Değişiklikler

Strabon

2.139 bayt eklendi, 5 yıl önce
değişiklik özeti yok
'''Strabon''', ([[Yunanca]]: Στράβων) ([[MÖ 64]] - M.S. [[24]]) [[Roma Cumhuriyeti]] döneminin [[Yunanlar|Yunan]] tarihçi, coğrafyacı ve filozof. Yaşadığı dönemde bilinen yerlere yapılan göçlere ve hangi milletlerin yerleşmeler yaptığı üzerine gerçekleştirdiği çalışmalar ile ün kazanmıştır. Roma aristokratlarıyla kan bağı olduğu düşünülmektedir.{{fact}} Bugünkü [[Amasya ili]] sınırları içinde varlıklı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Dünyanın ilk Coğrafyacısıdır.
 
Antik Dünya hakkındaki coğrafya kitabı ile tanınmıştır<ref>{{Cite web | url =http://www.archive.org/stream/gographiedestra00stragoog#page/n9/mode/2up | başlık =Géographie de Strabon | erişimtarihi= | erişimsaati = | yazar =Strabon | son = | ilk = | yazarlink = | yardımcıyazarlar= Amédée Tardieu | tarih =1880 | yıl = | ay = | biçim = | çalışma = | yayımcı = | yer = | sayfalar = | dil = | arşivurl = | arşivtarihi = | quote = | iş = }} </ref>.
 
Amasya'da doğdu ve Amasya’da öldü. Klasik Yunan eğitimi gördü. [[Aristodemos]]’tan hitabet dersleri aldı. MÖ 44’te öğrenimini sürdürmek amacıyla Roma’ya gitti. Başlangıçta [[Aristoteles]]çi görüşleri savunduysa da, sonraları [[Augustus]]’un öğretmenlerinden olan [[Athenodoros]]’un etkisinde kalarak [[stoacılık|Stoa okulunun]] görüşlerini benimsedi. MÖ 31’e değin Roma’da kaldı. MÖ 29’da [[Roma Yunanistanı|Yunanistan]]’ı gezdi. MÖ 28’de [[Antik Mısır|Mısır]]’a gitti. [[Roma İmparatorluğu]]'nun büyük bir bölümünü dolaşmıştır. Roma ve [[İskenderiye]]’de uzun süre kaldı.
[[File:Strabon the Geographer.jpg|thumb|Strabon the Geographer]]
Olgunluk çağında ''Historika Hypomnemata'' (Tarihi Hatıralar) adlı bir yapıt (bugün kayıptır) yazdı. Bu yapıt, 43 cilttir ve Polybios tarihinin bir devamıdır, [[Korint]]hos ve [[Kartaca]]’nın ([[MÖ 146]]) yıkılışından [[Jül Sezar|Sezar]]’ın ölümüne ya da [[Aktium Savaşı]]na dek süren dönemi kapsar. Yalnız 19 parçası ele geçmiştir. ''Geographumena'' veya ''Geographika'' (Coğrafya) adlı yapıtının büyük bölümü günümüze kadar gelmiştir. 17 cilttir. Yazar bu yapıtını Yunan ve [[Antik Roma|Roma dünyasının]] kültürlü kişileri için yazmıştır. En geniş seçmeci düşüncelere yer veren yapıt, Eratosthenes, Hipparkhos’tan ve Epheros, Polybios ve Poseidonios adlı tarihçilerden esinlenmişti. Strabon’un coğrafyası tarihsel bir özellik taşımakla birlikte, insanın, kavimlerin ve imparatorlukların fizik dünya ile olan ilişkilerini de belirtir. Bu özelliğiyle Ptelemaios’un ''Geographike Aphegesis'' adlı coğrafyasından üstündür. Bu eserin Anadolu coğrafyasını kapsayan 12-13-14. ciltleri Arkeoloji ve Sanat Yayınları tarafından günümüz türkçesi ile basılmıştır <ref>Strabon, Antik Anadolu Coğrafyası: 12 - 13 - 14 ( Geographica ) Arkeoloji ve Sanat Yayınları, 382 sf </ref>
 
Strabon, [[Kalkedon]]'dan bahsederken "denizden biraz içerde, içinde küçük timsahların yaşadığı bir pınar vardı" der. Bu timsahlı pınarın [[Kadıköy]]'ün ne tarafında olduğu bilinmemektedir. Ancak Kurbağalıdere’nin ([[Kuşdili Deresi]]) yatağını alüvyonla doldurmadan önce, bugünkü Uzunçayır civarında bulunması olasıdır.
Anadolu'nun Romalılar tarafından istila edildiği yıllarda bazı esir ve kölelerin timsahlara kurban edildiğine göre Strabon'un “Kalkedon’un biraz içersindeki küçük pınarda timsahlar vardı” cümlesini anlamak pek de zor olmayacaktır.
 
Strabon aynı zamanda Antik Dönemde volkanizmanın ilk neden/sonuç ilişkisine dayanan açıklamasını yapan yerbilimcidir.
 
''Eski tarihçilerin söylediklerine de kulak vermek gerekir. Örneğin, “Lydia Tarihi”ni yazmış olan Ksanthos benim daha evvelce bir yerde işaret ettiğim gibi, bu ülkenin sık sık karşılaştığı acayip değişiklikleri anlatır. Gerçekten burasını Arim’lerin efsanesinin geçtiği ve Typhōn’un acı çektiği yer olarak kabul etmişler ve buraya Katakekaumenē ülkesi demişlerdir''
''Beş yüz stadion uzunluğu, dört yüz stadion genişliği olan Mysia ve Maionia denen ve Katakekaumenē olarak adlandırılan ülkeye gelinir. Burada hiç ağaç yoktur; sadece kalite olarak ünlü şarapların hiçbirisinden aşağı olmayan Katakekaumenē şarabının elde edildiği bağlar vardır. Toprağın yüzü küllerle kaplıdır, dağlık ve kayalık olan ülke sanki yangından olmuş gibi siyah renktedir. Bazıları, bunun yıldırımlardan ve ateşli yeraltı patlamalarından olduğunu tahmin etmektedir ve bunlar Typhōn’un efsanevi hikayesinin burada olduğunda tereddüt etmemektedirler. Fakat kaynağı şimdi tükenmiş olan ve yerden fışkıran bir alev nedeniyle olabileceği yerine, bütün bir ülkenin bir seferde böyle bir olayla yanmış olacağını kabul etmek mantıksızdır.'''
''Burada birbirlerinden kırk stadion uzaklıkta olan “physas” denen üç çukur görülür. Bunların yukarısında, mantıklı olarak tahmin edildiği taktirde, topraktan fışkıran sıcak külle oluşmuş tepeler uzanır. Bu tür toprak bağcılığa iyi uyum sağlar. Halen en iyi ve bol miktarda şarap elde edilen, üzeri küllerle kaplı Katana toprağında olduğu gibi. Bazı yazarlar bu gibi yerlere bakarak, Dionysos’a (“Phrygenes”) denmesinin iyi bir nedeni olduğu hükmüne varmışlardır.''
== Kaynakça ==
{{Kaynakça}}
108
değişiklik