Ana menüyü aç

Çürük Temel, Fransız yazar Emile Fabre'in 1907'de yazdığı üç perdelik tiyatro eserinden 1916'da Türkçeye uyarlanmış tiyatro oyunudur. Darülbedayi’nin sahnelediği ilk oyun olarak tarihe geçmiştir.[1]

Çürük Temel
La Maison d'Argile
Yazar Emile Fabre’ın eserinden
Hüseyin Cahit Yalçın tarafından uyarlanmıştır
Karakterler Pervin
Ferit
Necip Bey
İclal
Şükran
Halim
Münire
Hizmetçi
İlk gösterim 1933
Ülke Türkiye
Orijinal dil Türkçe
Zaman ve mekân 20. yy. başı, İzmir

Oyun, iflasın eşiğine gelmiş, dededen kalma bir halı fabrikasını kimin idare edeceğine dair başlayan aile içi çatışmalar sonucu İzmirli zengin bir ailenin parçalanmasını konu edinir.[2]

1907’de ilk defa 25.02.1907’de Fransız Devlet Tiyatrosu Comédie-Française’de oynanan La Maison d'Argile adlı eser[3], ilk defa 1916’da Hüseyin Cahit Yalçın uyarlaması ile Çürük Temel adı ile İstanbul’da oynandı. Eser, Tepebaşı Dram Tiyatrosu’nda 20 Ocak 1916’da izleyici ile buluştu ve Darülbedayi’nin halka açık sahnelenen ilk oyunu olarak tiyatro tarihine girdi.I. Dünya Savaşı’nın gölgesinde oynanan oyunun gelirleri Asker Ailelerine Yardım Cemiyeti’ne verildi.[4] 1916’daki ilk gösterimde rol alan oyuncular arasında Muhsin Ertuğrul, Ahmet Muvahhhit, Madam Felekyan; Kınar Hanım, Eliza Binemeciyan vardı.

Çürük Temel, İstanbul Şehir Tiyatroları’nın 80. yıldönümü olan 1995’te Zihni Küçümen’in rejisiyle, eski diline dokunulmadan okuma tiyatrosu olarak sahnelendi.[4] 2014-2015 sezonunda ise günümüz Türkçesine aktarılarak İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları’nda Engin Alkan yönetmenliğinden tek perdelik bir eser olarak yeniden sahneye kondu.[5]

KonusuDüzenle

Varlıklı bir aileye mensup olan Münire Hanım'ın ilk evliliğinden Pervin ve Ferid, ikinci evliliğinden İclal adlı çocukları vardır. Münire Hanım'a babasından miras kalan İzmir'deki halı fabrikasını iflasın eşiğinde olduğu anlaşılmasıyla olaylar gelişir. Münire Hanım, ikinci kocası Necip Bey'in borçlarını ödemek için satmaya kalkar. Ancak aile bireyleri önce fabrikayı kimin yöneteceği, sonra da satışı ve servetin paylaşılması konusunda anlaşmazlığa düşerler. Münire Hanım'ın yirmi yıldır görüşmediği oğlu Ferid ortaya çıkıp fabrikadan pay ister. Fabrikanın başında bulunan Necip Bey buna karşı çıkar. Taraflar çıkarlarını peşinde birbirlerine karşı amansız bir savaş verir ve kimseyi mutlu etmeyen bir şekilde dağılırlar

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "19. İstanbul Tiyatro Festivali Prgoramı". Erişim tarihi: 24 Şubat 2016. 
  2. ^ Çolak, Öznur Oğraş. "'Çürük Temel' 100 yıl sonra sahnede". 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2016. 
  3. ^ "The performance : La maison d'argile". 9 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2014. 
  4. ^ a b Tanrıverdi, Ali Suat. "100 Yıl Önce 100 Yıl Sonra: Çürük Temel". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2016. 
  5. ^ ""İlk Oyun" Çürük Temel 100. yılında yeniden İBB Şehir Tiyatroları Sahnelerinde,". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2016.