"Kapıkulu" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
düzenleme AWB ile
(Muratero (mesaj) tarafından yapılmış 16460759 numaralı değişiklikler geri getirildi. (TW))
k (düzenleme AWB ile)
== Kapıkulu Piyadeleri ==
 
[[Osman Bey]] döneminde ülke küçüktü ve ordu, aşiret kuvvetlerinden oluşmaktaydı. Belli dönemlerde ''Nefir-i am'' adı verilen seferberlik çağrısı yapılarak eli silah tutan aşiret kuvvetleri orduya çağırılırdı. [[Orhan Gazi]] döneminde vezir [[Alâeddin Paşa]] ile [[Çandarlı Kara Halil Hayreddin Paşa|Çandarlı Kara Halil]]'in önerisi ile Türk gençlerinden oluşan biner kişilik yaya ve müsellem adlarında iki sınıf oluşturuldu. I. Murat'ınilk dönemlerinde bunların sayısı artırıldı. Yaya ve müsellemler savaş zamanında günlük ikişer akçe alır, diğer zamanlarda kendilerine verilen çiftlikleri ekip biçerler ve vergi vermezlerdi. Yaya ve müsellemler XV. yüzyıl ortalarına kadar silahlı hizmette bulunmuşlar, ancak kapıkulu askerlerinin sayısı arttıkça ordunun geri hizmetlerinde nakliye, maden işletmeleri, kale yapımı, tersane gibi işlerde kullanılmışlardır.<ref name="Şimşek20069">{{Harvnb|Şimşek|2006|p=9}}</ref> Bu birlikler [[tımarlı sipahiler]], [[akıncı]]lar, [[azap]]lar, [[voynuk]]lar, [[martolos]]lar ve [[cerahor]]larla destekleniyordu.
 
=== Acemi Ocağı ===
[[I. Murat]] döneminde Rumeli’de arka arkaya elde edilen zaferler sonucu sınırları genişleyen Osmanlı İmparatorluğu'nda.Yeniçeri, Hıristiyan çocuklarından devşirme yöntemi ile yetiştirilen askerdir. I. Murat'ın veziri [[Çandarlı Kara Halil Hayreddin Paşa]]'nın yardımıyla kurduğu bu sistem de, devlet kendi Hırıstiyan tebasından ve bazen eline düşen harp esirlerinden bazı çocuklara el koyuyordu. [[Acemi Oğlanı]] denilen bu çocuklar, önce bir tür köylü ailesinin yanına veriliyordu. Orada Türkçe ve Arapça öğreniyor, İslam dininin örf ve adetlerine göre yetiştiriliyordu. Devşirilir devşirilmez sünnet edilip, kendilerine bir müslüman adı verilirdi.
 
Osmanlı Devleti, daha fazla askere ihtiyaç duyuyordu. Mevcut kuvvetler ihtiyaca yetmiyor ve elde devamlı bir ordu bulunması gerekiyordu. Bu itibarla, esirlerden faydalanmak gayesi ile 1362 senesinde kadıasker (kazasker) Çandarlı Kara Halil ile ulemâdan Karamanlı Molla Rüstem’in gayretleriyle, Sultan Birinci Murad devrinde, Pençik Kanunu gereğince Acemi Ocağı, Gelibolu’da kuruldu. Daha önceleri, savaşta esir alınanlar, kısa bir eğitimden sonra yeniçeri yazılıp savaşa gönderilirdi. Sultan Birinci Murad zamanında, esirler önce Lapseki, Çardak ve Gelibolu arasında süvari askerlerini taşıyan gemilerde beş-on sene acemi oğlanı olarak çalıştıktan ve uzun bir eğitimden geçtikten sonra Yeniçeri ocağına kaydedilmeye başlandı.<ref name="Şimşek200611">{{Harvnb|Şimşek|2006|p=11}}</ref>
 
Acemi teşkilatına, acemi oğlanı iki şekilde alınırdı. Biri, harpte esir edilen esirlerin beşte birinden, diğeri ise Osmanlı sınırları içinde yaşayan Hıristiyan çocuklarından ki, buna “devşirme” denirdi. Devşirme kanunu ile Hıristiyan tebaa evladından asker toplanarak, gayrimüslim olan Rumeli halkı, yavaş yavaş Müslüman olacak ve bu askerlerle de Osmanlı ordusu biraz daha kuvvetlenecekti. Kuruluşunda Gelibolu’da bulunan acemi ocağının merkezi, fetihten sonra İstanbul’a taşınmıştır. Gelibolu ocağının başında, Gelibolu ağası vardı. Gelibolu Acemi Ocağı'nın mevcudu, önceleri dört yüz idi; daha sonra beş yüz olmuştur. İstanbul Acemi Ocağı'nın mevcudu ise, önceleri üç bin kadardı, on altıncı asırda bu sayı, dört bine çıktı.<ref name="Şimşek200611"/> Yeniçeri mevcudu arttıkça, acemilerin miktarı da artıyordu. On altıncı asır sonlarında, Bostancılarla birlikte sekiz-dokuz bine çıkan acemilerin, 17. asır başlarındaki adedi, 9406 idi.
 
Acemi Ocağı, on yedinci asır ortalarından sonra ehemmiyetini kaybetti. Yeniçeri Ocağı, 1826 yılında Sultan İkinci Mahmud tarafından kaldırılınca, bu ocak da kapanmış oldu.
[[Humbaracı Ocağı]], Fabrika ve kışlaları [[Üsküdar]]'da bulunan humbaracılar, devlet askerî teşkilâtı bakımından önemli bir yere sahiptiler.
 
Humbaracı Ocağı, [[Osmanlı Askeri Teşkilatı|Osmanlı İmparatorluğu askeri teşkilatı]]'nda humbara yapan ve bunu kullanan sınıfın bağlı olduğu ocak. Kumbaracı ocağı da denilmektedir. Humbara, demir veya tunçtan dökülmüş el [[bomba]]sıdır.
 
=== Lağımcılar ===
* {{Kaynak | last = Şimşek | first = Ali Rıza | date = 2006 | title = Osmanlı Ordusunda 18. ve 19. yüzyıllarda yapılan ıslahat çalışmaları ve bu çalışmalarda yabancı uzmanların rolü | publisher = Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü | issue = Yüksek Lisans Tezi | url = http://psi424.cankaya.edu.tr/uploads/files/Simsek,%2018%20ve%2019%20YY'da%20Orduda%20Islahat.PDF | accessdate = 26 Şubat 2013}}
* Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1988) ''Osmanlı Devleti Teşkilâtında Kapukulu Ocakları. Cilt 1. Acemi Ocağı ve Yeniçeri Ocağı'', Ankara: Türk Tarih Kurumu ISBN 975-16-0057-X
* Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1988) ''Osmanlı Devleti Teşkilatından Kapukulu Ocakları. Cilt 2. Cebeci, Topçu, Top Arabacıları, Humbaracı. Lağımcı Ocakları ve Kapukulu Süvarileri''. Ankara:Türk Tarih Kurumu ISBN 975-16-0058-8
 
;Özel
29.777

değişiklik