Vikipedi:Ücretli editörlük

Ücretli katkılar, Vikipedi'ye ücret veya diğer teşvikler karşılığında katkıda bulunmayı içeren katkılardır. Maddeler ve tartışma sayfaları dahil olmak üzere herhangi bir sayfadan ücret karşılığında içerik eklemeyi veya kaldırmayı içerir.

Vikipedi'ye yaptığınız katkılar için herhangi bir şekilde teşvik, ücret alırsanız veya almayı bekliyorsanız, yaptığınız değişiklikler için size kimin ödeme yaptığını ("işvereniniz"), müşterinin kim olduğunu ve kişiyle diğer ilgili rol veya ilişkilerinizi açıklamak zorundasınız. Bu beyan zorunludur, olası istisnaları yoktur. Doğrudan müşteri tarafından mı yoksa müşteri adına bir işveren tarafından dolaylı olarak mı ödeme aldığınız önemli değildir. Türkçe Vikipedi'deki değişiklikleri veya eylemleri için ödeme alan editörler, hem Wikimedia Vakfı'nın Kullanım Koşullarına, hem de Türkçe Vikipedi'nin yerel politikalarına ve yönergelerine uymalıdır.

Açıklama yapılmaksızın açılan maddeleri, ya da eklenen herhangi bir metni bir başka Vikipedist tarafından tarafsız bir şekilde ele alınıp düzeltilmediği sürece silme veya yayımdan kaldırma yetkisi Türkçe Vikipedi hizmetlilerinde saklıdır. Açılan maddeler ilgili kayda değerlik yönergesine uygun olmalı, reklam diliyle yazılmamış olmalı ve biçem kurallarına uygun olmalıdır. Türkçe Vikipedi topluluğu açılan maddeleri silinmeye aday gösterebilir, ya da kriterleri uyulmadığı konusunda şüphe olunmayan durumlarda hızlı silinmesi için etiketleyebilir; tarafsızlık konusunda şüpheli olabilecek şekilde oluşturulmuş maddeleri ya da eklenen metni ilgili politikalara bağlı kalarak düzenleyebilir, ya da direkt olarak geri alabilir veya silebilir. Açıklama yapmaktan kaçınan, ya da bu sayfadaki yönergelere uymayan kullanıcılar engelleme politikası gereğince kademeli olarak süre artırımı olacak şekilde ya da direkt olarak süresiz bir şekilde bir hizmetli tarafından engellenebilirler.

Wikimedia Vakfı tarafından belirlenen kullanım koşullarıDüzenle

Wikimedia Vakfı'nın Kullanım Koşulları tüm editörlerin "işverenini, müşterisini ve maddeye konu kişiyle, şirketle veya herhangi bir nesneyle ilişkisini, ödenek aldıkları veya almayı bekledikleri herhangi bir katkıya ilişkin açıklamasını" talep etmektedir.[1]

Belirtilmemiş ücretli katkılar

Bu Kullanım Koşulları ilişkinin yanlış sunulması, başka kimliğe bürünme ve dolandırıcılık dahil her türlü aldatıcı eylemi yasaklar. Bu yükümlülüklerin bir parçası olarak; karşılığında bedel aldığınız ya da almayı umduğumuz katkılarınızla ilişkili olarak işvereninizi, müşterinizi ve aracı kurumlarla ilişkinizi ifşa etmelisiniz. Bu ifşayı şu yollardan en az biri ile yapmalısınız:

  • kullanıcı sayfanızdaki bir açıklama,
  • ücretli katkılarınızın bulunduğu sayfaların tartışma sayfalarında bir açıklama, veya
  • ücretli katkılarınızın değişiklik özetinde bir açıklama.

İlgili mevzuat veya topluluk ve Vakıf politika ve yönergeleri, örneğin çıkar çatışması konusundakiler gibi, sizin ücretli katkılarınızı daha da sınırlayabilir veya daha detaylı bir açıklama gerektirebilir. Bir Wikimedia Proje topluluğu ücretli katkı ifşasına dair alternatif bir politika benimseyebilir. Eğer bir Wikimedia Projesi topluluğu alternatif bir ifşa politikası benimserse Projeye katkıda bulunurken bu bölümdeki yükümlülükler yerine o politikaya uymalısınız. Bir alternatif ücretli katkı politikası ancak ilgili Proje topluluğu tarafından onaylanıp Alternatif İfşa Politikaları sayfasında listelenirse buradaki şartların yerini alacaktır.

Daha fazla bilgi için lütfen Ücretli Katkıların İfşası Hakkında SSS sayfamızı okuyunuz.

Yukarıdaki maddelere ilişkin yaptırımda bulunma hakkımızı saklı tutuyoruz.

Yukarıdakiler, Wikimedia Vakfı'nın (WMF) ve Türkçe Vikipedi'nin resmî politikasıdır.

"İşveren, müşteri ve bağlı kuruluş" kelimelerinin anlamlarıDüzenle

Daha fazla bilgi: Kullanım Koşulları/Açıklanma olmadan yapılan ücretli katkılarla ilgili SSS

Editörler, Vikipedi'ye ödenek karşılığında yaptıkları değişikliklerde herhangi bir katkı payı aldıkları işverenlerini, müşterilerini ve bağlı kuruluşlarını açık bir şekilde ortaya sunmalıdır.

  • İşveren: Vikipedi'ye katkıda bulunması için bir kullanıcıya doğrudan veya aracılar aracılığıyla ödeme yapan kişi veya kuruluş. Bunlar sadece şirketler değil, size tazminatınızı ödeyen bir hayır kurumu, eğitim kurumu, kamu kurumu veya birey gibi herhangi bir kişi veya kuruluş olabilir. Bu tanım, işverenin kullanıcıyı bir çalışan olarak işe aldığı, kullanıcıyı bir serbest sözleşme kapsamında işe aldığı, kullanıcıya sözleşme olmaksızın ödenek verdiği veya müşterinin başka bir kuruluş tarafından istihdamı yoluyla kullanıcıya tazminat verdiği durumları ve taşeron işçiliği de içerir.
  • Müşteri: Adına düzenlemelerin yapıldığı kişi veya kuruluş; müşteri genellikle maddenin konusu olur.
  • Bağlı kuruluş: Ücretli katkılar için metin, resim veya diğer medyayı sağlayan kişiler veya işletmeler dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere alakalı olabilecek diğer bağlantılı kuruluşlar. Ücretli editör bir broker olarak çalışıyorsa, "bağlı kuruluş" işlemle ilgili komisyon alan herhangi bir aracı kurumu içerir (örnek olarak Fiverr, Upwork, R10 vs.).
  • Katkı: Tartışma sayfası ve deneme tahtası katkıları da dahil olmak üzere Vikipedi'ye eklenen veya Vikipedi'den silinen herhangi bir metin veya dosya ve ücretli editörlerin emriyle başkaları tarafından makalelere eklenen veya bunlardan silinen materyaller.
  • Ücret ya da ödenek: Para, mal veya hizmetleri içerir ancak bunlarla sınırlı değildir. Vikipedi katkılarının konusuyla ilgili herhangi bir tanıtım çabası için tazmin edilen kullanıcılar, özellikle Vikipedi'yi düzenlemek için ücret alıp almadıklarına bakılmaksızın, ücretli editör olarak kabul edilir.

Örneğin, Smith PR, Acme Widgets hakkındaki Vikipedi içeriği üzerinde çalışması için bir editöre ödeme yaparsa, o zaman Smith PR bu katkılarla ilgili olarak editörün işvereni iken, Acme Widgets da müşteridir. Vikipedi'yi düzenlemek için bir halkla ilişkiler firması ya da reklam ajansı tarafından işe alındıysanız, hem firmayı hem de firmanın müşterisini açıklamalısınız.[2] Genellikle işveren ve müşteri aynı tüzel kişiliktir. Acme Widgets, bir editöre doğrudan o şirket hakkında yazması için ödeme yaparsa, Acme Widgets hem işveren hem de müşteridir.

Gönüllüler de dahil olmak üzere stajyerler, ödünç verilmiş personel ve ücretsiz işçiler de çalışan olarak kabul edilir. Görevlerinin bir parçası olarak Vikipedi'yi düzenlemeleri veya düzenlemeler konusunda direktifler yapmaları bekleniyorsa, ücretli katkı açıklaması yapmaları gerekir.

Açıklama nasıl yapılırDüzenle

Katkıları için tazmin edilen veya ödenek almayı bekleyen editörler, ödeme karşılığı yapılan katkılarla ilgili işverenlerini, müşterilerini ve bağlantılarını direkt olarak açıklamalıdır. Bunu kendi kullanıcı sayfalarında veya ödeme sonucu yapılan katkıların bulunduğu sayfaların tartışma sayfasında veya değişiklik özetlerinde olacak açıklamalar hâlinde yapmaları gerekir.

İşverenini, müşterisini ve bağlı kuruluşlarını ifşa edemeyen ücretli editörlerin değişiklik yapması yasaktır. Gizlilik anlaşmaları bu gerekliliği geçersiz kılmaz. İşveren, müşteri veya bağlı kuruluşlar için gizlilik yoktur.

Ücretli editörlerin içeriği site dışına veya kullanıcı ad alanına yazması ve daha sonra başka bir düzenleyicinin materyali o kişinin adına adına madde ad alanına taşıması hiçbir fark yaratmaz. Her iki editörün de açıklama yapması gerekmektedir.

Kullanıcıların değişiklik yapılan içeriğin tartışma sayfasına {{ücretli editör kutusu}} şablonunu koymaları (ve parametreleri uygun şekilde doldurmaları) ve buna ek olarak kullanıcı sayfalarına belirgin bir şekilde ücretli katkılarının listelerini koymaları önerilir. {{ücretli editör}} şablonu bunun için kullanılabilir.

Ücretli editörler ayrıca Vikipedi'deki kullanıcı sayfalarında; reklam verdikleri, alıcı aradıkları veya ücretli Vikipedi düzenleme hizmetleri sattıkları web sitelerindeki tüm aktif hesaplara bağlantılar sağlamalıdır. Böyle bir hesap silinir veya kaldırılırsa, Vikipedi kullanıcı sayfasındaki ilgili tüm bağlantılar en az bir hafta daha görünür kalmalıdır.[3]

Bu şeffaflık, Vikipedi topluluğunun ücretli düzenlemenin kaynağını ve kapsamını anlamasına ve analiz etmesine ve ücretli editörlerden gelen içeriğin Vikipedi'nin politika ve yönergelerine uygun olmasını sağlamasına yardımcı olur.

Ticari marka içeren kullanıcı adlarıDüzenle

Vikipedi aracılığıyla reklam vermenin bir yolu olmadığından, kullanıcı adı yönergelerimiz bir kurumsal markayı veya ticari ürünü çoğaltan veya reklamını yapan adların kullanılmasını yasaklar. Daha genel olarak; faaliyetleriyle ilgili bilgileri girmek için şirketlerin, kuruluşların, şirketlerin, derneklerin ve web sitelerinin adlarını kullanmak yasaktır. Bu nedenle kayıt olurken uygun bir isim seçmeye özen göstermek zorundasınız.

Reklam amaçlı kullanıcı adı kullanan kullanıcılar, kullanıcı adları politikalarımıza göre süresiz olarak engellenir.

Wikipedians in residenceDüzenle

Wikipedians in residence üyesi olan Vikipedistler, ödeme aldıkları kuruluşun hangisi olduğunu (GLAM ya da benzeri) açıkça belirtmelidir.[2]

HizmetlilerDüzenle

Ücretli düzenlemeler yapan hizmetliler, diğer tüm kullanıcılar ile aynı açıklama gereksinimlerine tabidir ve ücretli düzenleme için ellerinde bulunan özel araçları kullanmalarına izin verilmez.

Ücretli editörler tarafından yapılan tanıtım ve reklamDüzenle

Ücretli editörler sundukları hizmetin reklamını Vikipedi'de yapamazlar. Kullanım koşulları ve bu politikanın gerektirdiği açıklamalar, reklam veya promosyon olarak kabul edilmez.

Bu politikayı değiştirmeDüzenle

Bu politika iki şekilde değiştirilebilir:

  • Alternatif bir politika, Türkçe Vikipedi için geçerli olan kullanım şartlarının ifşa gerekliliğini iptal edebilir ve onu daha güçlü veya daha zayıf şartlara sahip olabilecek yeni bir politikayla değiştirebilir. Önerilen bir alternatif politika, bir köy çeşmesinin politika alanı içinde WMF politikasını iptal ettiği için açıkça ilan edilmeli ve topluluk görüşüne sunulmalıdır.

Onaylandıktan sonra, yeni politika alternatif açıklama politikaları sayfasında listelenmelidir.

Politikadaki değişiklikleri tartışırken, Vikipedi'yi düzenlemek için size ödeme yapılıp yapılmadığını açıkça belirtin.

Açıklanmayan ücretli editörleri bildirmeDüzenle

Bir editörün bu politikada tanımlandığı şekilde açıklanmamış biçimde ücretli düzenleme yaptığına inanıyorsanız, bu bildirim editörün özel bilgilerinin ifşa edilmesine sebep olmayacaksa lütfen bunu hizmetli duyuru panosunda bildirin. Eğer bildiriminizde kullanıcının özel bilgilerine de yer vermek zorundaysanız, bildiriminizi direkt olarak denetçilerden birine mail üzerinden yapabilirsiniz. Bilgilerin gizli olup olmadığından emin değilseniz, direkt olarak denetçilerden birine e-posta ile bir bildirimde bulunun.

KaynaklarDüzenle