Ana menüyü aç

Sırbistan başbakanı

Sırbistan başbakanı, (Sırpça: Премијер Србије/Premijer Srbije), resmi olarak Sırbistan Cumhuriyeti Hükümeti başkanı (Sırpça: Председник Владе Републике Србије/Predsednik Vlade Republike Srbije), Sırbistan Hükûmeti başkanı.

Sırbistan başbakanı
Председник Владе Србијe
Predsednik Vlade Srbije
Standarta predsednika Vlade Republike Srbije.png
Görevdeki
Ana Brnabić
Atayan Aleksandar Vučić
Açılışı yapan Mateja Nenadović
Oluşum 27 Ağustos 1805
Websitesi srbija.gov.rs

Başbakan'ın görevi hükümetin çalışmalarını yönlendirmek ve önerilen bakanların bir listesi de dahil olmak üzere Hükümet Programını Ulusal Meclis'e sunmaktır. Başbakanın istifası Hükümetin düşüşüne neden olur. Mevcut başbakan, 29 Haziran 2017'de Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić tarafından atanan bağımsız bir politikacı olan Ana Brnabić'dir.

TarihiDüzenle

İlk modern Sırp hükümeti 27 Ağustos 1805'te, Stragari yakınlarındaki Voljavča'da, Birinci Sırp Ayaklanması sırasında, Yönetim Konseyi (Правитељствујушчи Совјет / Praviteljstvujušči Sovjet) olarak kuruldu, hükümet başkanının adı ise Yönetim Konseyi Başkanı oldu. Başlangıçta Konsey'in hiçbir bakanı yoktu, sadece üyeler vardı, ancak 1811'de modern bakanlıklar kuruldu. Hükümet, 3 Ekim 1813'te Birinci Sırp Ayaklanması'nın çöküşüyle varlığını sürdürdü, ancak daha sonra 1813'ten 1814'e kadar Hotin'de sürgünde devam etti.

Hükümet, İkinci Sırp Ayaklanması'nı takiben 21 Kasım 1815'te restore edildi. Hükümetin başı, Prens'in Temsilcisi (Књажевски представник / Knjaževski predstavnik) oldu. 1835'te anayasa hükümetinin kurulmasından sonra bile 1861 yılına kadar bu tarz resmi olarak kalmaya devam etti. Bu tarihten önce, ofis önemli bir öneme ya da etkiye sahip değildi ve yalnızca Prens Miloš Obrenović'in iradesine bağlıydı. 1861'den 1903'e kadar hükümet başkanı, Bakanlık Başkanı (Председник министарства / Predsednik ministarstva) olarak biçimlendirildi. 1903'ten 1 Aralık 1918'de Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı'nın kurulmasına kadar, hükümet başkanı Bakanlar Kurulu Başkanı (Председник министарског савета / Predsednik ministarskog saveta) olarak düzenlenmiştir.

1945'ten sonra komünist rejim altında, Sırbistan, Eylül 1941'de Almanlar tarafından kurulmuş olan hükümete karşı, Tito tarafından atanan ayrı hükümet kuruldu. Hükümet başkanı 7 Mart 1945'e kadar Yüksek Ulusal Kurtuluş Konseyi Yürütme Konseyi Başkanı oldu. Hükümetler, 3 Şubat 1953 tarihine kadar Yönetim Kurulu Başkanı, 15 Ocak 1991 tarihine kadar İcra Kurulu Başkanı ve daha sonra da Hükümet Başkanı olarak görevlendirilmişlerdir, ancak Başbakanlık, 1991 yılında Dragutin Zelenović hükümetinden beri halk dilinde kullanılmıştır.

Başbakanlar listesiDüzenle

Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti (1945–1992)Düzenle

      Yugoslavya Komünistler Ligi       Sırbistan Sosyalist Partisi

Sıra Hükûmet Başkanı Ömrü Görev süresi

Seçim
vekaleten
Parti Notlar
Yüksek Ulusal Kurtuluş Konseyi Yürütme Konseyi Başkanı
1941–1945
N/A     Petar Stambolić
Петар Стамболић

 
1912–2007 Eylül
1941
7 Mart
1945
Yugoslavya Komünistler Ligi
 —
Sırbistan başbakanı
1945
N/A     Jaša Prodanović
Јаша Продановић
1867–1948 7 Mart
1945
9 Nisan
1945
Yugoslavya Komünistler Ligi
 —
Başbakanlar
1945–1953
1
(47)
    Blagoje Nešković
Благоје Нешковић
1907–1984 9 Nisan
1945
5 Eylül
1948
Yugoslavya Komünistler Ligi
 —
2
(48)
    Petar Stambolić
Петар Стамболић

 
1912–2007 5 Eylül
1948
5 Şubat
1953
Yugoslavya Komünistler Ligi
 —
Yürütme Konseyi Başkanları
1953–1991
(2)
(48)
    Petar Stambolić
Петар Стамболић

 
1912–2007 5 Şubat
1953
16 Aralık
1953
Yugoslavya Komünistler Ligi
 —
3
(49)
    Jovan Veselinov
Јован Веселинов
1906–1982 16 Aralık
1953
6 Nisan
1957
Yugoslavya Komünistler Ligi
 —
4
(50)
    Miloš Minić
Милош Минић

 
1914–2003 6 Nisan
1957
9 Haziran
1962
Yugoslavya Komünistler Ligi
 —
5
(51)
    Slobodan Penezić Krcun
Слободан Пенезић Крцун
1918–1964 9 Haziran
1962
6 Kasım
1964
Yugoslavya Komünistler Ligi Şüpheli bir trafik kazasında öldü.
 —
N/A     Stevan Doronjski
Стеван Дороњски
1919–1981 6 Kasım
1964
17 Kasım
1964
Yugoslavya Komünistler Ligi Geçici
(Penezić'in ölümünden sonra)
 —
6
(52)
    Dragi Stamenković
Драги Стаменковић
1920–2004 17 Kasım
1964
6 Haziran
1967
Yugoslavya Komünistler Ligi
 —
7
(53)
    Đurica Jojkić
Ђурица Јојкић
1914–1981 6 Haziran
1967
7 Mayıs
1969
Yugoslavya Komünistler Ligi
 —
8
(54)
    Milenko Bojanić
Миленко Бојанић
1924–1987 7 Mayıs
1969
6 Mayıs
1974
Yugoslavya Komünistler Ligi
 —
9
(55)
    Dušan Čkrebić
Душан Чкребић

 
1927– 6 Mayıs
1974
6 Mayıs
1978
Yugoslavya Komünistler Ligi
 —
10
(56)
    Ivan Stambolić
Иван Стамболић
1936–2000 6 Mayıs
1978
5 Mayıs
1982
Yugoslavya Komünistler Ligi
 —
11
(57)
    Branislav Ikonić
Бранислав Иконић
1928–2002 5 Mayıs
1982
6 Mayıs
1986
Yugoslavya Komünistler Ligi
 —
12
(58)
    Desimir Jeftić
Десимир Јефтић

 
1938– 6 Mayıs
1986
5 Aralık
1989
Yugoslavya Komünistler Ligi
 —
13
(59)
    Stanko Radmilović
Станко Радмиловић
1936– 5 Aralık
1989
15 Ocak
1991
Yugoslavya Komünistler Ligi
(Ocak 1990'a kadar)
Yugoslavya Komünistleri, 1990 yılının Ocak ayında altı siyasi partiye bölündü, Sırbistan'da Sırbistan Sosyalist Partisi oldu.
 — Sırbistan Sosyalist Partisi
(Ocak 1990’dan)

Sırbistan Cumhuriyeti (1992 – günümüz)Düzenle

      Sırbistan Sosyalist Partisi       Demokrat Parti       Demokratik Alternatif       Sosyal Demokratik Birlik       Sırbistan Demokrat Partisi       Sırp İlerleme Partisi       Tarafsız

Sıra Hükûmet Başkanı Ömrü Görev süresi

Seçim
vekalet
Parti Notlar
Başbakanlar
1991 sonrası
1
(60)
    Dragutin Zelenović
Драгутин Зеленовић

 
1928– 15 Ocak
1991
23 Aralık
1991
Sırbistan Sosyalist Partisi
1990
2
(61)
    Radoman Božović
Радоман Божовић
1953– 23 Aralık
1991
10 Şubat
1993
Sırbistan Sosyalist Partisi 28 Nisan 1992'de Yugoslavya tamamen dağıldı, Sırbistan ve Karadağ yeni bir birlik kurdu: FR Yugoslavya (2003'te Sırbistan ve Karadağ olarak değiştirildi).
1992
3
(62)
  Nikola Šainović
Никола Шаиновић
1948– 10 Şubat
1993
18 Mart
1994
Sırbistan Sosyalist Partisi
 —
4
(63)
Dosya:Mirko Marjanović 2000 election photo.jpg   Mirko Marjanović
Мирко Марјановић
1937–2006 18 Mart
1994
24 Ekim
2000
Sırbistan Sosyalist Partisi Buldozer Devrimi'nden sonra istifaya zorlandı.
1993, 1997
5
(64)
    Milomir Minić
Миломир Минић
1950– 24 Ekim
2000
25 Ocak
2001
Sırbistan Sosyalist Partisi Geçici (Marjanović'in istifasından sonra)
 —
6
(65)
    Zoran Đinđić
Зоран Ђинђић

 
1952–2003 25 Ocak
2001
12 Mart
2003
Demokrat Parti
(Sırbistan Demokratik Muhalefet)
Sırbistan Demokratik Muhalefetinin bir parçası koalisyon. Özel Operasyonlar Birimi (JSO) ve Sırp mafyası üyeleri tarafından suikast düzenlendi.
2000
N/A     Nebojša Čović
Небојша Човић
 
1958– 12 Mart
2003
17 Mart
2003
Demokratik Alternatif
(Sırbistan Demokratik Muhalefet)
Geçici
 —
N/A     Žarko Korać
Жарко Кораћ
1947– 17 Mart
2003
18 Mart
2003
Sosyal Demokratik Birlik
(Sırbistan Demokratik Muhalefet)
Geçici.
 —
7
(66)
    Zoran Živković
Зоран Живковић

 
1960– 18 Mart
2003
3 Mart
2004
Demokrat Parti
(Sırbistan Demokratik Muhalefet)
18 Kasım 2003'te Sırbistan'ın Demokratik Muhalefeti koalisyonu dağıtıldı ve yeni seçimlere yol açtı.
 —
8
(67)
    Vojislav Koštunica
Војислав Коштуница

 
1944– 3 Mart
2004
7 Temmuz
2008
Sırbistan Demokrat Partisi 5 Haziran 2006'da Sırbistan ve Karadağ dağıldı ve Koštunica bağımsız Sırbistan'ın ilk Başbakanı oldu.
2003, 2007
9
(68)
    Mirko Cvetković
Мирко Цветковић

 
1950– 7 Temmuz
2008
27 Temmuz
2012
DS Demokrat Parti liderliğindeki bir Avrupa Sırbistan koalisyonu tarafından desteklendi.
2008
10
(69)
    Ivica Dačić
Ивица Дачић

 
1966– 27 Tem
2012
27 April
2014
Sırbistan Sosyalist Partisi SNS, SPS, PUPS, JS, URS (2013'e kadar), SDPS, SDA, NS ve RS tarafından desteklendi.
2012|2012
11
(70)
    Aleksandar Vučić
Александар Вучић

 
1970– 27 Nisan
2014
31 Mayıs
2017
Sırp İlerleme Partisi 2014 ve 2016 seçimlerinde SNS koalisyonu mutlak çoğunluğu kazandı. 2017 seçimlerinde Sırbistan Cumhurbaşkanı seçildi.
2014, 2016
N/A     Ivica Dačić
Ивица Дачић

 
1966– 31 Mayıs
2017
29 Haziran
2017
Sırbistan Sosyalist Partisi Aleksandar Vučić'in 31 Mayıs 2017'de Sırbistan Cumhurbaşkanı olarak yemin etmesinden sonra, Birinci Başbakan Yardımcısı Dačić, geçici başbakan oldu
12
(71)
    Ana Brnabić
Ана Брнабић

1975– 29 Haziran
2017
Görevde Bağımsız siyasetçi Atamanın ardından Brnabić, Sırbistan'ın ilk kadın ve ilk lezbiyen Başbakanı oldu.

KaynakçaDüzenle