Yezd (şehir)

Yezd (Farsçaيزد), İran'ın orta kısmında, Yezd Eyaleti'nin yönetim merkezi olan şehir.

Yezd
يزد
Iran - Yazd - Amir Chakmaq Complex.jpg
Zoroastrian Fire Temple (8906007289).jpg
نمایی از حوض باغ دولت آباد.jpg
مسجد جامع یزد، محسن سالاری.jpg
Yazd-Mohsen salari- 20.jpg
Malekzadeh House (Yazd Art House) 02.jpg
Tomb of Seyed Roknildin -Negin Mohamadi Fard.jpg
İran konumunda Yezd
Yezd
Yezd
Şehrin İran'daki konum
Ülke İran İran
Eyalet Yezd Eyaleti
Şehristan Yezd şehristanı
Rakım 1.216 m (3.989 ft)
Nüfus
 (2006)
 • Toplam 423.006
Zaman dilimi UTC+03.30 (IRST)
 • Yaz (YSU) UTC+04.30 (IRST)
Alan kodu 0351
Resmî site
yazd.ir
Iran - Yazd - Atashkadeh.jpg
Ateş Tapınağı
Konum  İran
Kriter Kültürel: iii, v
Referans 1544
Tescil 2017 (41. oturum)
Bölge Asya - Pasifik

Zerdüşt dininin merkezidir.2006 sonucuna göre 505.037 kişilik nüfusa sahiptir. Şehir eşsiz mimari yapıları ve ipekli el dokumaları (Farsça termeh), İran el sanatları, ipek dokuma, İran pamuk şeker'i olan ve pişmaniyeye benzeyen "Pashmak" ile meşhurdur.

TarihçeDüzenle

Şehrin 3000 yıllık geçmişi vardır. Şehrin ilk kurucularının Med'ler olduğu ve şehrin o dönemdeki adının Ysatis olduğu bilinmektedir. Daha sonraki Sasani hakimiyeti sırasında şehrin adı, o zamanki hükümdar Yazdegerd'e ithafen Yezd olarak değiştirildi. Ve şehir bir Zerdüşt merkezi haline geldi. Daha sonra İslam orduları tarafından alınan şehre Müslümanlar hakim oldu.

Şehir, ıssız ve yol güzergahlarından uzak bir konumda olması nedeniyle, fazla bir tahribata uğramamıştır. Hatta Moğol İstilası zamanında İran'ın diğer bölgelerinden kaçan halk buraya sığınmıştır. 1272'de şehri ziyaret eden Marco Polo, şehrin ipekli dokumalarından ve büyük bir ticaret merkezi olduğundan bahseder.

İklimDüzenle

  Yezd iklimi  
Aylar Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara Yıl
En yüksek sıcaklık (°C) 27,0 28,0 32,0 37,0 41,0 44,0 45,0 45,6 42,0 36,0 30,0 27,4 45,6
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) 12,9 15,9 20,6 26,0 32,2 37,2 39,6 38,1 34,0 27,6 19,3 14,0 26,5
Ortalama sıcaklık (°C) 6,3 9,0 13,8 18,7 24,5 29,4 31,7 29,9 25,4 19,3 11,7 6,9 18,9
Ortalama en düşük sıcaklık (°C) −0,3 2,2 7,0 11,5 16,8 21,7 23,8 21,8 16,9 11,0 4,2 −0,1 11,4
En düşük sıcaklık (°C) −14 −10 −7 0,0 5,6 11,0 16,0 12,0 2,0 −3 −10 −16 −16
Ortalama yağış (mm) 7,0 0,8 11,0 21,9 0,6 2,0 0,0 0,0 3,0 0,0 2,0 0,0 48,3
Kaynak: Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi[1]


Günümüzde YezdDüzenle

Eski zamanlardan beri kaliteli halı ve kilimleri ile tanınan Yezd,günümüzde İran'ın tekstil merkezidir.Şehirdeki diğer önemli sanayi kolları; inşaat malzemeleri ve seramik üretimi,ülke çapında meşhur şekerlemeleri,kablo ve teknoloji sanayinde kullanılan yan ürünler.

Turizm ise oldukça gelişmiştir.Eski bir şehir ve Zerdüştlüğün merkezi olması Yezd'in turizmde önemli merkezlerinden olmasını sağlamıştır.Eşsiz mimari eserlerin yanında, Ateş Tapınağı ve burada sürekli yanan ateş ilgi çekici turistik yerlerindendir.

Muhammed Hatemi ve Moşe Katsav burada doğmuş ünlülerdendir.

Kardeş ŞehirlerDüzenle

Dış bağlantılarDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Yezd İklim Verileri 1961–1990". Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2012.