Ana menüyü aç
Dünya nüfusu (UN)

Nüfus projeksiyonu, göç, ölüm ve doğum verilerinin gelecekteki eğilimleri ile tahminlere göre gelecekte nüfusun durumu hakkında kestirimlerin yapılmasıdır. Ülke, il, ilçe, köy gibi değişik büyüklüğe sahip yerleşim birimleri için nüfus projeksiyonu yapılabilir[1].

Nüfus tahminlerinde, cinsiyete göre nüfusa, yaş gruplarına, yaşa özel doğurganlık oranına, üreme oranı ve toplam doğurganlığa, yetişkin ve bebeklerin ölüm seviyesi ve hayatta kalma olasılığı değerlerine, yurt dışına net göçün cinsiyet ve yaşa göre dağılımlarına gereksinim duyulmaktadır[2].

Nüfus projeksiyonları şehir gibi yerel ölçeklerde, 10 yıla kadar olan kısa dönemli tahminler yapılır. Ulusal ve küresel ölçekte tahminler, onlarca yıl, bazen 100 yıla uzayan zaman diliminde yapılır.

AmaçlarıDüzenle

Nüfusun mevcut eğilimlerinin tespiti, bu durumun devam etmesi durumunda gelecekte nüfusun yapısı ile ilgili tahminlerde bulunulması ve geleceğe yönelik politika belirlenmesinde önemlidir[3]. İleride ihtiyaç duyulacak iş gücü miktarını önceden belirlemek, buna göre alt yapıyı ve imkanları hazırlamak nüfus tahminlerin amacıdır.[4] Nüfus projeksiyonları gelecekteki risk ve fırsatların belirlenmesi planlamaların yapılıp önlemlerin alınmasına yardımcı olur[5].

TahminlerDüzenle

Türkiye'nin 2023, 2050 ve 2075 yılı için nüfus projeksiyonu(2013)[3]
Senaryolar 2013 2023 2050 2075
Senaryo 1 76.481.847 84.247.088 93.475.575 89.172.088
Senaryo 2 76.481.847 85.153.647 104.309.596 119.344.690
Senaryo 3 76.481.847 85.598.777 110.546.401 140.672.782
Türkiye'nin 2023, 2050 ve 2075 yılı için nüfus projeksiyonu(2018)[6]
Yıl Toplam 0-14 (Oran%) 15-64 (Oran%) 65+ (Oran%)
2018 81.867.223 19.203.792 (23,5) 55.500.077 (67,8) 7.163.354 (8,7)
2023 86.907.367 19.601.384 (22,6) 58.438.033 (67,2) 8.867.951 (10,2)
2040 100.331.233 19.333.893 (19,3) 64.623.369 (64,4) 16.373.971 (16,3)
2060 107.095.998 18.126.086 (16,9) 64.727.126 (60,4) 24.242.778 (22,6)
2080 107.100.904 16.813.783 (15,7) 62.873.761 (58,7) 27.413.359 (25,6)

2008 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sayımlarına dayanan yapılan bir çalışmada[7] 2023 yılı projeksiyonu yapılmıştır. Buna göre; 2023'de İstanbul 15,2 milyon, Ankara 5,5 milyon, İzmir 4,5 milyon, Bursa 3,4 milyon, Kocaeli 2,1 milyon, Antalya 2,6 milyon nüfusa sahip olacaktır. 2008'de 72 milyon olan Türkiye nüfusu 2023'de 81-83 milyona ulaşacaktır. Az gelişmiş ve göç veren bazı iller nüfus kaybedecektir; Erzurum 483 bin, Kars 215 bin, Muş 238 bin, Sivas 497 bin, Yozgat 290 bin, Ardahan 77 bine ulaşacaktır. Yaşlı nüfus %10'a ulaşacak ve yaşlılıkla ilgili önlemler almak gerekecektir.

2012 yılı ADNKS verilerine göre yapılan başka bir projeksiyonda[3] nüfus değişimi belirlenmeye çalışılmıştır. Buna göre, Türkiye nüfusu 2023'de 82 milyon 247 bin, 2050'de en yüksek değere ulaşacak 93milyon 475 bin, 2075'de 89 milyon 172 bin kişi olacaktır. 2012'de 30,1 olan ortanca yaş 2023'de 34'e, 2050'de 42,9'a, 2075'de 48,7'ye ulaşacaktır. Yaşlı nüfus, 2023'de 8,6 milyon (%10,2), 2052'de 19,5 milyon (%20,8), 2075'de 24,7 milyon (%27,7) yükselecektir.

Toplam doğurganlık hızı, 2016'da 2,11 iken 2017'de 2,07 çocuk ile nüfusun kendini yenileme hızı olan 2,1'in altına düşmüştür[8]. Bu çalışmada[3] 3 senaryoya göre nüfus tahmini yapılmıştır. Temel senaryoya göre, doğurganlık hızı 2050'de 1,65'e, 2075'de 1,85'e ulaşacaktır. İkinci senaryoya göre doğurganlık hızı 2020'de 2,11'e, 2050'de2,5, 2075'de 2,5 olacaktır. Üçüncü senaryoya göre, 2050'ye kadar doğurganlık hızı 3,0'a ulaşacak 2075'e kadar sabit kalacaktır.

Birinci senaryoya göre nüfus; 2023'de 84 milyon 247 bin, 2050'de 93 milyon 475 bin, 2075'de 89 milyon 172 bine ulaşacaktır. İkinci senaryoya göre, 2023'de 85 milyon 153 bin, 2050'de 104 milyon 309 bin, 2075'de 119 milyon 344 bin olacaktır. Üçüncü senaryoya göre nüfus, 2023'de 85 milyon 598 bine, 2050'de 110 milyon 546 bine, 2075'de 140 milyon 672 bine ulaşacaktır.

Projeksiyon yöntemleriDüzenle

Matematik yöntemler ile, demografik verilere göre, ekonomik metotlar yardımı ile olmak üzere başlıca üç projeksiyon yöntemi bulunur[1].

Matematik yöntemler ile nüfus projeksiyonu şu yöntemler kullanılarak yapılır: 1.Üssel fonksiyon, 2.Sayım yılları arasındaki nüfus artış hızı ile 3.Sayımlar arası yılları nüfusunu belirlenmesi, 4.Şehir nüfusu ve şehirleşme hızı tahmini, 5.İl nüfus tahmini ve illerin nüfus artış hızı tahminleri[1].

Demografik yöntemde iki gurup veri ile ilgilenilir. 1.Belli bir zaman serisi halinde elde edilen nüfus, evlenme, doğum-ölüm, göç, gebeliği önleyici metotların kullanımı gibi veriler. 2. Nüfus sayımları ile elde edilen stok istatistikleri bilgileri[1].

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c d KOCAMAN, Tuncer (Eylül 2002). "PLAN NÜFUS PROJEKSİYON YÖNTEMLERİ" (PDF). kalkinma.gov.tr. 19 Şubat 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2019. 
  2. ^ Selçuk, İrem Ayhan (2014). "Şehir Planlamada Nüfus Kavramı ve Tahmininde Kullanılan Matematiksel Yöntemler". dergipark.gov.tr. 6 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2019. 
  3. ^ a b c d "Nüfus Projeksiyonları, 2013-2075" (PDF). tuseb.gov.tr. 2013. 6 Mart 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2019. 
  4. ^ "TÜİK açıkladı! İşte Türkiye'nin 2069'taki nüfusu". haber7.com. 28 Ekim 2018. 6 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2019. 
  5. ^ "TRAKYA SOSYAL YAPI ANALİZİ 2012" (PDF). trakyaka.org.tr. 2012. Erişim tarihi: 5 Mart 2019. 
  6. ^ "Nüfus Projeksiyonları, 2018-2080". tuik.gov.tr. 21 Şubat 2018. 6 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2019. 
  7. ^ "2023 YILI İLLERİN NÜFUS RAKAMLARI TAHMİNİ" (PDF). tasam.org. 9 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2019. 
  8. ^ "TÜİK, 2017'nin doğum istatistiklerini açıkladı". sozcu.com.tr. 18 Mayıs 2018. 6 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2019.