Ukulele

Ukulele Hawaii dili'nde zıplayan pire anlamına gelen telli çalgılar ailesine ait bir enstrüman.[1] Dört telli bir çalgı olan ukulele çoğunlukla uke olarak kısaltılır. Teller G, C, E, A veya A, D, F#, B şeklinde akorlanabilir ve genellikle naylon veya kirişten yapılmaktadır. Ukuleler kendi aralarında dört boyuta ayrılırlar, bunlar: soprano, konser, tenor ve baritondur.

Ukulele
Ukulele1 HiRes.jpg
Diğer adları Ukelele, 'Ukulele
Türü Yaylı çalgı
Hornbostel-Sachs sınıfı 321.322
Yaratıcısı Manuel Nunes, José do Espírito Sant ve Augusto Dias
Geliştirilmesi 19. yy Hawaii
Çalma aralığı 250-1000 Hz (soprano)
İlişkili çalgılar Cavaquinho
Önemli müzisyenler Israel Kamakawiwo'ole
Üreticiler Kamaka, Luna

TarihçeDüzenle

Ukulele Hawaii müziği ile bağdaşlaştırılmasına rağmen Hawaii yerlilerinin aksine 19. yüzyılda Hawaii'ye Portekiz'in Madeira adalarından gelen Portekizli göçmenler tarafından geliştirilmiştir.[2] Portekiz'de geliştirilmiş ukulele benzeri cavaquinho ve rajão adlı enstrümanların ukulelenin atası olduğu düşünülmektedir.

Özellikle Manuel Nunes, José do Espírito Santo ve Augusto Dias isimli 3 marangoz göçmen ukulelenin yaratıcısı kabul edilmektedir.[3] Bu üç göçmenin adaya gelmesinden 2 hafta sonra Ağustos 1879'de Hawaiian Gazette adlı gazete tarafından yayınlanan "Maderia'dan Hawaiii'ye yeni gelen göçmenler halkı gece sokak konserleri ile eğlendiriyorlar" haberi de bu savı desteklemektedir.[4]

Hawaii kralı Kalakaua'nın bu enstrümanı desteklemesi ve kraliyet buluşmalarında çaldırtarak tanıtması günümüzde ukulelenin Hawaii müziği ve kültüründe önemli bir yerde bulunmasının başlıca nedenidir.[5]

Hawaii'nin ABD'ye bağlanması ve çeşitli fuarlarda ukulelenin tanıtılması sonucunda batı dünyasında da giderek yaygınlaşan çalgı günümüzde en popüler telli çalgılardan biri konumundadır.[6]

Ses örnekleriDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Beloff 2003, s. 13
  2. ^ Nidel, Richard (2004). World Music: The Basics. Routledge. s. 312. ISBN 978-0-415-96800-3. 
  3. ^ Roberts, Helen (1926). Ancient Hawaiian Music. Bernice P. Bishop Museum. ss. 9–10. 
  4. ^ King, John (2003). "Prolegomena to a History of the 'Ukulele". Ukulele Guild of Hawai'i. 
  5. ^ "David Kalakaua (1836–1891), Inaugural Hall of Fame Inductee, 1997". Ukulele Hall of Fame Museum. 2008. 17 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2008. 
  6. ^ Lipsky, William (2005). San Francisco's Panama-Pacific International Exposition. Arcadia Publishing. s. 36. ISBN 978-0-7385-3009-3.