Açık Toplum ve Düşmanları

Açık Toplum ve Düşmanları, filozof Karl Popper tarafından yazılmış ilk baskısı 1945 yılında Londra'da yapılan politik felsefesi kitabı. Popper, Platon, Georg Wilhelm Friedrich Hegel ve Karl Marx gibi isimleri tarihselliğe dayanarak kendi totaliter politika felsefelerini destekledikleri için eleştirmektedir.

Felsefi düşüncede tarihselciliği eleştiren Popper'a göre, Platonu yorumlayan sonraki düşünür ve filozofların çoğu, Platon'un büyüklüğü, taklit edilemez stili ve felsefe tarihi içerisinde aldığı konumdan büyük ölçüde etkilenmişlerdir. Bu etkilenme sonucu, Platon tarafından öne sürülen siyasi felsefi içerikli düşüncelerin tümü, bu düşüncelerin modern açık toplum için tehlike arz edebilecek totaliter eğilimlere sahip olduğu düşünülmeksizin ve hatta gözardı edilerek gelecek kuşaklara aktarılmıştır.

Öte yandan Popper'a göre Platon, hocası Sokrates'i sanki kendi sahip olduğu görüşlere sahipmiş gibi göstererek, okurlarını da aldatmaktadır. Dolayısıyla Sokrates'i de totalitarizm yanlısı birisi olarak göstermektedir.

EleştirilerDüzenle

Popper'in Platon, Hegel ve Marx üzerine yaptığı yorumlar çok çeşitli yorumun yanı sıra hem pozitif hem de negatif ağır eleştirilere maruz kalmıştır. Örneğin kitabın yayınından 2 yıl sonra bir eleştiri yayınlayan Gilbert Ryle, Popper'in haklı olduğunu[1] ve Platon'un Sokrates'in Yahuda'sı olduğunu söylemiştir.[2] Sidney Hook ise Popper'in Platon'u motamot aldığını ancak bu metinlerin çok anlamlı bir biçimde yorumlanabileceğini ifade etmiştir. Hook'a göre Popper, Platon'u işine geldiği gibi okumaktadır. Tüm bunların dışında Hook, Hitler'in eseri Kavgam'ın hiçbir bölümünde Platon'a atıf yapılmadığının altını çizer.[3]

DipnotlarDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Ryle, G. (1 April 1947). "Popper, K.R. - The Open Society and its Enemies". Mind. 56 (222): 167-172. doi:10.1093/mind/LVI.222.167. JSTOR 2250518.
  2. ^ Ryle, G. (1947). p. 169. See also: Burke, T.E. (1983). The Philosophy of Popper. Manchester: Manchester University Press. p. 141. ISBN 0-71900911-1. ISBN 978-0-719-00911-2.
  3. ^ Hook, Sidney. New York Times. "From Plato to Hegel to Marx" July 22, 1951.