"1550-1562 Osmanlı-Alman Savaşı" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzenleme özeti yok
{{çalışma}}
{{Savaş bilgi kutusu
|çatışma = 1550-1562 Osmanlı-Alman Savaşı
|parçası = [[Osmanlı-Alman Savaşları]]
|resim = EmperorSuleiman.jpg
|resim_boyutu = 300px
|başlık = [[Kanuni Sultan Süleyman]]
|tarih = 1550-1562
|yer = [[Macaristan]], [[Akdeniz]]
|bölge =
|sebep = [[Avusturya Arşidüklüğü|Avusturya Kralı]] [[I. Ferdinand (Kutsal Roma imparatoru)|Ferdinand]]'ın [[Osmanlı Devleti]]'ne tâbi [[Doğu Macar Krallığı|Erdel]]'i işgali
|sonuç = Kesin [[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı]] zaferi, [[İstanbul Antlaşması (1562)|İstanbul Antlaşması]]
|coğrafi_değişiklikler = Alman işgaline giren [[Macaristan Krallığı|Macar Krallığı]] toprakları [[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı]]ların eline geçti. Akdeniz'de [[Trablus]] ve [[İspanya Krallığı|İspanya]]'nın elindeki tüm kaleler ([[Tunus]] ve [[Vahran]] hariç) Osmanlı topraklarına katıldı.
|savaşan1 = {{Bayraksimge resim|Ottoman red flag.svg}} [[Osmanlı İmparatorluğu]]
{{bayrakülke|Kingdom of France|valois}}
|savaşan2 = [[Dosya:Banner of the Holy Roman Emperor (after 1400).svg|20px]] [[Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu]] ve müttefikleri
* [[Dosya:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|20px]] [[Avusturya Arşidüklüğü|Avusturya]]
* [[Dosya:Flag of New Spain.svg|border|20px]] [[İspanyol İmparatorluğu|İspanya]]
* [[Dosya:Flag of Bohemia.svg|22px]] [[Bohemya Prensliği|Bohemya]]
* [[Dosya:Croatian Chequy.svg|20px]] [[Hırvatistan Krallığı (1102-1526)|Hırvatistan]]
* [[Dosya:Flag of the Kingdom of Naples.svg|20px]] [[Napoli Krallığı|Napoli]]
* [[Dosya:Bandiera del Regno di Sicilia 4.svg|20px]] [[Sicilya Krallığı|Sicilya]]
[[Dosya:Flag of the Order of St. John (various).svg|20px]] [[Malta Şövalyeleri|Malta]]<br>[[Dosya:Flag of Genoa.svg|20px]] [[Cenova Cumhuriyeti|Ceneviz]]<br>[[Dosya:Flag of the Papal States (pre 1808).svg|20px]] [[Papalık Devleti|Papalık]]<br>[[Dosya:Flag_of_Florence.svg|20px]] [[Floransa Cumhuriyeti|Floransa]]
|savaşan3 =
|komutan1 = {{Bayraksimge resim|Ottoman red flag.svg}} [[I. Süleyman]]<br/>{{Bayraksimge resim|Ottoman red flag.svg}} [[Sokullu Mehmed Paşa]]<br/>{{Bayraksimge resim|Ottoman red flag.svg}} [[Kara Ahmed Paşa]]<br />{{Bayraksimge resim|Ottoman red flag.svg}} [[Hadım Ali Paşa]]<br/>{{Bayraksimge resim|Ottoman red flag.svg}} [[Toygun Paşa]]<br />{{Bayraksimge resim|Ottoman red flag.svg}} [[Piyale Paşa]]<br />{{Bayraksimge resim|Ottoman red flag.svg}} [[Turgut Reis]]<br />{{Bayraksimge resim|Ottoman red flag.svg}} [[Salih Reis]]<br />[[Dosya:BlasonIledeFrance.svg|17px]] [[Antoine Escalin des Aimars]]
|komutan2 = [[Dosya:Banner of the Holy Roman Emperor (after 1400).svg|20px]] [[I. Ferdinand (Kutsal Roma imparatoru)|Ferdinand]]<br />[[Dosya:Flag_of_Louis_II_of_Hungary.svg|20px]] [[Mihály Tóth]]<br />[[Dosya:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|20px]] [[Erasmus von Teufel]] {{POW}}{{executed}} <br />[[Dosya:Flag_of_Louis_II_of_Hungary.svg|20px]] [[István Losonci]] {{executed}} <br />[[Dosya:Croatian Chequy.svg|20px]] [[Nikola Šubić Zrinski|Nikolas Zrinyi]]<br />[[Dosya:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|20px]] [[Gergely Bornemisza]]<br />[[Dosya:Flag of Genoa.svg|20px]] [[Andrea Doria]]<br />[[Dosya:Flag of Genoa.svg|20px]] [[Álvaro de Sande]] {{POW}}
|komutan3 =
|güç1 = Azamî 60.000 asker / 86 parça gemi
|güç2 = Azamî 60.000 asker / 200 parça gemi
|güç3 =
|kayıp1 = Nispeten çok az
|kayıp2 = En az 50.000 asker, 60 gemi
|kayıp3 =
|notlar =
}}
{{Osmanlı-Habsburg Savaşları}}
'''1550-1562 Osmanlı-Alman Savaşı''', [[Osmanlı İmparatorluğu]] ve [[Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu]] arasında [[Macaristan]] ve [[Erdel]]'in hakimiyeti konusundaki çekişme nedeniyle başlayan ve gerek [[Macaristan]] gerek [[Akdeniz]]'de büyük bir mücadeleye dönüştükten sonra karada ve denizdeki Osmanlı zaferleri üzerine 1555 ve 1559'daki iki ateşkesin ardından 1562 yılında [[İstanbul Antlaşması (1562)|İstanbul Antlaşması]]'yla sonuçlanan savaştır.
 
== Savaş ==
=== 1551 ===
[[Dosya:Siege_of_Temesvár,_1552_(3).jpg|thumb|right|200px|Temeşvar kuşatması]]
1551 yılının ilkbaharında [[I. Ferdinand (Kutsal Roma imparatoru)|Kral Ferdinand]] [[1540-1545 Osmanlı-Alman Savaşı|1540-45 Savaşı]]ndaki stratejisinin benzerini uygulamaya çalıştı. Nisan ayında bir taraftan Doğu Macaristan'ı 5.000 kişilik bir orduyla işgal ederken diğer taraftan [[İstanbul]]'a elçi göndererek işgalinin tanınmasına karşılık yıllık 30.000 altın vergi önerdi. Sözkonusu teklifler kesin suretle reddedildikten sonra, Haziran ayında Kaptanıderya [[Sinan Paşa]] komutasındaki ve [[Salih Reis|Salih]] ile [[Turgut Reis|Turgut Reislerin]] de katıldığı Osmanlı donanması Akdeniz'e açılırken, Temmuz ayında da [[Sokullu Mehmed Paşa]] komutasındaki Rumeli ordusu (yaklaşık 50.000 kişi) cepheye doğru harekete geçti. 11 Eylül'de sınırı teşkil eden [[Tisa]] nehrini aşan ordu sırasıyla Aracs, Horogszeg, Gyala, Csak, Gilad, Varsomlyo, Illyed, Obesenyo, Naglyak ve Egres kalelerini teslim aldı ve 28 Eylül'de [[Csongrád-Csanád (il)|Çanad]]'ı fethetti. [[Mureș Nehri]]'ni aşan ordu [[Temeşvar]]'a yönelirken [[Lipova, Arad|Lipva]] teslim oldu. Bununla birlikte, 17 Ekim'de başlayan [[Temeşvar Kuşatması (1551)|Temeşvar kuşatması]] başarılı olamayıp 26 Ekim'de kuşatma kaldırıldığı gibi, 3 Kasım'da da Macarlar [[Lipova, Arad|Lipva]]'yı kuşattı ve 29 Kasım'da ele geçirdiler.
 
Osmanlı Donanmasının [[Fransa Krallığı]] ile ittifak halinde [[Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu]]'na karşı [[Akdeniz]]'de icra ettiği harekat da 1559'a kadar sürecek [[İtalya Savaşı (1551-1559)|İtalya Savaşı]]'nın başlamasına neden oldu. Osmanlı Donanması Kutsal Roma İmparatorluğu müttefiklerinden [[Malta Şövalyeleri]]'ne bağlı [[Gozo]] adasını Temmuz ayında istila ettikten sonra 14-15 Ağustos'taki [[Trablus Kuşatması|kuşatma]] sonucunda [[Libyalı]] Arapların da karadan desteğiyle [[Trablus]]'u fethetti.
 
=== 1552 ===
[[Dosya:After_the_capture_of_Temesvár,_1552.jpg|thumb|right|150px|Temeşvar'ın Osmanlılarca fethi]]
Kanunî Sultan Süleyman doğudaki tehlikenin giderek büyümesi nedeniyle başkentinde 3. İran seferinin hazırlıklarına odaklanırken, 1551 seferinde [[Temeşvar]]'ı fethetmeyi başaramayan [[Sokullu Mehmed Paşa]]'nın yerine [[Kara Ahmed Paşa]]'yı tayin etti ve Budin Beylerbeyi [[Hadım Ali Paşa]] komutasındaki eyalet askerlerini takviye etmekle görevlendirdi. Bununla birlikte, Mihály Tóth komutasındaki Alman-Macar ordusu 1552 baharından önce Osmanlı ordusu cepheye ulaşmadan karşı taarruzunu ilerletmek istedi ve 19 Şubat'ta [[Segedin]]'i kuşattı. 1 Mart'ta kaleye yetişen [[Hadım Ali Paşa]] komutasındaki eyalet ordusu [[Segedin Muharebesi]]'nde Alman-Macar ordusunu ağır bir yenilgiye uğrattı. Bu zaferin ardından yeniden batıya yönelen Ali Paşa 20 Mayıs'ta kuşattığı [[Veszprém|Bespirim]]'i 1 Haziran'da fethetmeyi başardı.
[[Dosya:Vízkelety Béla Eger vár ostroma 1552-ben.jpg|thumb|right|150px|Eğri Kuşatması]]
Kanunî Sultan Süleyman doğudaki tehlikenin giderek büyümesi nedeniyle başkentinde 3. İran seferinin hazırlıklarına odaklanırken, 1551 seferinde [[Temeşvar]]'ı fethetmeyi başaramayan [[Sokullu Mehmed Paşa]]'nın yerine [[Kara Ahmed Paşa]]'yı tayin etti ve Budin Beylerbeyi [[Hadım Ali Paşa]] komutasındaki eyalet askerlerini takviye etmekle görevlendirdi. Bununla birlikte, Mihály Tóth komutasındaki Alman-Macar ordusu 1552 baharından önce Osmanlı ordusu cepheye ulaşmadan karşı taarruzunu ilerletmek istedi ve 19 Şubat'ta [[Segedin]]'i kuşattı. 1 Mart'ta kaleye yetişen [[Hadım Ali Paşa]] komutasındaki eyalet ordusu [[Segedin Muharebesi]]'nde Alman-Macar ordusunu ağır bir yenilgiye uğrattı. Bu zaferin ardından yeniden batıya yönelen Ali Paşa 20 Mayıs'ta kuşattığı [[Veszprém|Bespirim]]'i 1 Haziran'da fethetmeyi başardı.
 
[[Kara Ahmed Paşa]] komutasındaki Rumeli ordusu (yaklaşık 50.000 kişi) ise Haziran başında [[Virşaç]]'ı zaptettikten sonra 25 Haziran'da [[Temeşvar Kuşatması (1552)|Temeşvar'ı kuşattı]] ve 25 Temmuz'da fethetti. Hadım Ali Paşa ise 9 Temmuz'da (3 günlük bir kuşatmadan sonra) [[Drégelypalánk|Drégely]]'yi, 13 Temmuz'a kadar [[Szécsény|Seçen]], [[Holökkö]] ve [[Salgótarján|Salgotaryan]]'ı, 19 Temmuz'da ise [[Buják|Boyak]]'ı ele geçirdi. [[Temeşvar]]'ın zaptından sonra 27 Temmuz'dan itibaren bölgeye dağılan Türk birlikleri [[Arad]], [[Muhadiye]] ve [[Pančevo|Pançevo]] dahil tüm [[Banat]] yaylasını fethetti ve 30 Temmuz'da Alman-Macar birliklerince metruk halde bırakılmış [[Lipova, Arad|Lipva]]'yı yeniden ele geçirdi. Hadım Ali Paşa komutasındaki eyalet ordusu ise [[Erasmus von Teufel]] komutasındaki 10.000 kişilik Alman-Macar ordusunu 11 Ağustos'ta [[Palast Muharebesi]]'nda imha etti. İki ordu birleşerek kuzeydoğuya doğru ilerledi ve 26 Ağustos'ta [[Lugoj]] ve [[Karansebeş]], 4 Eylül'de ise (11 günlük kuşatmadan sonra) Szolnok alındı. Ancak, 9 Eylül'de başlanan 40 günlük [[Eğri Kuşatması (1552)|Eğri Kuşatması]] başarılı olamadı. Bununla birlikte, sonbaharda [[Doğu Macar Krallığı]] da [[Osmanlı Devleti]]'ne yeniden itaat etti. Bu suretle, Osmanlılar 1540-45 savaşında elde ettiklerine yakın genişlikte bir bölgeyi tek sefer mevsiminde ele geçirmeyi başardılar.
 
=== 1555 ===
[[Dosya:Druck Augsburger Reichsfrieden.jpg|thumb|rgiht|175px|Augsburg Barışı]]
1555 Ocak ayında diplomatik müzakerelere fırsat tanımak amacıyla altı aylık bir ateşkes yapıldı. Kral Ferdinand [[Osmanlı Devleti]]'yle barış yapabilmek umuduyla, 1555'in ilk çeyreğinde [[Ogier Ghislain de Busbecq|Elçi Busbecq]]'i [[İstanbul]]'a gönderdi. Alman elçisi, [[Kanuni Sultan Süleyman]]'ın Nisan ayında [[Safevîler|Safevî Devleti]]'yle süren barış müzakerelerini takip etmek için konakladığı [[Amasya]]'da huzuruna çıktı ve [[Macaristan]] üzerindeki Alman egemenliğinin tanınması karşılığında yılda 140.000 flori ödenmesi teklifini iletti. Bununla birlikte, 29 Mayıs'ta [[İran]]'la akdedilen [[Amasya Antlaşması]]'yla eli rahatlayan Kanuni teklifi reddederken, Kasım ayına kadar da [[Erdel]]'deki tüm işgal birliklerinin çekilmesi [[ültimatom]]unu verdi. Busbecq [[Viyana]]'ya dönerken Temmuz'da altı aylık ateşkes fiilen biterken, [[Hırvatistan]] [[Ban|Banı]] [[Nikola Šubić Zrinski|Zrinyi]]'nin Ağustos'ta [[Klis]]'e saldırmasıyla da savaş yeniden başladı. Zrinyi komutasındaki Alman-Hırvat birliklerine dönüş yolunda yetişen Bosna Eyaleti birliklerine komuta eden Hasan ve Mehmed Beyler Zrinyi ve Ivan Höjszek’i yenilgiye uğrattılar. Ardından da Budin Valisi [[Toygun Paşa]] 8 Eylül'de kuşattığı [[Kaposvár|Kapoşvar]]'ı 17 Eylül'de, Eylül sonuna doğru ise [[Babócsa|Babofça]] ve [[Berzence]]'yi fethetti. 4 Ekim'de ise [[Eğri Kalesi|Eğri]] civarında taarruza geçen Gergely Bornemisza komutasındaki Macar-Alman ordusu da [[Panto]] civarında Veli Paşa'ya mağlup oldu. Bununla birlikte, Osmanlı birliklerinin 4 Ekim'de [[Zigetvar]]'a, 23 Ekim'de de [[Pápa|Papa]] üzerine akınları sonuçsuz kaldı.
 
 
=== 1560-1562, son çatışmalar ve barış müzakereleri ===
[[Dosya:Hans Bocksberger der Aeltere 001.jpg|küçükresim|sağ|Kral [[I. Ferdinand (Kutsal Roma imparatoru)|Ferdinand]]]]
[[Macaristan]] cephesinde ise 1560 yılı tarafların mütarekeye uydukları bir yıl oldu. 1561 yılında ise Türk birlikleri Zrinyi'nin [[Zigetvar]] civarından icra ettiği baskın ve saldırılara karşılık [[Balaton Gölü]] kuzeyinde ilerlediler ve 16-17 Nisan 1561'de [[Hegyesd]] ve [[Tapolca]]'yı fethettiler. 1562 yılında ise Alman-Macar ordusu 9 Nisan'da Hegyesd'i geri aldı.
 
13.456

düzenleme