Tsengel

Moğolistan ilçesi

Koordinatlar: 48°56′27″K 89°08′18″D / 48.94083°K 89.13833°D / 48.94083; 89.13833

Sengel, veya Tsengel (Moğolca:Цэнгэл/ Tsengel), Türkçe: Sengel veya Çengel — Moğolistan'ın batısında çoğunluğunu Kazak Türklerinin oluşturduğu Bay-Ölke ilindeki bir ilçe olup buranın halkının nüfusu da Tuva Türklerinden oluşmuştur.

Tsengel ( Цэнгэл)
Ülke Moğolistan Moğolistan
somon 1940
Nüfus
 • Toplam 8.348[1]
Zaman dilimi UTC+7
 • Yaz (YSU) UTC

KonumuDüzenle

İl merkezine 80 km, Moğolistan başkenti Ulan-Bator şehrine ise 1720 km aralıkta yer alır.[2] Hizmet sektörüne yönelik okul, hastane ve turizm merkezleri vardır.[2]

İsim kökeniDüzenle

Sengel TıvalarıDüzenle

Tsengel adı Tıva (Tuva) Türkleri tarafından Sengel adıyla söylenir ve buradaki Tıva Türklerine Sengel Tıvaları denilir.

NüfusDüzenle

Nüfusun büyük çoğunluğunu Tuva Türkleri oluşturur.

Yıllar 1985 1994 2005[3] 2008[4] 2009[5] 2009 Merkez nüfusu Yüzölçümü km²[6] Nüfus yoğunluğu km² Bayölke'ye uzaklığı 0
Sengel Nüfusu 6.700 6.539 8.364 8.305 8.348 2.028 6.463,17 1,29 79 0

Kasaba ve köylerDüzenle

TarihDüzenle

Çin saldırılarıDüzenle

CoğrafyaDüzenle

Moğolistan sınırları içindeki Altay dağlarını oluşturan dağ sırtları içinde Hüyten dağı (4374 m), İh Türgen (3507), Çagaanhayrhan (3628), Bitüü (3654), Undurhayrhan (3941), Çengelhayrhan (3943) ve başka dağlar. Dağ arası akarsular arasında Kobdo, Çagaan, Harganat ve buralardaki göller Hoton Gölü, Hurgan ve çok sayıda küçük tuz gölleri bulunur. Karaca, yaban keçisi, kurt, tilki burada görülen hayvanlardır.

İklimi sert olup Ocak sıcaklık ortalamaları -20-25 °C, Haziran ise +8-12 °C'dir. Yıllık ortalama yağış miktarı 280–500 mm.

Volfram, demir, değerli madenler bulunur.[2]

İklimDüzenle

EkonomiDüzenle

Tarihi ve kültürel yapılarDüzenle

ÜnlülerDüzenle

HaritaDüzenle

 
Eski Türk merkez yurdu Moğolistan'ın ilçeleri

NotlarDüzenle

  1. ^ Bayanölgey aymağı istatistik raporları(2009
  2. ^ a b c 2009 yılı Bayölke ili yıllık istatistik raporu http://www.legendtour.ru/rus/mongolia/regions/bayan-ulgii-aimag.shtml
  3. ^ Bay-Ölke (Bayan Ölgey) ili istatistikleri
  4. ^ http://www.statis.mn/portal/content_files/comppmedia/cdoc0x184.doc
  5. ^ Bay ölke ili 2009 istatistikleri www.statis.mn/portal/content_files/comppmedia/cdoc0x1526.doc
  6. ^ Bay Ölke istatistikleri http://www.statis.mn/portal/content_files/comppmedia/cpdf0x365.pdf

KaynakçaDüzenle

Dış bağlantılarDüzenle