Ana menüyü aç

Değişiklikler

Arşiv bağlantısı eklendi
=== Chinarisme etimolojisi ===
{{ana|Luviler|Luvice|Pelasglar|Hitit Krallığı|Luvi Krallığı}}
Işık-[[Alevî]] hareketi "[[Alevî]]" teriminin eski bir [[Anadolu]] uygarlığı olan [[Luvi]]lerden geldigini, ve Luvi sözcüğünün [[Hitit]] dilinde "Işık İnsanları" anlamına geldiğini öne sürmektedir.<ref>{{Web kaynağı | url = http://www.birgun.net/research_index.php?category_code=1134341062&news_code=1134341062&year=2005&month=12&day=12 | başlık = ALEVİLER ALEVİLİĞİ TARTIŞIYOR 1: ‘ALEVİ ADI HZ. ALİ’DEN GELMEZ’ | erişimtarihi = 2010-04-06 | yazar = birgun.net | arşivurl = http://web.archive.org/web/20130620185029/http://birgun.net/research_index.php?category_code=1134341062&news_code=1134341062&year=2005&month=12&day=12 | arşivtarihi = 20 Haziran 2013}}</ref><ref>{{Web kaynağı | url = http://www.birgun.net/research_index.php?category_code=1134341062&news_code=1134341154&year=2005&month=12&day=12 | başlık = ALEVİLER ALEVİLİĞİ TARTIŞIYOR 2: ALEVİLER MÜSLÜMAN DEĞİL Mİ? BÖLÜM 2 | erişimtarihi = 2010-04-06 | yazar = birgun.net | arşivurl = http://web.archive.org/web/20130620203038/http://birgun.net/research_index.php?category_code=1134341062&news_code=1134341154&year=2005&month=12&day=12 | arşivtarihi = 20 Haziran 2013}}</ref> Buna karşın, geleneksel Alevîlik'te Alevî terimi, [[Arapça]] "Ali'ye bağlı" anlamına gelen sözcükten geldiği kabul edilir ({{Arapça|w=‘Alawī|عَلَوِي‎}}). Bazı [[Osmanlı]] kaynaklarinda belirli bölgelerde yaşayan bir kısım Alevîler için "Işık Taifesi" denmesi, Işık-[[Alevîler]]ine göre, [[Luvi]]lerin ve [[Alevîler]]in arasındaki bağın ispatıdır.
 
== İnanç ==
Işık Alevîleri, [[Alevî]]liğin Dünya'nın en eski dini olduğunu, ve bu dinin zamanla birçok kılıfa bürünmeye mecbur kaldığını savunurlar. Dünya'nın bu "ilk ve orijinal" dininin, diğer din ve inançlara asıl kaynak olduğunu öne sürerler:
 
{{Quote2 |Alevîliğin, on binlerce yıllık geçmişten gelen, bütün inanışları etkilemiş, semavî dinlere başlangıç oluşturmuş asıl kaynak, "Serçeşme", olduğunu bütün gerçekliğiyle ortaya çıkartıyor.<ref>{{Web kaynağı | url = http://www.kitapturk.com/books/Kitap/19669/Aleviligin_Gizli_Tarihi.htm | başlık = Erdoğan Çınar: Aleviliğin Gizli Tarihi, Chivi Yazıları, 2004 | erişimtarihi = 2010-04-06 | yazar = idefix.com | arşivurl = http://web.archive.org/web/20120305135054/http://www.kitapturk.com/books/Kitap/19669/Aleviligin_Gizli_Tarihi.htm | arşivtarihi = 5 Mart 2012}}</ref>}}
 
Işık hareketi, Alevîlerin dini törenlerinin [[Hititler]] ve hatta [[Sümer]]ler tarafından bile yapıldığını iddia eder. Işıkcılara göre, [[Ortaçağ]]'daki [[Paulusçuluk]] ve [[Bogomilizm]] gibi Hıristiyan mezhepleri de aslında Alevî idi. Bu görüşe dair iyi bir örneği, Sean Martin'in ''The Cathars: The Most Successful Heresy of the Middle Ages''<ref>{{Web kaynağı | url = http://www.amazon.com/Cathars-Most-Successful-Heresy-Middle/dp/0785821716/ref=sr_1_1?ie=UTF8&s=books&qid=1270417813&sr=8-1 | başlık = Sean Martin: The Cathars: The Most Successful Heresy of the Middle Ages, Pocket Essentials, 2005 | erişimtarihi = 2010-04-06 | yazar = amazon.com | arşivengelli = evet}}</ref> isimli kitabının Türkçeye çevirilmesinde görüyoruz. Kitabın orijinalı "Alevî" sözcüğünü içermediği halde çeviren kişi, kitabın başlığını ''Ortaçağ'da Avrupa'da Alevî Hareketi - Katharlar'' olarak çevirmistir.<ref>{{Web kaynağı | url = http://www.idefix.com/kitap/ortacagda-avrupada-alevi-hareketi-katharlar-sean-martin/tanim.asp?sid=LTP0ZPZF62IIQ680DOZ7 | başlık = Sean Martin: Ortaçağ'da Avrupa'da Alevi Hareketi - Katharlar, Kalkedon Yayıncılık, 2009 | erişimtarihi = 2010-04-06 | yazar = idefix.com | arşivurl = http://web.archive.org/web/20150910215525/http://www.idefix.com/kitap/ortacagda-avrupada-alevi-hareketi-katharlar-sean-martin/tanim.asp?sid=LTP0ZPZF62IIQ680DOZ7 | arşivtarihi = 10 Eylül 2015}}</ref>
 
İlk başta Alevî tarihinin 3.000 yıllık olduğunu savunan Işık hareketi, bu rakamı 12.000 yıla yükseltmiştir. Bunu Ocak 2009'da Berlin şehrinde bir konferansta beyan etmişlerdir.<ref>{{Web kaynağı | url = http://www.renkhaber.com/haberler/Bizim_Gundem.15/Konferans__Alevilerin_12_Bin_Yillik_Tarihi/6877.html | başlık = Konferans: Alevilerin 12 Bin Yıllık Tarihi | erişimtarihi = 2010-04-06 | yazar = renkhaber.com | arşivengelli = evet}}</ref>
{{ayrıca bakınız|Hurûfî-Bektâşî inancı|Nusayrî inancı|Alevî inancı|Safevî-Kızılbaş tarihi|Ali'siz Alevilik}}
 
Işıkçı-gelenekçi ayrışması Alevi camiasında derin bir fikir ayrılığına yol açmıştır. [[Alevîler]] son yüzyıllarda ilk kez inanç bakımından bu kadar ciddi bir ayrışmaya tanık olmuşlardır.
 
Bazı geleneksel Aleviler, Işıkçı hareketine şiddetli bir biçimde karşı çıkmıştır. Onlar, Işık Alevilerini yeni bir din icat etmekle<ref>{{Web kaynağı | url = http://alevierenler.blogcu.com/yol-tv-de-hasan-kilavuz-skandali/3379211 | başlık = Yol tv’de Hasan Kılavuz Skandalı! | erişimtarihi = 2010-04-06 | yazar = alevierenler.blogcu.com | arşivurl = http://web.archive.org/web/20141218200127/http://alevierenler.blogcu.com/yol-tv-de-hasan-kilavuz-skandali/3379211 | arşivtarihi = 18 Aralık 2014}}</ref><ref>{{Web kaynağı | url = http://www.aleviyolu.org/04-05-2008/yol-tv-ve-%E2%80%9C-gonul-yolu%E2%80%9D-isimli-program-duzenleyicilerini-kiniyoruz.html | başlık = Yol tv ve “Gönül Yolu” isimli program düzenleyicilerini kınıyoruz! | erişimtarihi = 2010-04-06 | yazar = aleviyolu.org | arşivengelli = evet}}</ref> ve bazen Alevi birliğini bozmaya çalışan ajanlar olmakla bile suçlamışlardır. Işıkçılar aşırı politik olmakla ve Aleviler tarafından çok okunan Buyruk gibi önemli Alevi kaynaklarından vazgeçmekle de eleştirilmiştir.
 
Ünlü Alevi tarihçisi [[Hamza Aksüt]] de Erdoğan Çınar'ın eserlerini birkaç makalede onu bilerek çarpıtmakla ve komplocu olmakla eleştirmiştir.<ref>{{Web kaynağı | url = http://www.alevihaberajansi.com/index.php?option=com_content&task=view&id=6857&Itemid=39 | başlık = Hamza Aksüt: Erdoğan Çınar Skandalı | erişimtarihi = 2010-04-06 | yazar = alevihaberajansi.com | arşivurl = http://web.archive.org/web/20120107123637/http://www.alevihaberajansi.com/index.php?option=com_content&task=view&id=6857&Itemid=39 | arşivtarihi = 7 Ocak 2012}}</ref> Aksüt'ün ilk resmî cevabı<ref>{{Web kaynağı | url = http://www.renkhaber.com/haberyazdir.asp?id=8701 | başlık = Hamza Aksüt: ERDOĞAN ÇINAR'IN İPİYLE KUYUYA İNENLERE | erişimtarihi = 2010-04-06 | yazar = renkhaber.com | arşivengelli = evet}}</ref> ''Çınar'dan uyarı: 'Her flörtün sonu evlilikle bitmez''<ref>{{Web kaynağı | url = http://www.renkhaber.com/haberler/Roportaj.56/Cinar_dan_uyari___Her_flortun_sonu_evlilikle_bitmez_/8270.html | başlık = Çınar'dan uyarı: 'Her flörtün sonu evlilikle bitmez' | erişimtarihi = 2010-04-06 | yazar = renkhaber.com | arşivurl = http://web.archive.org/web/20110715172850/http://www.renkhaber.com/haberler/Roportaj.56/Cinar_dan_uyari___Her_flortun_sonu_evlilikle_bitmez_/8270.html | arşivtarihi = 15 Temmuz 2011}}</ref> isimli röportaja yönelik gelmiştir. Diğer bir araştırmacı Ünsal Öztürk de Erdoğan Çınar'ı eleştirmiştir.<ref>{{Web kaynağı | url = http://www.renkhaber.com/haberler/Yorum_Analiz.39/Yazin_hayatinin_tanimadigi_bir_facia__Erdogan_Cinar/8316.html | başlık = Ünsal Öztürk: Yazın hayatının tanımadığı bir facia: Erdoğan Çınar | erişimtarihi = 2010-04-06 | yazar = renkhaber.com | arşivurl = http://web.archive.org/web/20110715172824/http://www.renkhaber.com/haberler/Yorum_Analiz.39/Yazin_hayatinin_tanimadigi_bir_facia__Erdogan_Cinar/8316.html | arşivtarihi = 15 Temmuz 2011}}</ref> 2010 yılında Hamza Aksüt, Hasan Harmancı ve Ünsal Öztürk'le beraber ''Alevi Tarih Yazımında Skandal - Erdoğan Çınar Örneği'' isimli kitabı çıkarmıştır. Bu kitap Erdoğan Çınar'ın öne sürdüğü iddiaları<ref>{{Web kaynağı | url = http://www.idefix.com/kitap/alevi-tarih-yaziminda-skandal-hamza-aksut/tanim.asp?sid=RFL835QZOT1TZQE8AZ9C | başlık = H. Harmancı, Ü. Öztürk & H. Aksüt: Alevi Tarih Yazımında Skandal, Yurt Kitap Yayın, 2010 | erişimtarihi = 2010-04-06 | yazar = idefix.com | arşivurl = http://web.archive.org/web/20120302024509/http://www.idefix.com/kitap/alevi-tarih-yaziminda-skandal-hamza-aksut/tanim.asp?sid=RFL835QZOT1TZQE8AZ9C | arşivtarihi = 2 Mart 2012}}</ref> ele alan bir incelemedir.
 
Bazı gelenekçiler tepki olarak [[Hasan Kılavuz]] gibi Işıkçı düşünceyi benimsemiş [[dede]]lerin ''yol düşkünü'' ilan edilmesini bile talep etmiştir.<ref>{{Web kaynağı | url = http://web.archive.org/web/20080126101815/http://www.aleviyolu.net/30-09-2006/hasan-kilavuz-derhal-duskun-edilmelidir.html | başlık = Hasan Kılavuz derhal düşkün edilmelidir! | erişimtarihi = 2010-04-06 | yazar = aleviyolu.net | arşivengelli = evet}}</ref>
 
Son zamanlarda birçok yeni blog ve websitesi (örnegin [http://www.aleviyolu.org aleviyolu.org]), Işıkçı hareketine bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Bunların bazıları rakip kurum olarak görülen [[Cem Vakfı]] tarafından kurulmuştur.
== Işık-Alevî kurumları ==
{{ana|Alevîler|Sümerler|Hititler|Yarsanilik|Ezidilik}}
Işık hareketi önemli ve güçlü Alevi kurumları arasında çok etkili olmayı başarmıştır. Örneğin [[Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu]] (AABK), 2006 yılında geleneksel Alevilik anlayışını Işık-Alevi düşüncesine uygun bir anlayışla değiştirmiştir.<ref>{{Web kaynağı | url = http://web.archive.org/web/20080126095738/http://www.aleviyolu.net/15-01-2007/aabf-ve-aabk-yeni-program-degisikligi-ile-aleviligi-kusa-cevirmeye-devam-ediyor.html | başlık = AABF ve AABK yeni proğram değişikliği ile Aleviliği kuşa çevirmeye devam ediyor! | erişimtarihi = 2010-04-06 | yazar = aleviyolu.net | arşivengelli = evet}}</ref>
 
Bugün AABK'ya ait YOL TV isimli bir televizyon kanalı da bulunmaktadır. Son zamanlarda Türkiye'de bulunan bazi Alevi kurumları da Alevilik anlayışlarını değiştirmiştir.
414.143

değişiklik