Troodon

Troodon (anlamı: yaralayıcı diş),Geç Kretase döneminde Kuzey Batı Amerika'da yaşamış hepçil bir theropod dinozor cinsi.[2][1]

Troodon
Yaşadığı dönem aralığı: 83,6-72,1 Ma
Kampaniyen-Geç Kretase[1] 
Troodon (cropped).jpg
Restorasyonu
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Klad: Dinosauria
Klad: Saurischia
Klad: Theropoda
Familya: Troodontidae
Alt familya: Troodontinae
Cins: Troodon
Leidy, 1856
Tip tür
Troodon formosus
Leidy, 1856

KeşifDüzenle

 
Troodon dişleri

1855 yılında Ferdinand Hayden adlı jeolog tarafından yapılan Kuzey Batı Amerika arazilerindeki bir keşif gezisinde tek bir fosilleşmiş diş bulundu. Hayden bu kalıntıyı arkadaşı Dr. Leidy'e gönderdi. 1856'da Leidy bu dişi inceleyip bir makale yazı ve dişin tarih öncesi büyük bir kertenkeleye ait olduğunu söyledi. Troodon ismini verip bir cins oluşturmuştu. Uzun yıllar sonra dinozor dişi olduğu anlaşıldı ve böylece Troodon Kuzey Amerika'daki ilk bulunan dinozorlardan biri olmuş oldu.[2]

Fiziksel görünümDüzenle

2 metre uzunluğunda ve 1 metre boyunda olan bu cins yaklaş8k 45–50 kg ağırlığa sahipti. Kuşların evrimsel olarak dinozorlardan geldiğini son çalışmalar sonucu birçok yönden ortaya koyan bilim insanları, Troodonların kuşlarla benzeyen yanlarına da dikkat çekmektedirler. Troodonların kuşlar gibi [[tü]lü olmaları, orta kulak yapılarının kuşlarla benzerlik göstermesi, el bileklerinin kuşların kanatları gibi yanlara hareket etmesi, beyinlerinde kuşlara benzer hava keselerinin olması, yumurtalarının üstüne kuluçkaya yatmaları gibi özellikleri kuşlarla olan ortak yanlarıdır.

 
Akrabası olan Stenonychosaurus'un iskeleti

Bipedal (iki ayak üstünde yürüyen) olan bu kuş benzeri dinozor güçlü kuyruğu yardımıyla manevralar yaparak hızlı hareket etmekteydi. Ön kolları uzun ve 3 parmaklıdır ve bir baş parmak barındırırlar. Ayaklarında ise tırpan şeklinde büyük bir parmakları bulunur ki, yakın akraba Dromaeosauridae ailesinde de benzer parmakları vardır.Güçlü kolları aracılığıyla avlarını yakaladığı tahmin edilmektedir.Vücudunun kalanına göre büyük bir kafatası vardır ki, kuş benzeri bu dinozorun büyük bir beyne sahip olduğuna işaret eder ki, zeki bir dinozor olduğu yönünde tahminler yapılmaktadır. Karşılaştırmalı biyolojiye göre deve kuşu beynine yakın bir beyin büyüklüğü vardır. U şeklindeki kafasının ucundaki küçük burun delikleri, bilhassa göz yapılarına göre oldukça ufaktır ki, avlanmada koku yerine görme duyusuna dayanma ihtimali yüksektir.[2]

Yaşam alanı ve beslenmeDüzenle

Sulak, nehir kıyısı ve ormanlık alanlarda yaşadığını biliyoruz, zira Kuzey Batı Amerika'da geç kretase devrindeki iklim hakkında jeolojik çalışmalar sayesinde bilgi sahibi oluyoruz. Klasik bir Theropod olarak hızlı bir et yiyici olduğu düşünülse de çenesinde çok çeşitli diş yapıları bulunmaktadır. Küçük memeliler, yavru dinozorlar, dinozor yumurtaları ve muhtemelen bitkisel besinlerle beslenmektedir. Omnivor bir canlı olması muhtemeldir. Büyük gözleri kafatasının önüne yerleşmiştir, bu yapı binocular (dürbünsel) bir görüş sunar, ayrıca büyük gözleri sayesinde gece avlanmasının mümkün olabildiği gibi tahminler yapılmaktadır.[2]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b "Fossilworks: Troodon". fossilworks.org. 20 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021. 
  2. ^ a b c d Cosson, M.J. (2007). Troodon North American Dinosaurs. Rourke Publishing. ss. 1-24. ISBN 978-1-60044-254-4.