"Tat alma" sayfasının sürümleri arasındaki fark

++
(+)
(++)
 
Aralarında [[insan]]ın da bulunduğu kara [[omurgalılar]]ında tat alma, [[dil]]de bulunan ve [[tat tomurcuğu]] adı verilen organ tarafından gerçekleştirilir.<ref name="Britannica">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/584034/taste-bud "taste bud."] Britannica.com. Erişim: 17 Şubat 2014.</ref> Balıklarda tat tomurcuğu dudaklarda, yüzgeçlerde ve bazı türlerde kuyrukta bulunur. Kimyasalları algılayan reseptör hücrelerin yaklaşık 50-150'si bir tat tomurcuğunu meydana getirir. Tat tomurcukları dil yüzeyinde gömülü durumdadır ve ağızdaki kimyasallarla tat gözenekleri vasıtasıyla temasa geçer.<ref name="Britannica"/>
 
== Temel tatlar ==
 
=== Tatlı ===
 
Tatlılık, dile temas eden nesnelerde [[şeker]] ve bazı diğer maddelerin bulunması sonucu ortaya çıkar. Şekerlemeler, baklava gibi tatlılar ve elma, muz gibi meyveler, ağırlıklı olarak tatlı olan gıdalara örnek verilebilir.
 
=== Tuzlu ===
 
Tuzluluk, nesnelerde başlıca olarak [[sodyum]] iyonları bulunması sonucu ortaya çıkar. Bazı diğer [[alkali]] [[metal]]ler de tuzlu tat verirler.
 
=== Ekşi ===
 
Ekşilik, nesnelerdeki [[asit]] oranına bağlı bir durumdur. Ekşilik, [[hidroklorik asit]] baz alınarak ölçülür. Hidroklorik asitin ekşilik indeksi 1'dir. [[Vişne]] ve [[limon]] ağırlıklı olarak ekşi tada sahip yiyeceklere örnek gösterilebilir.
 
=== Bitter ===
 
Bitter, [[:wikt:buruk|buruk]] veya [[acı]]mtırak olarak tanımlanabilecek bir tattır. Zaman zaman gıdalara kasıtlı olarak eklenmekle birlikte genellikle hoş olmayan bir lezzet olarak kabul edilir. Bitter tat veren nesnelere örnek olarak limon kabuğu, bira, zeytin ve kahve verilebilir. Doğadaki pek çok zehirli bitki bitter tada sahiptir ve [[evrim]] biyologları insanda düşük eşikli (keskin) bir bitter tat alma duyusunun bulunmasının evrimsel avantajları olduğunu düşünmektedir.
 
=== Umami ===
 
Umami, "lezzetli" anlamına gelen [[Japonca]] kökenli bir sözcüktür ve 20. yüzyılda insanın algıladığı ana tatlardan biri olduğu anlaşılmıştır. Umami, şekerli olmayan, [[et]]imsi tatları tarif etmek için kullanılır. Ağırlıklı olarak umami tada sahip gıdalara örnek olarak [[domates]], [[tahıl]]lar ve kuru fasülye verilebilir. Gıda katkısı [[monosodyum glutamat]] (MSG), kuvvetli bir umami tada sahiptir.
 
== Kaynakça ==
33.126

değişiklik