Azazil

(Azazel sayfasından yönlendirildi)

Azazil veya Azazel (Aramice: רמשנאל, Arapça: عزازل, Azazil, İbranice: עזאזל, Aze'ezel), bir demon adıdır. İbrahimi dinlerde, özellikle Yahudi apocrypha ve İslam literatüründe görülür. O genellikle Tanrı'nın zıttıdır ve bu nedenle de şeytan olarak kabul edilir.

Azazil

Olası kökenDüzenle

İbranice'de tanrı El tarafından Azeez (desteklenmiş) anlamına gelir. İncil'de ondan bir kez bahsedilir. İbranilerin sembolik olarak günahlarını bir keçiye yüklemeleri ve bu keçiyi çölde "Azazil'e geri" göndermeleri beklenir. "Azazil" kelimesinin anlamı açıklanmadı. Yom Kipur gününde mabeddeki hizmette yer alan iki keçiden, halkın günahını yüklenen birinin gönderildiği yer veya meleğin adıdır. Bazı Mukaddes Kitap Tetkikçileri, Azazil'in Mısır çöl tanrısı Setten ilham aldığından şüpheleniyorlar.[1]

ApocryphaDüzenle

Hanok kitabında, Azazil ve Şeytan (İblis) iki farklı varlıktır. Azazil, asi meleklerin lideridir. İnsanları eş olarak almak için yeryüzüne inerler ve onlarla birlikte Nefilimler (devler) yaparlar .[2] Azazil aynı zamanda cennetin sırlarını da öğretir ve böylelikle insanları günah işlemeye sevk eder. Azazil'in öğretileriyle tüm dünyanın yozlaştığı söyleniyor. Zincirlenecek ve uçuruma atılacak ve zamanın sonunda Şeytan tarafından cezalandırılacak. Şeytan asi bir melek rolünü üstlenmez, ancak günahkar insanları ve kötü melekleri suçlayan Tanrı adına bir ceza meleği olarak görünür.

İbrahim Kıyametinde 13. ve 14. bölümlerde, İbrahim tarafından kurban edilen hayvanların cesetlerinin üzerine oturan kirli bir kuş şeklinde karşımıza çıkıyor. İbrahim'le diyaloğa girer ve onu Tanrı'nın yolundan caydırmaya çalışır. Sonra bir melek belirir İbrahim'i Azazil hakkında uyarır. Meleğin ifadesi, Azazil'in cennetten kovulduğunu ve İbrahim'in baştan çıkaran kişinin eski görevini devralmaya mahkum olduğunu ima eder. İbrahim'in eski günahı bunun için düşmüş meleğe aktarılacaktır; muhtemelen Yom Kippur'daki günah keçisi ritüeline bir ima.[3]

Azazil'in kendi kavodu (şanı) vardı; kıyamet literatüründe genellikle tanrı için ayrılmış bir terim, bu da Azazil'in düşmanlığının sadece insana değil, aynı zamanda Tanrı'ya da adandığını açıkça ortaya koyuyor. Tanrı'nın antipolü olarak Azazil'in rolü, başka paralelliklerle açıklığa kavuşturulur. Hem Tanrı hem de Azazel bir ateş olarak tanımlanır. Tanrı, cennetin ateşini (ışık) ve cehennemin ateşini Azazel'i somutlaştırır.[3]

İslamDüzenle

Azazil kelimesi, Arapça kökenli bir sözcüktür.[4] İsmi, İslami sözlükbilimciler tarafından "Aziz" ve "il" den türemiştir. Adı, "Tanrının en sevdiği" anlamına gelir.[5] İbni Kuteybe'ye göre, İblis'in isimlerinden biridir.

Kuran yorumuDüzenle

Kuran'ın hiçbir ayetinde Azazil hakkında bir bilgi bulunmamaktadır. Muteber hadis kitaplarında bulunmayıp tefsirlerde İbn Abbas’a dayandırılan bazı rivayetlere göre, üreyip çoğalmakla meleklerden ayrılan ve cin-şeytan kümesine giren varlıklar, aslında insanlar gibi iyisi, kötüsü bulunan cinnîlerdir. İblis, aslı cin olan (bk. el-Kehf 18/50)[6], ancak meleklerin arasına girip çıkan, Âdem’e secde meselesinde meleklerin aksine emre itaat etmeyen (bk. el-Bakara 2/34[7]; el-A‘râf 7/11[8]; el-Kehf 18/50), böylece onların arasına katılmaktan veya Âdem’le birlikte bir yeryüzü cenneti olan Aden’de bulunmaktan menedilen (bk. el-A‘râf 7/13[9], 18[10]) bir varlıktır. Onu melek iken sonra itaatsizlik yapmış bir varlık olarak görmek yanlış olur (bk. [11]). Çünkü melekler itaatsizlik yapmaz, yüce Allah’a isyanda bulunmazlar (bk. et-Tahrîm 66/6[12]). Ancak cinlerden şeytanlaşanlar olduğu gibi cinnî şeytan zümresinde iken imana gelenler de bulunabilir. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi[13]

SufizmDüzenle

Hallac-ı Mansur'a göre de Adem'e secde etmediği için azledilmiştir. Diğer birçok Sufi yazarının aksine Hallac, Azazil'in Tanrı'nın lütfuna geri getirileceğini reddetti, bu nedenle Yargı Gününden sonra hala lanetlenecek. Abdülkerim el-Cili'ye göre Tanrı, yüce melekleri Muhammed'in, Azazil'in ve aşağı unsurların takipçilerinin ışığından yarattı.[14] Azazil, kararlı bir bağlılığın meleğiydi. Adem'in önünde Tanrı'nın emrine boyun eğmenin Tanrı'ya boyun eğmekle eşit olduğunu anlayamayınca, secdeye varmayı reddetti ve Tanrı'nın lanetini alarak Tanrı'nın karanlık ve yanıltıcı aracı haline geldi. Tanrı, Azazel'in itaatsizlik etmesini, böylece Tanrı'nın hakimi olabilmesini istediğinden, Ferîdüddin Attâr göre Iblis cehennemden kurtarılacağını ve kıyametten sonra cennete döneceğini savundu.[14]

DiğerDüzenle

8. yüzyıldan kalma bir Ismaïliyi eseri olan "Umm el kitaba" göre Allah melek Azazil'e yaratma gücünü bahşetmiştir. Bunun üzerine kendisine Tanrı adını verdi. Ancak tek bir tanrı olabileceği için Azazil'in dünyadan sürülmesi gerekiyordu. Allah, Asazel'in gücünü aldı ve Asazel'i yarattığı dünyaya sürgün etti. Asazel ve yaratıkları tarafından baştan çıkartılan kişi de Asazel'in dünyasında sıkışıp kalır ve ancak İmamların rehberliğinde kaçabilir.[15]

AlevilerDüzenle

Bağlayıcı bir yaratılış öyküsü olmasa bile, aşağıdaki anlatı hala iyi bilinmektedir. Başmelek Cebrail, Yaradan ile yaratık arasındaki farkı Tanrı'dan öğrenir. Diğer başmeleklere söylemek için dışarı çıkar. Sonra baş melekler Tanrı'ya hizmet etmeye başlar. 1000 gün sonra iki ışık (Ali ve Muhammed) belirir ve melekler eğilmeyi emreder. Azazil, ışığın sadece yaratılmış bir vücut olduğunu düşündüğü için reddeder. Daha sonra orada Tanrı'ya hizmet etmek için karanlığın içine gider. Tarih öncesi çağlardaki bu hareket, daha sonra insan ve şeytan arasında düşmanlığa yol açar.[16]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ İzzet, ÇIVGIN (2015). "Mısır Eski Krallığı (MÖ. 2700-2200) devrindeki ticari ağların Mısır Uygarlığı ile Nübye/Sudan devletleşmesi üzerindeki etkileri". Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü Tarih Araştırmaları Dergisi. 34 (58): 371-424. doi:10.1501/tarar_0000000612. ISSN 1015-1826. 
  2. ^ Rosemary Guiley The Encyclopedia of Angels Infobase Publishing 2004 ISBN 978-1-438-13002-6 S.115 (ingilizce)
  3. ^ a b Orlov, Andrei A. (2011). Dark mirrors : Azazel and Satanael in early Jewish demonology. Albany: State University of New York Press. ISBN 978-1-4384-3953-2. OCLC 775360930. 
  4. ^ "Azazil". 20 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2011. 
  5. ^ Azimi, Elmira; Sattarzadeh, Dariush; Bolillan, Lida; Abdollahzadeh Tarf, Akbar; Faramarzi Asli, Mahsa (1 Ocak 2021). "Evaluation of the effect of physical-environmental factors of public spaces on the mental health of citizens (Case study: Ardabil city)". Journal of Applied researches in Geographical Sciences. 20 (59): 307-319. doi:10.29252/jgs.20.59.307. ISSN 2228-7736. 
  6. ^ url=https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Kehf-suresi/2190/50-ayet-tefsiri 6 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  7. ^ url=https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Bakara-suresi/41/34-ayet-tefsiri 7 Mart 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  8. ^ url=https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/A'r%C3%A2f-suresi/965/11-ayet-tefsiri 6 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  9. ^ url=https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/A'r%C3%A2f-suresi/966/12-13-ayet-tefsiri 6 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  10. ^ url=https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/A'r%C3%A2f-suresi/970/16-18-ayet-tefsiri 6 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  11. ^ HÂRÛT ve MÂRÛT url=https://islamansiklopedisi.org.tr/harut-ve-marut 6 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  12. ^ url=https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Tahr%C3%AEm-suresi/5235/6-ayet-tefsiri 6 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  13. ^ "Arşivlenmiş kopya". 6 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2022. 
  14. ^ a b Awn, Peter J. (1983). Satan's tragedy and redemption : Iblīs in Sufi psychology. Leiden. ISBN 90-04-06906-2. OCLC 10723815. 
  15. ^ The Gnostic Bible. Rev. ed. Willis Barnstone, Marvin W. Meyer. Boston: Shambhala. 2009. ISBN 978-1-59030-631-4. OCLC 191922827. 
  16. ^ KESER-KAYAALP, Elif (30 Aralık 2016). "Geçmiş Ve Şimdi Arasında: Harput'taki Meryem Ana Kilisesi'nin Kültürel Ve Fiziksel Biyografisi". Sanat Tarihi Dergisi. 25 (2): 193-212. doi:10.29135/std.282105. ISSN 1300-5707. 

Ayrıca bakınızDüzenle