"Çengel Han" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
{{Yapı bilgi kutusu
{|class="wikitable" style="float:right" border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="center"
| ad = Çengel Han
|-bgcolor="#FFFFFF"
| orijinal_ad =
|colspan="2" align="center" bgcolor="#ffdeead" |'''Çengel Han'''
| orijinal_ad_dil =
|-bgcolor="#FFFFFF"
| logo =
|colspan="2" align="center" bgcolor="#FFFFFF" |[[Dosya:Rahmi koç müzesi.jpg|250px]]
| logo_boyutu =
|-bgcolor="#FFFFFF"
| logo_altyazı =
|colspan="2" align="center" bgcolor="#ffdead" |'''Yapı Bilgileri'''
| logo_görünmez_yazı =
|-bgcolor="#FFFFFF"
| görüntü = Rahmi koç müzesi.jpg
|'''Konum:'''
| görüntü_boyutu = 250px
|[[Ulus, Ankara|Ulus Semti]], [[Altındağ]], [[Ankara]]
| görüntü_altyazı = Müze binasının girişi
|-bgcolor="#FFFFFF"
| görüntü_görünmez_yazı =
|'''Ülke:'''
| harita_ülke =
|{{TUR}}
| harita_altyazı =
|-bgcolor="#FFFFFF"
| harita_görüntüsü =
|'''Yapım Tarihi:'''
| harita_boyutu =
|1522-1523
| latitude =
|-bgcolor="#FFFFFF"
| longitude =
|'''Yaptıran:'''
| latd =
|[[Rüstem Paşa]]
| latm =
|-bgcolor="#FFFFFF"
| lats =
|}
| latNS =
| longd =
| longm =
| longs =
| longEW =
| map_dot_label =
| relief =
| eski_ad =
| diğer_ad =
| ad_kökeni = "Atpazarı ya da Hergelen Meydanı'nda yakalanan hırsızlar, katiller; Çengel Han'ın avlusundaki çengelde asılırlarmış. Hanı ünlü yapan da buymuş."<ref>Tayfun Bayındır - Vatan Gazetesi - 2 Mayıs 2004</ref><ref>Önder Şenyapılı - Ne demek Ankara; Balgat niye Balgat!? - ODTÜ yayıncılık - ISBN 975-7064-87-4</ref>
| durum =
| iptal =
| yapı_türü =
| mimari_tarz =
| yapı_sistemi =
| konum =
| adres =
| konum_şehir = [[Ankara]]
| konum_ülke = [[Türkiye]]
| iso_region =
| coordinates_display =
| coordinates_format =
| koordinatlar =
| rakım =
| mevcut_kullanan = [[Çengelhan Rahmi M. Koç Müzesi|Çengelhan Rahmi Koç Müzesi]]
| adına = [[Rüstem Paşa]]
| temel_atma =
| başlama = 1522
| topped_out =
| tamamlanma = 1523
| açılış =
| inauguration_date =
| taşınma =
| yenilenme = 2005
| kapanma =
| yıkılma =
| maliyet =
| yenilenme_maliyeti =
| işveren =
| sahip =
| işletmeci =
| yükseklik =
| architectural =
| tip =
| antenna_spire =
| roof =
| top_floor =
| observatory =
| diameter =
| circumference =
| genişlik =
| diğer_ölçüler =
| malzeme =
| size =
| kat_sayısı =
| kat_alanı =
| zemin_alanı =
| asansör_sayısı =
| mimar =
| mimarlık_firması =
| developer =
| mühendis =
| yapı_mühendisi =
| inşaat_mühendisi =
| civil_engineer =
| other_designers =
| bütçe_sorumlusu =
| baş_müteaahhit =
| ödüller =
| tasarımcı =
| known_for =
| yenileme_mimar =
| yenileme_mimarlık_firması =
| yenileme_mühendis =
| yenileme_yapı_mühendisi =
| yenileme_inşaat_mühendisi =
| ren_civ_engineer =
| ren_oth_designers =
| yenileme_bütçe_sorumlusu =
| yenileme_ana_müteahhit =
| yenileme_ödüller =
| otopark = Yok
| resmî_site =
| modül =
| kaynakça =
| dipnotlar =
}}
 
'''Çengel Han''' ,; [[Ankara]]'nın [[Altındağ]] ilçesinde [[Ulus, Ankara|Ulus]]'ta 1522-1523 tarihlerinde [[Mihrimah Sultan]]’ın eşi Damat [[Rüstem Paşa]] tarafından inşa ettirilmiş tarihi bir handır. Atpazarı mahallesiMahallesi Kaleönü Depo sokakdaSokak'ta bulunmaktadır. Mimarisi klasik Osmanlı mimarisidir:. kareyeKareye yakın dikdörtgen bir plan üzerine kurulmuştur. Ortasında bir avlu bulunmakta, kuzeydoğu cephesinde tek katlı, cephenin giriş tarafindatarafında iki katlı dükkânlardükkanlar sıralanmaktadır. Güneybatı cephesiyse arazinin eğilimli olması nedeniyle üç katlıdır. Duvarları sağlam Horasan duvarı olan han korumaya uygun olduğu için uzun süre tiftik deposu olarak kullanılmıştır. Sağlam mimarisi nedeniyle iyi bir durumda günümüze kadar gelebilmiştir.
 
Osmanlı devrinde [[İpek Yolu]] üzerinde bulunan Çengel Han, Anadolu kervanlarının uğrak noktası olan önemli bir ticaret merkezi olmuştur. 1991 yılında istimlak edilişine kadar sahibi, Anadolu Beylerbeyi Karacapaşa’nın torunlarından Raife Kocabeyoğlu-Öngen’dir. Karacapaşa, Sultan Birinci Mehmed’in damadı olup Anadolu Beylerbeyi olarak katıldığı [[Varna savaşıSavaşı]]'nda Osmanlı ordusunun sol kanadına komuta ederken 1444'te öldürülmüştür <ref>Bkz. Büyük Larousse cilt 12</ref>
 
Uzun süre tiftik deposu olarak kullanılan Çengel Han, aralarında Ankara’nın belli ailelerinden olan Kınacıların ve Bulgurluluların bulunduğu 18-20 kiracının pirinç gibi gıda maddesi deposu olarak da kullanılmıştir. 1980’lerde [[Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu]] tarafından “korunması gerekli eski eser” olarak tanınmıştır. Raife Kocabeyoğlu-Öngen’in 1990 yılında vefatı üzerine Çengel Han çocukları Reşadet Öngen-Ceyhan ve Reşat Öngen’e geçmiştir. Ancak, Ankara Belediyesi 1991 yılında hanı Belediye Sarayı yapmak üzere istimlak etmiştir. Fakat Belediye bu projesini gerçekleştirememiş ve uzun süre boş bıraktığı hanı Vakıflar Genel Müdürlügüne devretmiştir. Çengel Han 2005 yılında [[Koç Holding]] tarafından kiralanıp restore ettirilmiştir. Han günümüzde [[Çengelhan Rahmi Koç Müzesi|müze]] olarak kullanılmaktadır <ref>[[Çengelhan Rahmi Koç Müzesi]]</ref>.
 
Hanın ismi ile ilgili olarak şu bilgi mevcuttur:
 
{{alıntı|Atpazarı ya da Hergelen meydanında yakalanan hırsızlar , katiller Çengel Han'ın avlusundaki çengelde asılırlarmış. Hanı ünlü yapanda buymuş<ref>Tayfun Bayındır - Vatan Gazetesi - 2 Mayıs 2004</ref><ref>Önder Şenyapılı - Ne demek Ankara; Balgat niye Balgat!? - ODTÜ yayıncılık - ISBN 975-7064-87-4</ref> }}
 
Giriş kapısının üstünde bir çerçeve içinde inşa kitabesi yazılmıştır. Sülüs hatlarla Türkçe olarak yazılan bu kitabe iki satır olarak şöyle demektedir:
 
{{alıntı|Tamam oldu çün binası bu hanın sarayıdır hakikat kârıbanın”. “Tamam olduğunu görüp dedi dil “Melih’il-hayır tarihin bu hanın 1522”}} .
 
== Ayrıca Bakınız ==
* [[Çengelhan Rahmi M. Koç Müzesi]]
16.626

değişiklik