İrritabl bağırsak sendromu

Hastalık

İrritabl bağırsak sendromu (IBS) veya huzursuz bağırsak sendromu. Tehşis edilen farklı bir hastalığın olmaması durumunda, kesintili abdominal ağrı, kasılma ve ishal kombinasyonu ya da kriz şeklinde bunların yaşanması durumunda ortaya çıkar.

İrritabl bağırsak sendromu
Diğer adlar Huzursuz kolon, mukoza koliti, huzursuz bağırsak[1]
Irritable bowel syndrome.jpg
IBS'nin verdiği ağrının çizimi
Uzmanlık Gastroenteroloji
Belirtiler İshal, kabızlık, karın ağrısı[1]
Süre Uzun dönem[2]
Nedenleri Bilinmiyor[2]
Tanı Semptomların diğer olası sebeplerinin hastada olmadığı anlaşılınca[3]
Ayırıcı tanı Çölyak hastalığı, çölyak dışı gluten duyarlılığı, mikroskobik kolit, enflamatuar bağırsak hastalığı, safra asidi emilim bozukluğu, kolon kanseri[3][4]
Tedavi Semptomatik (diyet değişiklikleri, ilaçlar, probiyotikler, rehberlik)[5]
Prognoz Normal beklenen yaşam süresi[6]
Sıklık 12.5% (gelişmiş ülkelerde)[1][7] ve 45% (dünyada) [8]

Sebep ve oluşumuDüzenle

IBS'nin kesin sebebi bilinmemektedir ancak kaygı ve stres durumu şiddetlendirmektedir. IBS her 5 kişiden birini hayatlarının bir döneminde etkilemektedir ve gastroenterolojistlerin karşısına diğer rahatsızlıklardan daha fazla çıkmaktadır. Kadınlarda erkeklere oranla iki kat daha fazla karşılaşılmakta ve bu rahatsızlık genelde erişkinlik döneminin başında ya da ortasında görülmektedir.

Semptomları ve emareleriDüzenle

IBS'nin semptomları karın bölgesinde kesintili, kramp şeklinde ağrı, genellikle sol tarafta oluşan abdominal distansiyon, gaz çıkarılması ya da bağırsak faaliyetleri sonucu oluşan geçici rahatlama; bağırsakların tam boşalmadığı hissi, aşırı gaz, mukus akıntısı, ishal, kasılmalar ve mide bulantısıdır. Bazı insanlarda ayrıca sindirim yolları ile ilgisi olmayan baş ağrısı sırt ağrısı ya da yorgunluk gibi semptomlara da rastlanmaktadır.

Semptomlar tipik olarak kesintili ve genellikle yaşam boyu tekrarlayan ancak zamanla sıklığı ve şiddeti azalan bir şekilde seyreder. Durum genellikle komplikasyona yol açmaz.

Tehşis ve tedaviDüzenle

Sindirim yollarında ortaya çıkan diğer hastalıklardan farklı olarak IBS'i tehşis amaçlı kullanılan bir test bulunmamaktadır. Hastalık genellikle semptomlarından ya da fiziksel muayene ile teşhis edilir. Ancak hasta, orta yaşlı ya da daha yaşlı ya da rektal kanama, kilo kaybı, enfeksiyon ya da kişinin aile öyküsünde bağırsak kanseri ya da inflamatuvar bağırsak hastalığı bulunması durumunda testler de gerekli olabilir. Testler kolonoskopi gastroskopi gibi yöntemlerini, ultrason tarama ya da baryum lavmanı gibi testleri içermektedir.

IBS bazı durumlarda, beslenme düzeninin değiştirilmesi ve rahatlama tekniklerinin kullanımı yoluyla da kontrol edilmektedir. Birey kendisine en iyi gelen yaklaşımı bulmak için farklı yöntemleri deneyebilir.

Eğer ana problem kasılmalar ise, yüksek oranda lif içeren bir beslenme ya da kepek, metal selüloz gibi kitle arttırıcı maddelerin kullanımı yardımcı olabilir. Persistent ishal için kısa dönem kullanılacak anti-ishal ilaçları verilebilir. Abdominal ağrılar ve sindirim yollarındaki kasılmaları rahatlatmak amacıyla antispazmodik ilaçlar yazılabilir. Hipnoz, bilişsel-davranışsal terapi ve psikolojik danışmanlık gibi yöntemlerinde bazı durumlarda etkili olduğu kanıtlanmıştır.

ICD-10Düzenle

ICD-10 : K58 (K58)

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c "Definition and Facts for Irritable Bowel Syndrome". NIDDKD. 23 Şubat 2015. April 2, 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: March 29, 2016. 
  2. ^ a b "Symptoms and Causes of Irritable Bowel Syndrome". NIDDK. 23 Şubat 2015. April 5, 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: March 29, 2016. 
  3. ^ a b Chey WD, Kurlander J, Eswaran S (Mart 2015). "Irritable bowel syndrome: a clinical review". JAMA. 313 (9): 949–58. doi:10.1001/jama.2015.0954. PMID 25734736. 
  4. ^ Levy J, Bernstein L, Silber N (Aralık 2014). "Celiac disease: an immune dysregulation syndrome". Current Problems in Pediatric and Adolescent Health Care. 44 (11): 324–7. doi:10.1016/j.cppeds.2014.10.002. PMID 25499458. 
  5. ^ "Treatment for Irritable Bowel Syndrome". NIDDK. 23 Şubat 2015. April 6, 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: March 29, 2016. 
  6. ^ Quigley, Eamonn M.M. (2013). "Treatment level 1". Irritable Bowel Syndrome: Diagnosis and Clinical Management (First bas.). Chichester, West Sussex: Wiley-Blackwell. ISBN 9781118444740. 8 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ Maxion-Bergemann S, Thielecke F, Abel F, Bergemann R (2006). "Costs of irritable bowel syndrome in the UK and US". PharmacoEconomics. 24 (1): 21–37. doi:10.2165/00019053-200624010-00002. PMID 16445300. 
  8. ^ Alexandros Hadjivasilis, Constantinos Tsioutis, Adamantios Michalinos, Dimitrios Ntourakis, Dimitrios K. Christodoulou, and Aris P. Agouridis (2019). "New insights into irritable bowel syndrome: from pathophysiology to treatment". Ann Gastroenterol. 32 (6): 554–564. doi:10.20524/aog.2019.0428. PMC 6826071 $2 |pmc= değerini kontrol edin (yardım). PMID 31700231.