"Henry Cavendish" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
değişiklik özeti yok
k
 
{{kaynaksız}}
[[Dosya:Henry cavendish.JPG|thumb|right]]
'''Henry Cavendish''' (d. [[10 Ekim]] [[1731]], [[Nice]], [[Fransa]] - ö. [[24 Şubat]] [[1810]], [[Londra]], [[İngiltere]]), [[İngilizler|İngiliz]] [[kimyager]] ve [[fizik]]çi. Çok çeşitli alanlarda gerçekleştirdiği deneylerle, havanın bileşimi, [[hidrojen]]in niteliği ve özellikleri, bazı cisimlerin [[özgül ısı]]ları, [[su]]yun bileşimi ve elektriğin çeşitli özellikleri gibi konularda buluşlar yapmıştır. [[Cavendish deneyi]] olarak adlandırılan bir yöntemle [[YerDünya]]'innın kütlesini ve yoğunluğunu ölçmüştür.
 
1749-1753 arasında [[Cambridge Üniversitesi]]'ne bağlı [[Peterhouse College]]'a devam ettiyse de burayı bitiremedi. [[Londra]] yakınlarında bir [[laboratuvar]] kurarak, bilimsel toplantılar dışında hiç kimseyle özel yakınlık ve dostluk kurmaksızın içine kapanık bir yaşam süren, ailesiyle bile çok ender görüşen, çekingen ve az konuşan bir bilim insanı olarak tanındı. Çalışmalarını yayımlama gereği bile duymayacak kadar laboratuvarına kapanmasına, elli yıla yakın bilimsel çalışma yaşamında yalnızca yirmi kadar inceleme yayımlamasına karşın, [[1803]]’te [[Fransa]]’nın sekiz yabancı üyesinden biriydi, adı çağının en büyük bilim insanları arasında anılıyordu. [[İngiltere]]’deki [[Cambridge]] Üniversitesi'nde, öğretim üyesi arasına katılmayan, hatta diploma bile almayan bu ünlü ögrencisinin adını sonradan [[Cavendish Laboratuvarı]]’na vererek ölümsüzleştirdi. [[1766]]'da çeşitli [[gaz]]ların elde edilmesine ilişkin üç bölümlük makalesinden başlayarak yayımlamak amacıyla yazdıkları olduysa da pek çok tamamlanmış araştırmasının ayrıntılarını yayımlamadı.
 
Cavendish, [[elektrik]] yüklü iki cismin arasındaki kuvvetin, aralarındaki uzaklığın karesiyle ters orantılı olduğunu ortaya attı. Elektrostatiğin bu temel yasası daha sonra [[Fransızlar|Fransız]] fizikçi C.A. [[Coulomb]] tarafından geliştirilerek onun adını almıştır. Cavendish bir sığacın ([[kondansatör]]) sığasının, sığacı oluşturan levhaların arasına yerleştirilen maddenin cinsine bağlı olduğunu da Michael [[Faraday]]'dan önce gösterdi. [[Matematik]]te çok iyi bilinen ama, o güne değin [[elektrik]] deneylerine ilişkin olarak hiç kullanılmayan potansiyel kavramını özgürce kullandı. Cavendish potansiyel kavramına dayanarak iyi bir [[iletken]]in yüzeyindeki bütün noktaların ortak bir referans noktasına (yer) göre aynı potansiyele sahip oldukları görüşünü geliştirdi. Değişik iletkenlerle yaptığı bir dizi deney sonucunda, iletkenin uçları arasındaki potansiyel farkının, içinden geçen akımla doğru orantılı olduğunu saptayarak bu alanda Alman fizikçi George Simon Ohm'un [[1827]]'de ortaya koyduğu yasayı daha önce bulmuş oldu. Elektrik akımını ölçme olanağı bulunmadığından, kendi vücudunu ölçü aracı olarak kullanıyor, akım şiddetini kestirebilmek için elektrotların uçlarını elleriyle tutarak, elektrik şokunu parmaklarında mı, bileklerine kadar mı, yoksa dirseklerine kadar mı duyduğuna bakıyordu. Yüz yıl kadar sonra, Cavendish'in defterleri ve el yazısı notları bulununca, bütün bu araştırmalar [[İskoçya]]'<nowiki/>lı büyük matematiksel fizikçi [[James Clerk Maxwell]] tarafından yinelendi.
 
{{ingiliz-biyo-taslak}}
893

değişiklik