Çengilli Kilisesi

Kars, Kağızman'da tarihi bir orta çağ Ermeni Apostolik Kilisesi

Çengelli Kilisesi veya Eğeknamor Manastırı (Gürcüceჩანგლის ეკლესია: translit.: "çanglis ek'lesia"; ErmeniceԵղեգնամոր վանք Eğegnamor vank'), Kars ilinin Kağızman ilçesi'nin Çengilli köyünün merkezinde bulunmakta olan tarihi bir ortaçağ Ermeni Apostolik Kilisesi'dir. 1915 Ermeni Kırımı'ndan sonra boş kalmıştır. Türkçe Çengelli adı Gürcüce Çangli'den gelir.

Eğeknamor Manastırı
Եղեգնամոր վանք
Eghegnamor vank1.jpg
Temel bilgiler
Yer Çengilli, Kağızman, Kars, Türkiye
Koordinatlar 40°7′0.84″K 42°32′43.80″D / 40.1169000°K 42.5455000°D / 40.1169000; 42.5455000
İnanç Ermeni Apostolik
Mimari
Mimari biçim Ermeni
Tamamlanma 11. yüzyıl

Kilisede iki Gürcüce kitabe yer alır. Bunlardan biri batı alınlığındadır ve 1362 tarihini gösterir. Diğer kitabe güney kornişinin altındadır. Mola Zibiada ve Ruben adları yazılıdır. Bu kitabeler kesin yapım tarihi hakkında bilgi vermez. Üzerindeki yazıt, kilisenin bir manastıra ait olduğunu ve Gürcü Patrikhanesi'nin denetimi altında olduğunu kaydeder. Bu ise, kilisenin cemaatinin bir etnik Gürcü kolonisi ya da Gürcü (Kalkedon) Kilisesi'ne üye Ermeniler olduğu anlamına gelir. O devirde o yerleşim alanında Ermenilerin bulunduğu kesindir, çünkü 19. yüzyılın sonlarına doğru, biri 989 ve diğeri 1024 tarihli, Ermenice yazıtlı birkaç haçkar (mezar taşı) kaydedilmiştir. 1915 Ermeni Kırımı'ndan sonra köy ve çevresinde Ermeni cemaatinin kalmamasıyla kilise boş kaldı.

KaynakçaDüzenle