gruplarından Run-DMC, her konserde Adidas marka sneaker'ları ve eşofmanları ile sahneye çıkıyordu. MTV’de klipleri yayınlanmaya başladığında Adidas’ın satışları patladı ve dünyada bir ilk olarak, bir ayakkabı markası bir müzik grubuna sponsor oldu. Run-DMC, Adidas’a duydukları sevgiyi göstermek için 1986’da "My Adidas" diye bir şarkı bile çıkardı. Sonrasında artık sneaker’lar günlük hayatımızın bir parçası oldu ve halen Hip-Hop grupları arasında Adidas'ın "Superstar" modeli tercih edilmekte.

Sneaker'lar, zamanla birlikte gelişti. Örneğin; Nike, "Air Force" modelinde, ayağa rahatlık vermek için, ayakkabının tabanını havayla doldurulmuştur. Başka bir örnek; Reebok’ın "Pump" sneaker'ları. Basketbol için üretilen "Pump" model sneakerlarda bir "pompa" vardı ve ayaklarınız yorulduğunda, pompaya basarak tabana hava doldurabiliyordunuz. Gençler arasında popüler olan Michael Jordan ve Andre Agassi gibi sporcular bu tür sneaker'lardan giyince, bu modeller de bir "trend" olmaya başardı. Sneaker'lar ayrıca kaykay ve BMX gibi sporlarda da giyilmektedir.

Son SenelerDüzenle

Artık sneaker'lar eskisi gibi basit değil. Günümüzde yeni malzemeler kullanılmakta. Bu sayede daha kaliteli, hafif ve sağlıklı sneaker'lar üretilebilmektedir. Ayakkabı içinde ısı 40 Celcius dereceyi geçebilir ve içerdeki nem %100'e kadar çıkabilir. Bu yeni malzemeler bu soruna çare olmakta. Yeni sneaker'lardan bazılarının tabanlarına özel bir jel konulmakta. Bu "jel" ise 1 ila 2 santimetre kalınlığında olduğunda üstüne 4 ila 6 metreden düşen bir yumurtanın darbesini emerek kırılmasını önleyebilecek özelliktedir.

Giderek daha hızlı büyüyen sneaker kültürü, Türkiye’de de yaygınlaşmaktadır. Her çeşit, her marka sneaker artık Türkiye’de de bulunabiliyor. Bu popülerleşmeyle beraber Türkiye’de de sneaker ayakkabı için yeni bir sözcük kullanılıyor: Pabuç. Aslında eski bir kelime olan pabuç, İstanbul sokaklarında çıkmıştır ve gençler sayesinde ülkenin her köşesine yayılmaya başlamıştır. Bu kültürün yaygınlaşmasıyla birlikte, bir yandan da büyük markaların sneaker'larının taklit ve sahteleri de yaygınlaşmıştır.

Marka ve ModellerDüzenle

Popüler markalar; Adidas, Air Jordan, ASICS, Converse, Etnies, Fila, Hummel, New Balance, Nike, Onitsuka Tiger, PUMA, Reebok, Shaq, Skechers, Vans

Sneaker'ların bilek kısmı geniş, dar, kısa veya uzun olabilir. Farklı amaçla üretilmiş çeşitleri de mevcuttur.