Halka bulutsusu

(NGC 6720 sayfasından yönlendirildi)

Ünlenen adıyla "Halka Bulutsusu" Çalgı takımyıldızının kuzeyinde bulunan ve kataloglarda Messier 57, M57 veya NGC 6720 olarak yer alan gezegenimsi bulutsudur.

Halka Bulutsusu
Salma bulutsusu
Gezegenimsi bulutsu
M57, Halka bulutsusu.
Kaynak: NASA/STScI/AURA
Gözlem verisi (Dönem J2000)
TakımyıldızÇalgı
Sağ açıklık (α)18sa 53d 35.079s[1]
Dik açıklık (δ)+33° 02′ 45.03″[1]
Görünür büyüklük (V)9[2]
Mutlak büyüklük (V)-0.3
Görünür boyutlar (V)230″ × 230″[3]
İyonize kaynağı
Adıbeyaz cüce
Görünür büyüklük (V)15
Özellikler
Kırmızıya kayma (z)(-64 ± 2) ∙ 10-6
Dikey hız ()-19.2 km/sn
Uzaklık2.3+1.5-0.7[3][4]Iy (700+450-200[3][4] pc)
Yarıçap (r)1.3+0.8-0.4 Iy
Yaş6000 - 8000 yıl
Keşif
Antoine Darquier de Pellepoix (1779)
Katalog belirtmeleri
M 57[1]NGC 6720[1] • GC 4447 • h 2023 • PK 63+13.1
  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam
Ayrıca bakınız: Bulutsu listeleri

Gökyüzündeki en parlak gezegenimsi bulutsulardan biri olarak, Halka Bulutsusu küçük bir teleskopla görülebilir. Halka Bulutsusu, yaklaşık 2300 ışıkyılı uzaklıkta yer alır ve bizim güneş sistemimizin kabaca 500 katı büyüklüğünde bir çapa sahiptir. Hubble Uzay Teleskobu'nun başlıktaki görüntüsünde, toz lifleri ve kürecikler merkez yıldızdan uzakta görülebilmektedirler. Bunlar, Halka Bulutsusu'nun küresel değil de, silindirik yapıda olduğunu göstermeye yardımcı olmaktadır.

Gözlem değiştir

 
Çalgı takımyıldızında M57'nin yeri.

M57, Çalgı takımyıldızında yer alır, parlak bir yıldız olan Vega'nın güneyinde bulunur. Vega, yaz üçgeninin üç yıldızının kuzeydoğusundadır. M57 β Lyrae, γ Lyrae. arasında açısal mesafe yaklaşık %40'tır[5]

M57 en iyi 20 cm (8-inç) bir teleskopla gözlenebilir ama, 7.5 cm (3-inç) lik bir teleskopla da halka gözlemlenebilir.[5] Daha büyük teleskoplarla halkanın doğu ve batı sınırlarındaki bazı karanlık bölgeler ve halka içindeki soluk bulutsu bölüm gözlenebilir.

Bu bulutsu Antoine Darquier de Pellepoix tarafından Temmuz 1779 yılında keşfedilmiş ve raporunda "Jüpiter gibi büyük ve zayıflayan bir gezegene benzer..." şeklinde belirtilmiştir. Temmuz ayının sonlarında Charles Messier kuyruklu yıldız ararken aynı bulutsuyu buldu ve kataloğuna 57. nesne olarak ekledi.[6][7]

1800 yılında Friedrich von Hahn bulutsunun kalbindeki merkezi soluk yıldızı keşfetti. 1864 yılında William Huggins, pek çok bulutsu ve spektrumları inceledi ve M57 de dahil bazı nesnelerin parlak ışıklarındaki emisyon çizgilerini spektrumda göstermiştir.[8][9]

Ayrıca bakınız değiştir

Notlar değiştir

  1. ^ Radius = distance × sin(angular size / 2) = 2.3+1.5-0.7 kly * sin(230″ / 2) = 1.3+0.8-0.4 Iy
  2. ^ 9 görünürdeki parlaklık - 5 * (log10(700+450-200 pc uzaklık) - 1) = -0.2+0.7-1.8 mutlak parlaklık

Kaynakça değiştir

  1. ^ a b c d "SIMBAD Astronomical Database". M57 için sonuçlar. 1 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2006. 
  2. ^ Murdin, P. (2000). "Ring Nebula (M57, NGC 6720)". Encyclopedia of Astronomy and Astrophysics, Edited by Paul Murdin, article 5323. Bristol: Institute of Physics Publishing, 2001. doi:10.1888/0333750888/5323. 
  3. ^ a b c O'Dell, C. R.; Balick, B.; Hajian, A. R.; Henney, W. J.; Burkert, A. (2002). "Knots in Nearby Planetary Nebulae". The Astronomical Journal. 123 (6). ss. 3329-3347. doi:10.1086/340726. 
  4. ^ a b Harris, Hugh C.; Dahn, Conard C.; Canzian, Blaise; Guetter, Harry H.; Leggett, S. K.; Levine, Stephen E.; Luginbuhl, Christian B.; Monet, Alice K. B.; Monet, David G.; Pier, Jeffrey R.; Stone, Ronald C.; Tilleman, Trudy; Vrba, Frederick J.; Walker, Richard L. (Şubat 2007), "Trigonometric Parallaxes of Central Stars of Planetary Nebulae", The Astronomical Journal, 133 (2), ss. 631-638, doi:10.1086/510348, 5 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 7 Şubat 2009 
  5. ^ a b Crossen, Craig (2004). Sky Vistas: Astronomy for Binoculars and Richest-Field Telescopes. Springer. OCLC 52424007. 3211008519. 
  6. ^ Garfinkle, Robert A. (1997). Star-hopping: Your Visa to Viewing the Universe. Cambridge University Press. OCLC 37355269. 0521598893. 
  7. ^ Messier, Charles (1780). Catalogue des Nébuleuses & des amas d'Étoiles, Connoissance des Temps for 1783. ss. 225-249. 
  8. ^ Frommert, Hartmut. "William Huggins (February 7, 1824 - May 12, 1910)". Students for the Exploration and Development of Space. 27 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2008. 
  9. ^ Huggins, W. (1863–1864). "On the Spectra of Some of the Nebulae. And On the Spectra of Some of the Fixed Stars". Proceedings of the Royal Society of London. Cilt 13. ss. 491-493. doi:10.1098/rspl.1863.0094. Erişim tarihi: 4 Şubat 2007. 

Dış bağlantılar değiştir

  Wikimedia Commons'ta Halka bulutsusu ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.

Bahar açısına göre önceki: M 11 | Bahar açısına göre sonraki: M 54
Katalog sırasına göre önceki: M 56 | Katalog sırasına göre sonraki: M 58


Bakmak istediğiniz cisminin resmini seçiniz

 M1Messier 2Messier 3Messier 4Messier 5KelebekMessier 7Deniz Kulağı BulutsusuMessier 9Messier 10Yaban ÖrdeğiMessier 12Messier 13Messier 14Messier 15Kartal BulutsusuOmega BulutsusuMessier 18Messier 19Üç Boğumlu BulutsuMessier 21Messier 22Messier 23Messier 24Messier 25Messier 26Halter BulutsusuMessier 28Messier 29Messier 30Andromeda GalaksisiNGC 221Üçgen GalaksisiMessier 34Messier 35Messier 36Messier 37Messier 38Messier 39Messier 40Messier 41Orion BulutsusuMessier 43Messier 44ÜlkerMessier 46Messier 47Messier 48Messier 49Messier 50Girdap gökadasıMessier 52Messier 53Messier 54Messier 55Messier 56Halka bulutsusuMessier 58Messier 59Messier 60Messier 61Messier 62Ayçiçeği GökadasıSiyah Göz GökadasıMessier 65Messier 66Messier 67Messier 68Messier 69Messier 70Messier 71Messier 72Messier 73NGC 628Messier 75Küçük Halter BulutsusuNGC 1068Messier 78Messier 79NGC 6093NGC 3031Messier 82Messier 83Messier 84Messier 85Messier 86Messier 87Messier 88Messier 89Messier 90Messier 91Messier 92Messier 93Messier 94Messier 95Messier 96Baykuş BulutsusuMessier 98Messier 99Messier 100Fırıldak GalaksisiNGC 5866Messier 103Sombrero GökadasıMessier 105Messier 106Messier 107Messier 108Messier 109Messier 110
Messier nesneleri kataloğu