Tao Te Ching

Çince klasik eser

Tao Te Ching (Çince:道德經 [Dinle] , pinyin: Dào dé jīng okunuşu daodıcinğ)

Çok eski bir Çince metindir. Tao "yol", Te "erdem", Ching ise kitap, öğreti anlamına gelir. Tao Te Ching "Yol ve Erdem Kitabı" olarak çevrilebilir. Halk arasındaki inanışa göre Laozi tarafından, M.Ö. 6. yüzyılda kaleme alınmıştır. Ancak, günümüzde bu inanış akademik çevrelerce kabul görmemektedir ve hakkında birçok varsayım ileri sürülmüştür. Dolayısıyla ne zaman ve kim tarafından yazıldığı kesin olarak bilinmemektedir.[1]

石濤 tao te ching.jpeg

5000 kelimeden (5000 Çince karakter, 12 puntoyla A4 kağıda basıldığında 6-7 sayfa eder) oluşan, Tao ve Te olmak üzere iki bölüme ayrılan kitap, bir felsefi akım ve bir din olarak kabul edilen Taoculuğun (Daoizm) temel kaynağıdır. Taoculuğun dışında Budizm, Neo Konfüçyüsçülük vb. çeşitli felsefi ve dinsel ekollerde derin etkiler bırakmıştır.

Bu kısa kitap 2500 yıl öncesinin Çincesiyle yazılmış olduğu için anlaşılması Çinliler için bile oldukça zor bir metindir. Üstelik yazar felsefi ve metafizik konuları anlatırken oldukça mistik bir dil kullanmıştır. Ancak, bu zorluk kitaba olan ilgiyi daha arttırır niteliktedir. Çin, Tayvan gibi ülkelerin kitapçılarında Tao Te Ching'in onlarca değişik yorumunu (mealini) bulmak mümkündür. Aynı durumla kitabın yabancı dillere çevrilmesinde de karşılaşılır. Türkçede Tao Te Ching'in birkaç değişik çevirisi bulunmaktadır. Bir iddiaya göre Tao Te Ching, İncil'den sonra yabancı dillere en fazla çevirilmiş ikinci kitaptır.

Tao Te Ching metninin iletilen birçok basımı arasında, üç ana metin erken yorumlardan sonra adlandırılmıştır. Sadece Te Ching için geçerli olan "Yan Zun Versiyonu", Han hanedanı bilgin Yan Zun'a atfedilen bir yorumdan türemiştir ( M.Ö. 80 - MS 10). "Heshang Gong Versiyonu" adını Han İmparatoru Wen'nin hükümdarlığı sırasında (M.Ö. 180-157) yaşayan efsanevi Heshang Gong ("Riverside Sage") adını almıştır. Bu yorumda Ge Xuan (164, 164-244 MS), Ge Hong'un torunu ve burs tarafından yazılmış bir önsöz vardır ve bu versiyon MS 3. yüzyıl civarındadır. "Wang Bi Versiyonu", yukarıdakilerden herhangi birinden daha doğrulanabilir kökenlere sahiptir. Wang Bi (MS 226-249), Tao Te Ching ve I Ching'in ünlü Üç Krallık dönemi filozofu ve yorumcusuydu.

Tao Te Ching, bazıları alınan metinlerin herhangi birinden daha eski olan el yazmaları arkeolojik keşiflerinden geliştirilmiştir. 1920'lerden ve 1930'lardan başlayarak, Marc Aurel Stein ve diğerleri Dunhuang yakınlarındaki Mogao Mağaralarında binlerce parşömen buldular. 50'den fazla kısmi ve eksiksiz "Tao Te Ching" el yazması içeriyordu. So / Su Dan yazarı tarafından MS 270 tarihli ve Heshang Gong versiyonuna çok yakın. Başka bir kısmi el yazması, daha önce kaybolmuş olan Xiang'er yorumuna sahiptir.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Tao-Culuk'daki Anahtar-Kavramlar - Toshihiko Izutsu

Ayrıca bakınızDüzenle

Dış bağlantılarDüzenle