"Toktamış Han" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Etiketler: Mobil değişiklik Mobil web değişikliği
 
== Toktamış-Timur Savaşları ==
Bu konuma yükselince, [[Timur]]'un kendisine yapmış olduğu tüm yardımları unuttuğu gibi, onu bir bakıma küçümsemeye başladı. Bu başarılardan sonra Altın Orda Devleti'ni eski sınırlarına kavuşturmak amacıyla Timur'a bağlı bulunan [[Harezm]]'i geri istedi. Bu isteği Timur'la aralarının açılmasına neden oldu. Yağma amacıyla Timurlu devletinin egemenlik sınırları içindeki [[Azerbaycan]]'a girmekten çekinmedi (1387); ardından aynı yıl Timur'un çıktığı batı seferinden yararlanarak onun oğlu Ömer Şeyh'i yenip tüm [[Maveraünnehir]]'i acımasızca yağmaladı. Ancak, hazırlıklarını tamamlayıp üzerine yürüyen Timur'a [[Kunduzca SavaşıMuharebesi]]'ndande (1391) yenilince bu kez kendi ülkesi düşman kuvvetlerince yağmalandı ve yıkıma uğradı. Bu yenilgiye karşın [[Deşt-i Kıpçak]]'taki gücünü koruyan Toktamış, [[Memluk]] sultanı [[Berkuk]]'a elçiler göndererek Timur'a karşı onunla ittifak kurdu. Öcünü almak için için Timur'un [[Mardin]] ve [[Diyarbakır]] bölgesinde bulunduğu bir sırada [[Derbend]] üzerinden [[Şirvan]]'a bir baskın yaparak tüm halkını kılıçtan geçirdi; kenti yağmaladıktan, yakıp yıktıktan (1394) sonra, kendisini kesin olarak ortadan kaldırmak amacıyla [[Altınordu]] seferine çıkan Timur'la yaptığı [[Terek Savaşı]]'nda (1395) tam bir bozguna uğrayınca, [[Kazan (şehir)|Kazan]]'a kaçıp canını güçlükle kurtadı. Altınordu'nun başkenti [[Saray Berke]]'yi işgal eden Timur, kaçan Toktamış'ın yerine kendisine bağlı emirlerden Timur Kutluk'u hanlığa getirerek ülkesine döndü.
 
Timur çekilince Toktamış tahtını yeniden ele geçirdiyse de güçlü Nogay emirlerinden Edige Mirza'nın desteğini kazanan Timur Kutluk'a karşı yaptığı meydan savaşında yenilmesi üzerine tahtı rakibine bırakarak [[Litvanya Büyük Dükalığı|Litvanya]] prensi Vytautas'a sığınmak zorunda kaldı (1397). Buyruğuna verilen Litvanya ordusunun desteğinde Timur Kutluk ve Edige Mirza'ya karşı yaptığı ikinci savaşı da yitirince (1399) Deşt-i Kıpçak'a kaçtı. Batı Sibirya'da, dost bildiği bazı Kıpçak emirlerinin yanında bir sığıntı olarak ve hep gizlenerek yaşamaya başladı. Timur Kutluk öldükten sonra (1401) yeniden başına geçmeye hazırlandığı Altınordu Hanlığı'nın gerçek egemeni Edige Mirza tarafından Tümen yakınlarında yakalanarak öldürüldü. Bazı kaynaklar Karaton Nehri boyunca izlendiği sırada uçuruma yuvarlanarak öldüğünü yazar.
189

değişiklik