"Radyo frekans" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
'''Radyo [[frekans]]ı''', kısaca RF, 3 Hz ile 30 Ghz aralığındaki frekanslara verilen isimdir. Bu frekans aralığı, [[radyo dalgaları]]nı oluşturmak ve yakalamak için kullanılan [[alternatif akım]] elektrik sinyallerinin frekansına karşılık gelir. Bu aralığın büyük bir bölümü çoğu mekanik sistemin kullandığı frekansların dışında kaldığı için, RF genellikle elektrik devrelerindeki titreşimler için kullanılır.
'''Radyo frekans''' yayıncılıkta bir bilgi sinyali ile modüle edilmiş olan taşıyıcı sinyal anlamına gelir. Ancak, bu isim zamanla modüle edilsin, edilmesin, yüksek [[frekans]] anlamına da kullanılmaya başlanmıştır.
 
{{Işın tayfı}}
== Modülasyon ==
{{radyo-taslak}}
{{elektrik-taslak}}
(Ana madde [[Modülasyon]])
{{elektronik-taslak}}
 
[[Kategori:Telekomünikasyon]]
Yayıncılıkta [[ses]], [[görüntü]] ve [[data]] gibi bilgiler daha yüksek frekanslı bir [[elektromanyetik]] dalga yardımıyla yayınlanırlar. Yüksek frekanslı dalgaya radyo frekans denilir. Bu dalga '''RF''' kısaltmasıyla gösterilir. ('''RF''' yardımıyla taşınan bilgi de ses ise '''AF''', görüntü ise '''VF''' kısaltmasıyla gösterilir.)
 
'''RF''' bir vericide oluşturulur, modüle edildikten, [[Mikser (Elektronik)|mikser]] ve [[yükselteç]]lerden geçtikten sonra yayınlanır; yani [[alıcı]]lara gönderilir. Yayın ;
 
'''1.''' Yer vericileri ile yapılan karasal yayıncılık,
 
'''2.''' Yayın uydularıyla yapılan [[uydu]] yayıncılığı ('''DBS''')
 
'''3.''' Kablo yardımıyla yapılan kablo yayıncılığı
 
olabilir. Genellikle, [[anten]]den yayınlanan '''RF''' dalga olarak, kablodaki '''RF''' ise sinyal olarak nitelendirilir.
 
== RF hızı ==
 
'''RF''' [[hız]]ı boşlukta ışık hızına eşittir.
 
: <math> \mathbf{c}= 299792458 \approx 3 \cdot 10^8 \mbox{m/s}</math>
 
Madde içinde ise hız, maddenin [[Dielektrik sabiti|dieletrik]] özelliğine veya manyetik geçirgenliğine bağlı olarak biraz daha düşük olabilir.
 
: <math>\mathbf{v} =c \cdot \frac{1}{\sqrt{\mu_b \cdot \varepsilon_b}}</math>
 
Burada '''є<sub>b</sub>''' ve '''μ<sub>b</sub>''' bağıl dielektrik katsayısını ve manyetik geçirgenliği göstermektedir.Yayıncılıkta kullanılan kablolarda genellikle '''RF''' boşluktakinin '''% 70 - 80''' i kadar bir hıza sahiptir. Kablo üreticileri bu faktörü veya dielektrik bağıl katsayısını verirler.
 
== RF sinyalinin frekans ve dalga boyu ==
 
'''RF''' için [[frekans spektrumu]] kuramsal olarak sonsuz sayılabilir. Yani her frekansta '''RF''' sinyali olabilir. Ancak, uygulamada frekans yükseldikçe bu sinyalleri üretmek güçleşmekte, ayrıca gerek [[atmosfer]] ve gerekse kabloların sınırlayıcı etkileri sebebiyle bu spektrumun ancak bir bölümünden yararlanılmaktadır.
 
[[Dalga boyu]] ile frekans arasında şu ilişki vardır.
 
Boşlukta,
 
<div style="border:2px solid #000000; border-collapse:collapse; width:15%; padding:1em;">
: <math> \mathbf{\lambda} = \frac{c}{f} </math>
</div>
 
Burada '''f''' ile frekans, '''λ''' ile de dalga boyu gösterilmiştir. Frekans birimi '''hertz''' ('''Hz'''.) dalga boyu birimi ise '''metre'''dir. ('''m.)'''
 
Madde içinde ise
 
: <math> \mathbf{\lambda} = \frac{v}{f}= \frac{c}{f\cdot \sqrt{\mu_b \cdot \varepsilon_b}}</math>
 
Burada '''c''' boşluktaki hız, '''v''' madde içindeki hız, '''λ''' dalga boyu ve '''f''' de frekanstır. '''MKS''' sisteminde birimler hız için '''m/s''', dalga boyu için '''m.''', ve frekans için de '''Hz.''' dir. '''Hz.''' birimini üst katları, '''10<sup>3</sup>''' '''Hz.''' için '''khz.''', '''10<sup>6</sup>''' için '''Mhz.'''. ve '''10<sup>9</sup>''' için de '''GHz'''.dir.
 
Yukarıdaki ilişkilerden dielektrik madde içinde hız azalırken, dalga boyunun da kısaldığı görülmektedir. Buna karşılık frekans boşlukta ve dielektrik madde içinde aynıdır.
 
== Yayıncılıkta kullanılan frekanslar ==
 
[[Dosya:Yayın bantları.jpg|frame|]]
 
Yayıncılıkta kullanılan '''RF''' sinyalleri uluslararası anlaşmalarla saptanmıştır.
 
Kullanım alanları karasal radyo ve televizyon yayıncılığının yanı sıra, uydu yayıncılığı, kablo yayıncılığı, halk bandı telsiz, navigasyon (hava trafik), navigasyon (deniz trafik), [[radyo link]] vb. çeşitli alanları kapsamaktadır.
 
Yayıncılıkta kullanılan bantlar tabloda gösterilmiştir. Tabloda yer alan '''VHF''' ya da '''UHF''' gibi kısaltmalar bandın kullanım alanından bağımsız olarak, bantlara verilen isimlerdir. Mesela '''VHF''' (''very high frequency'') '''30-300&nbsp;MHz.''' arasını, '''UHF''' (''ultra high'' frequncy) '''300 Mhz.-3&nbsp;GHz.''' arasını ifade etmektedir.
 
== Milli servet değerlendirmesi ==
 
Yayıncılık ve elektromanyetik dalgalarla yapılan her türlü iletişimin büyük bir süratle artması, fakat kullanılabilen '''RF''' spektrumunun aynı kalması bu spektrumun '''milli servet''' (ulusal zenginlik) olarak değerlendirilmesine yol açmaktadır. Hemen hemen her ülkede, yayına tahsis edilen bantlar dolmakta ve yeni yayıncılara uygun '''RF''' bulmak giderek zorlaşmaktadır. Bu durum ülkemizde de en fazla büyük kentlerdeki '''FM''' radyo yayıncılarını sıkıntıya sokmaktadır. Ayrıca, çeşitli hizmetlere tahsis edilen frekansların uluslararası kongrelerde saptanması sırasında anlaşmazlıklar çıkmaktadır. Bu sebepten, frekans spektrumu da tıpkı su ya da yer altı kaynakları gibi titizlikle korunması gereken bir kaynak olarak düşünülmelidir.
 
== Örnek (İletken içinde RF) ==
 
'''UHF''' bandı '''24'''.kanalda yayın yapan bir televizyon vericisinin yayınladığı '''RF''' sinyalin frekansı '''494-502&nbsp;MHz.''' arasındadır (yaklaşık '''500&nbsp;MHz.'''.). Bu sinyal bağıl dielektrik sabiti '''1.44''' olan bir kablo içinden geçerken, hızı ve dalga boyu şu şekilde hesaplanır:
 
: <math>\mathbf{v} =c \cdot \frac{1}{\sqrt{\mu_b \cdot \varepsilon_b}}=\frac{3\cdot 10^8}{ \sqrt{1\cdot 1.44 }}= 2.5 \cdot 10^8 \mbox{ m/s} </math>
 
: <math> \mathbf{\lambda} = \frac{c}{f\cdot \sqrt{\mu_b \cdot \varepsilon_b}}=\frac{3\cdot 10^8}{5 \cdot 10^8\cdot \sqrt{1\cdot 1.44 }}= 0.5 \mbox { m.} </math>
 
== Ayrıca bakınız ==
 
* [[Modülasyon]]
* [[Frekans]]
 
* [[Radyo dalgaları]]
 
* [[Ara Frekans]]
 
* [[Mikser (elektronik)|Mikser]]
 
[[Kategori:Işın tayfı]]
[[Kategori:Radyo teknolojisi|Frekans]]
[[Kategori:Elektromanyetik tayf]]
[[Kategori:Dalgalar]]
[[Kategori:ElektromanyetikIşın tayftayfı]]
[[Kategori:Telekomünikasyon]]
[[Kategori:Yayıncılık]]
[[Kategori:Elektronik terimleri]]
 
[[bscs:RadiotalasiRádiové vlny]]
[[cs:Rádiové záření]]
[[de:Radiofrequenzband]]
[[el:Ραδιοσυχνότητα]]
[[en:Radio frequency]]
[[es:Radiofrecuencia]]
[[he:תדר רדיו]]
[[hi:रेडियो आवृत्ति]]
[[id:Frekuensi radio]]
[[it:Onde radio]]
[[ja:電波の周波数による分類]]
[[nl:Radiogolf]]
[[no:Radiofrekvens]]
[[pl:Fale radiowe]]
[[pt:Ondas de rádio]]
[[ru:Диапазон частот]]
[[sk:Rádiové žiarenie]]
[[sr:Радио-таласи]]
[[ta:வானொலி அலைகள்]]
[[th:ความถี่วิทยุ]]
[[zh:无线电波]]
258.828

değişiklik