Erzyanlar

Fin-Ugor Halkları
Geleneksel kıyafetleri ile Erzyan kadınlar
Erzyan kadınlar; soldaki şahıs gazeteci, şair ve aktivist Mariz Kemal

Erzyanlar[1][2] ( Erzyanca: erzyat ) - Mordvinlere ait bir etnik gruptur.[3][4][5] Ural ailesinin Fin-Ugor şubesinin, Finno-Volga sınıfının Erzyan Mordovin grubuna aittirler. Erzyanlar esas olarak Doğu Mordovya'da, Moksha ve Sura nehirlerinin havzalarında, Volga ve Ağizel nehirleri arasındaki bölgede yaşamaktadırlar.

Etimoloji ve tarihDüzenle

EtimolojiDüzenle

Erzya, halkın kendilerine verdiği isimdir (endo-etnik adı). Muhtemelen Erzyan fiili "ersems" ile bağlantılıdır. Eryams yaşamak fiilinden türetilmiştir.

AntropolojiDüzenle

Erzyanlar ve Komi-Zyryanlar'ın bir kısmı da dahil olmak üzere Baltık-Fin dilleri konuşan halkların çoğu Avrupa ırkının Beyaz-Baltık versiyonuna aittir. Moksha Ural ırkına ve Moksha subural alt tipine aittir.[6]

Erzyan dilinin oluşumuDüzenle

Dilbilimciler arasındaki hakim görüş, ortak eski Mordovya dilinin yarım bin yıl öncesine kadar var olduğudur.Yarım bin yıl önce, bu dil Moksha ve erzyan dillerine bölünmüştür.[7]

Ulusal bayramlarDüzenle

Erzyanlar'ın milli bayramı olan Rasken Ozks (halkın duası), 10 Temmuz 2004'te Mordovya Cumhuriyeti'nin Bolşevikotovski ilçesi Çukali köyünde Atyan ezemi'nin (ihtiyarlar konseyi) kararı ile 10 Temmuz 2004'te düzenleniyor. Son bayram 13 Temmuz 2019'da kutlandı.[8] Yıllık Velen Ozks (köy namazı) Temmuz ayı sonlarında yapılır. Bu iki bayrama ek olarak, Erzyanlar'da takvim de daha fazla bayram günü vardır, ancak bunlar kırsal alanlarda yaşayan bu insanların küçük temsilcileri tarafından kutlanmaktadır.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Гл. ред. С. А. Кузнецов. Большой толковый словарь русского языка. Первое издание: СПб.: Норинт, 1998.
  2. ^ Отв. ред. В. В. Лопатин. Русский орфографический словарь Российской академии наук. 2007
  3. ^ Эрзя статья в БРЭ
  4. ^ Эрзя // Советская историческая энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия . Под ред. Е. М. Жукова. 1973—1982.
  5. ^ Эрзя // Энциклопедический словарь. 2009.
  6. ^ Антропология современных финно-угорских народов / Рос. акад. наук, Ин-т этнологии и антропологии им. Н. Н. Миклухо-Маклая; отв. ред. А. А. Зубов Москва :2000
  7. ^ Вихляев В. И. Могильники мордвы III—V вв. и проблема единства древней культуры. Поволжская Археология. № 1 (19) 2017
  8. ^ В Большеигнатовском селе Чукалы состоялся праздник эрзян «Раськень озкс», или «Родовое моление»