Küçük Murat Reis

Küçük Murat Reis (Jan Janszoon van Haarlem) Hollanda kökenli korsandır. İslam dinine geçmiş, bundan dolayı o dönemde Türk korsanı olarak bilinmiştir. 1627 senesinde Cezayir Limanı'ndan 15 pâre gemi ile yelken açıp, Cebelitarık'tan çıkmış ve kuzeye soğuk ve sisli denizlere yönelmiştir.[kaynak belirtilmeli]

RotasıDüzenle

 
Ólafur Egilsson İzlanda Seferi sırasında Küçük Murat Reis tarafından kaçırılmıştır.

Bu filo önce İspanya, Portekiz ve Fransa kıyılarını izleyip kuzeye çıkmıştır, ardından İrlanda, İskoçya, Hollanda, Danimarka, Norveç ve İzlanda'ya seferler düzenlemiştir.[kaynak belirtilmeli]

SeferleriDüzenle

1631'de de İngiliz limanlarını yıllık vergiye bağlamıştır ve İngiltere'nin Bristol, Plymouth, Southampton ve İrlanda'nın Cork ve Baltimore[1] gibi birçok limanlana saldırı düzenlemiştir.[kaynak belirtilmeli]

Murad Reis'in Atlas Okyanusu'na yapmış olduğu seferlerin en ünlüsü, 12'si kadırga olan 15 parçalık bir filo ile 1627 yılında yapılan İzlanda Seferi'dir. Murat Reis, bu harekata Manş Denizi'ni geçerek başlamış, Kuzey Denizi boyunca Danimarka ve Norveç kıyılarına taarruz etmiş, 20 Haziran 1627 tarihinde İzlanda açıklarında demirlemiştir. Bu bölgede 16 Temmuz tarihine kadar 26 gün kalan Türk denizcileri, Lundy adasını kontrol altında tutmuş, 400 esir ve büyük bir ganimetle Cezayir'e geri dönmüştür.[2] Yaklaşık 2800 deniz mili olan geri intikal seyri 27 günde tamamlayabilmiştir.[kaynak belirtilmeli]

1631 yılında İrlanda kıyısındaki Baltimore adlı yerleşkeyi yağmalamıştır. Baltimore Talanı'nda 109 kişiyi Cezayir'e köle olarak getirmiştir.[3]

Popüler kültürdeki yeriDüzenle

  • 2009 yılında Murat Reis( Janszoon) 'in korsanlık hayatını anlatan bir tiyatro eseri Karim El Guennouni tarafından yazılmıştır.[4]
  • 2007 yılında Jim Billiter tarafından, Murat Reis'in 12. kuşak torunu Lorna Parker Smith'e itafen Murat Reis'in hayatını anlatan bir "Bad Grandpa: The Ballad of Murad the Captain" adıyla bir şiir yazılmıştır.[5]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ 17.Yüzyılda Akdenizde Korsanlık, Adrian Tinniswood, sayfa:127-140. Bölüm:8 Baltimore'un Talanı
  2. ^ 17.Yüzyılda Akdenizde Korsanlık, Adrian Tinniswood, sayfa:132
  3. ^ 17.Yüzyılda Akdenizde Korsanlık, Adrian Tinniswood, sayfa:139
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 28 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2020. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 4 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2020.