Fyodor Dostoyevski: Revizyonlar arasındaki fark

[kontrol edilmemiş revizyon][kontrol edilmemiş revizyon]
İçerik silindi İçerik eklendi
Robbot (mesaj | katkılar)
Dinganzih (mesaj | katkılar)
7. satır:
== Yaşamı ==
 
Tam ismi Fyodor Mihayloviç Dostoyevski'dir. Babası bir ordu cerrahı, annesi bir tüccarın kızıydı. Annesinin yardımıyla evde başladığı eğitimini özel bir okulda sürdürdü. Babası sert ve acımasızdı. Annesinin koruyucu tavırlarına sığınıyordu. Annesini 15 yaşında kaybetti. [[1837]]'de girdiği [[Petersburg]] Askeri Mühendis Okulu’nu bitirdi. Öğrencilik yıllarını Rus ve [[Avrupa]] edebiyatının önde gelen yazarlarının eserlerini okuyarak geçirdi. Kısa bir süre askerlik yaptıktan sonra ayrılıp edebiyatla uğraşmaya başladı. Topraklarında çalışan köylüler tarafından öldürülen babasından az bir miras kalmıştı. [[1846]]'da ''[[İnsancıklar]]'' adlı ilk kitabını yazdı. [[1854]]'te basılan bu roman ilk Rus toplumsal romanı sayılır. Bu eserin basılmasından sonra ünlendi. 1846'da yazdığı ikinci romanı "Öteki" yeterli ilgiyi görmedi. Ünü giderek kayboldu. 1851 tarihli ''[[Ev Sahibesi]]'', 1848'de yazdığı ''[[Beyaz Geceler]]'' ile ''[[Yufka Yürekli]]'' romanları da ilgi görmedi. 1849'da yazdığı ''[[Netoçka Nezvanova]]'' romanı da beklenen başarıyı getirmedi.
 
[[Politika]]yla ilgilenmeye başladı genç [[liberal]]lere katıldı. Çar [[1. Aleksandr]]'ın güvenlik güçleri tarafından, "devleti yıkmaya çalıştığı" suçlamasıyla arkadaşlarıyla birlikte tutuklandı. İdama mahkum edildiler. Kendisinin kurşuna dizilmesi hazırlıklarını izlemek onda derin etkiler bıraktı. Kendinden önce sırya dizilen beş kişi kurşuna dizildi ancak kendisiyle beraber diğer dört kişi idamdan son anda kurtuldu. [[Sibirya]]’da 4 yıl ağır hapse ve 4 yıl askerlik yapmaya mahkûm edildi. Sibirya'daki [[cezaevi]] günlerinde birlikte yaşadığı mahkûmları gözlemleyerek [[Rus]] halkını daha yakından tanıma fırsatı buldu. Ancak zor koşullar nedeniyle [[sara]] nöbetleri geçirmeye başladı. Bu rahatsızlığın etkileri de birçok eserine yansıdı. 1854'te cezaevinden çıkıp askerliğe başladı. Subaylığa kadar yükseldi. 1857'de dul bir kadınla evlendi. Bu evlilik maddi sorunlarını artırdı. Tekrar yazmaya karar verdi. Askerlik cezasının da bitmesi üzerine Petesburg'a döndü. Yeni Çar [[2. Aleksandr]]'ı destekledi. Kardeşi Mihail ile birlikte "Vremya" adlı bir dergi çıkardı. Bu dergi ve dergide yayınlanan romanları yeniden tanınmasını ve eski ününü kazanmasını sağladı. [[1862]]'de [[Fransa]], [[İngiltere]] ve [[İtalya]]'yı kapsayan bir yurtdışı gezisi yaptı. Aynı yıl dergi kapatıldı. Dostoyevski, Almanya'nın [[Wiesbaden]] kentine gitti. Burada kumara başladı.
13. satır:
Rusya'ya dönüşünde "Epoha" isminde yeni bir dergi çıkardı. 1864'te eşini ve kardeşi Mihail'i kaybetti. Borca battı. Kurtulmak için Avrupa'ya kaçtı. Wiesbaden'de kumarda bütün parasını kaybetti. Yayıncısından borç alıp [[1865]]'te Rusya'ya döndü. 1867'de steno ile romanlarının yazımında kendisine yardım eden [[Anna Snitkina]] ile evlendi. Bir kere daha borca boğulduğu için yeni eşiyle yine yurt dışına çıktı. Yoksulluk ve para peşinde ülke ülke dolaştı. Ama romanlarını yazmayı da sürdürdü. Bir kere daha yayıncısının desteğiyle [[St.Petersburg]]'a döndü. Tutucu bir haftalık dergi olan ''Grajdanin''in başına geçti. Bir yıl sonra bıraktı.
 
Bu dönemde eski itibarını ve ününü tekrar kazandı. [[1872]] yılında yayımladığı ''[[Ecinniler]]'' adlı romanı birçokları tarafından tüm zamanların en iyi siyasi romanı olarak kabul edilir. Kitap [[nihilizm]], [[ateizm]] ve Batı düşüncesinin Rusya üzerindeki etkilerini ele alır. En büyük romanı ''[[Karamazov Kardeşler]]''i yazmaya [[1879]]'da başladı. [[1880]]'de şair [[Aleksander Puşkin]]'in ölüm töreninde konuşmayı o yaptı. Petersburg Bilim ve Sanat Akademisi'nin edebiyat bölümüne seçildi. Yaşamının son döneminde Petersburg yakınlarında küçük bir kasaba olan Staraya Russa'da yaşadı. [[9 Şubat]] [[1881]]'de burada yaşamını yitirdi. Günümüzde de en çok okunan yazarlar arasında yer alır.
 
== '''Eserlerinin içeriği ve etkisi''' ==