Top, çok uzağa atış yapabilen ve tahrip gücü yüksek ağır silahlardır. Topları kullanan askeri sınıf topçu birlikleri olarak adlandırılmıştır. Orta Çağ'da şehirleri korumak için inşa edilen büyük surları yıkmak insan gücüyle mümkün olmadığı için topçuluğun önemi artmış ve yüzyıllar boyu farklı devletler tarafından geliştirilerek kullanılmıştır. Tarihi kaynaklarda ilk topların Çin'de döküldüğü ve 13. yüzyılda önce Orta Doğu, daha sonra ise Avrupa'ya yayıldığı ifade edilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu'nda topçu ocağı I. Murad zamanında kurulmuş, top dökümlerinin yapıldığı yer Tophane olarak adlandırılmıştır.

TarihDüzenle

İlk toplar küçük, çok fazla tahribat yaratmayan, ahşap iskelet düzeninde mancınıklarla fırlatılan bir yapıya sahiptir. Bilim tarihçileri 11. yüzyıldan itibaren Çin'de itici bir güç olarak kullanılan barutun 13. yüzyılın ilk yarısına kadar Avrupa'ya ulaşmadığı konusunda hem fikirdir.[1] Yaygın bir söyleme göre metal bir tüp içerisine barut ikmali yaparak ateşleyen ilk kişi bir Alman keşişi olan Berthold Schwartz'dır. Ancak bunun bir uydurma olduğu varsayılmıştır.[2] 1324'teki Metz Kuşatması sırasında demir topların ateşlendiğine dair bazı kayıtlar mevcuttur. Yine 11 Şubat 1326'da Floransalıların pirinçten yapılma top arabaları ve demir toplar sipariş ettiğine dair kayıtlar mevcuttur. Walter de Milimete'ye ait iki adet el yazmasında bir askerin vazo şeklindeki bir top arabasıyla ateşleme gerçekleştirdiğini tasvir eden betimlemeler mevcuttur.

Bilim tarihçileri bu topların siyah toz olarak adlandırılan barutun icadı sonrası geliştirildiğini ve 1344'te Çin'de kullanılmaya başladığını ifade etmiştir. İtalyan şair ve hümanist Petrarch, eserlerinde küçük ahşap topların Avrupa'da kullanıldığından bahsetmektedir. Daha az masraflı olan ahşap, büyük topları fırlatmak için dayanıklı bir malzeme olmadığı için geliştirilmeye çalışılmıştır. İlk metal toplar hakiki siyah barutların icadından sonra Avrupa'da kullanılmaya başlanmıştır. Ancak nerede ve ne zaman kullanıldığı konusunda kesin bir kanıt yoktur. İlk topların 1327'de İngilizlerin İskoçlara karşı yaptığı Crecy Savaşı sırasında kullanıldığı, 1338'de bir Fransız filosunun İngiltere'ye karşı düzenlediği harekat sırasında 25 librelik pot de fer adı verilen vazo tipli toplar kullandığı, yine İngilizlerin 1346'da Fransızlara karşı gerçekleştirdiği bir savaşta top kullandığı iddia edilmiştir. Kesin olan şu ki, 20 yıl içerisinde bu askeri teknoloji Avrupa'nın hemen hemen her yerine ulaşmış ve 14. yüzyılın ikinci yarısından itibaren sıklıkla kullanılmaya başlanmıştır. Yeni siparişlerin verilmesi sonrası topçuluk sanayisi ve sektörü Avrupa'da hızla gelişmiş ve 14. yüzyılın sonunda icat edilen topların artık beyaz dumanlar çıkaran, keskin kokulu ve kulakları sağır eden bir yapıya ulaştığı ifade edilmiştir.

SınıflandırmaDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Spencer C. Tucker, Instruments of War, (California: ABC-Clio, 2015), s. 45
  2. ^ Jeff Kinard, Artillery, An Illustrated History of Their Impact, (California: ABC-Clio, 2007), s. 33

Dış bağlantılarDüzenle