Feride Memmedova

Feride Cafer kızı Memmedova (Azerice Fəridə Cəfər qızı Məmmədova) (d. 8 Ağustos 1936, Şirvan). Albanya tarihi konusunda uzmanlaşmış, Sovyet Azeri tarihçi, bilim insanı.

Feride Memmedova
Doğum 8 Ağustos 1936 (1936-08-08) (84 yaşında)
Şirvan,  Azerbaycan SSC
Eğitim Bakü Devlet Üniversitesi Tarih Bölümü
Ödüller Şöhrət ordeni (Azərbaycan)-lent.svg Azerbaycan Şöhret Nişanı
Kariyeri
Dalı Tarihçi akademisyen
AMİA üyesi

Son dönem Azerbaycan tarihçilerinden olan ve Azerbaycan Millî İlimler Akademisi sabık başkan yardımcısı Ziya Bunyadov'un öğrencilerinden ve ekolünden olan Memmedova, Bakü Devlet Üniversitesi Tarih Bölümü mezunudur. Azerbaycan'ın antik ve ortaçağ tarihi ile ilgili çok sayıda araştırmaları ve kitapları bulunmaktadır. Bakü Devlet Üniversitesi, Hazar Üniversitesi ve Batı Üniversitesi'nde ders vermiştir. Halen Milli Havacılık Akademisi'nde Sosyal Bilimler Bölüm Başkanı olarak görev yapmaktadır. Aynı zamanda Azerbaycan Millî İlimler Akademisi üyesidir.

Memmedova'nın asıl ilgi alanı Kafkas Albanyası'dır. Çalışmaları bu bölgenin tarihi gelişimi,sanat ve edebiyatı, etnik yapısı, politik ve siyasi hayatı, Hristiyanlığın gelişimi ve Alban Havari Kilisesi üzerinedir.[1]

AraştırmalarıDüzenle

Albanya'da feodal toplumsal yapının ortaya çıkışı ilk kez onun tarafından inceleme konusu yapılmıştır. Yaygın inanışın aksine, I ve III. yüzyıllar arasında bu bölgede ilkel komünal toplumsal yapının değil, feodal ilişkilerin mevcut olduğu fikrini ortaya atmıştır. F.Memmedova, Alban Devletinin M.Ö. IV- M.S. VII asırlarındaki sınırlarını tespit etmiş, Albanya'da Hristiyanlığın yayılması ve Alban Kilisesinin kurulmasını incelemiştir. Küçük Asya'da bir Ermeni devleti kurulduğunu kanıtlamış ve Karabağ tarihini yazmıştır.

EleştirilerDüzenle

Memmedova'nın teorileri, tarihsel gerçeklerin çarpıtılarak oluşturulduğu yolunda suçlamalara maruz kalmış ve yazar, kimi çevrelerce tarihsel revizyonizmle itham edilmiştir.[2][3] Eleştiride bulunaların arasında Rus tarihçi Viktor Aleksandrovich Shnirelman da bulunmaktadır ki, "Savaş ve Anılar" isimli kitabının bir bölümünün tamamını Memmedova'nın teorilerini çürütmeye, Memmedova'nın çalışmalarında Ermeni karşıtı izler aramaya ayırmıştır.[2]

Memmedova'ya eleştiriler yönelten diğer kişi olan İngiliz gazeteci ve yazar Thomas de Waal'a göre Memmedova'nın Albanya teorileri, Kafkasya tarihinden Ermenileri tamamen dışlamak suretiyle oluşturulmuştur. Memmedova, Kafkas Albanyası'nı bugünkü modern Ermenistan sınırları içine yerleştirmekte, tüm bölgeyi, manastır ve kilisileri Alban olarak tanımlamaktadır demektedir. Eleştirilerinde daha da ileri giderek bu teorilerin Azerbaycan'da propaganda aracı olarak kullanıldığını ileri sürmektedir.[3]

Kimi eserleriDüzenle

  • Musa Kalankatlı'nın "Alban Tarihi" Adlı Eseri: Kafkas Albanyası'nın Toplumsal Yapısı Hakkında Bir Kaynak. Bakü: 1977, (Rusça)
  • Kafkas Albanyası'nın Siyasi Tarihi ve Tarihi Coğrafyası. Bakü: 1986, (Rusça).
  • Karabağ sorunu, Neden-Sonuç İlişkileri (Almanca ve Azerice).
  • Azərbaycan'ın Tarihi Coğrafyası. Bakü: 1987, (Kolektif monografi).
  • Le problem de l'ethnos alban-caucasien, "L'antropoloqie sovietique", Paris, 1990
  • Kafkas Albanyası va Albanlar-Bakü:2003(Rusça)

Dış bağlantılarDüzenle

ReferenslarDüzenle

  1. ^ Farida Mammadova 2 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Azerbaijan National Academy of Sciences.
  2. ^ a b ""Albanian Myth" (in Russian) / V.A. Shnirelman, "Voyni pamyati. Mifi, identichnost i politika v Zakavkazye", Moscow, Academkniga, 2003". 4 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2015. 
  3. ^ a b Thomas de Waal, Black Garden, chapter "Urekavank", in Russian, 2005