Türkiye'deki ormanlar

Türkiye'deki ormanlar ve yeşil alanlar

Türkiye'deki ormanlar, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisindeki orman varlığıdır.

Giresun ilindeki orman

Tarih değiştir

1923'te Cumhuriyet'in kurulmasından önceki orman örtüsü çok iyi bilinmemektedir.[1] İlk büyük ağaçlandırma projesi 1939'da yapıldı.[2]

Yasal durumu değiştir

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 169. maddesi uyarınca mülkiyeti devlete aittir ve devlet tarafından yönetilir ve işletilir. Zamanaşımı ile mülk edinilemez ve kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz.[3] 6831 Sayılı Orman Kanunu ile kamu yararına kullanımı, süresi vb. durumlar tanımlanır.[4]

Genel bilgiler değiştir

Türkiye'de orman dağılışında en önemli faktör yağış ve nemdir. Yağış miktarı ile orman dağılımı arasında çok sıkı bir ilişki vardır. Karadeniz Bölgesinde yağışın fazla olması sayesinde ormanlar çok iken Güneydoğu ve İç Anadolu bölgelerinde kuraklıktan dolayı ormanlar çok az yer kaplar.

23 milyon hektarlık orman arazisinin; %95'ı koruluk, %5'i baltalık durumundadır.[5]

Orman alanı değiştir

Türkiye'deki ormanlık alanın toplamı 22.933.000 ha'dır ve bu da ülke genelinin %29,4'üne denk gelmektedir. Bu alanın %32’sini yapraklı ormanlar, %48’ini iğne yapraklı -ibreli- ormanlar ve %20’sini ise ibreli ve yapraklı karışık ormanlar kaplamaktadır. 2020 itibarıyla bu dağılışta yer alan ilk beş ağaç şu şekildedir:[6]

 
Avrupa'da meşe dağılımını gösteren harita.   Yerel dağılım.
Seyrek nüfuslu
İnsan eliyle mevcut (sinantropik).
Ağaç türü toplam (ha) %
Meşe 6.747.440 29,42
Kızılçam 5.215.292 22,74
Karaçam 4.199.623 18,31
Kayın 1.878.049 8,19
Ardıç 1.472.988 6,42
Genel Toplam 19.513.392 85,08

Coğrafi bölgelere göre ormanlık alan dağılımları değiştir

  • 2020 yılı itibarıyla ormanların coğrafi bölgelere dağılışı şu şekildedir:[6]
Bölge Orman Varlığı (ha) %
Karadeniz 5.593.342 24,4
Akdeniz 4.371.880 19,6
Ege 3.635.661 15,9
İç Anadolu 3.164.941 13,8
Marmara 2.934.321 12,8
Doğu Anadolu 1.893.722 8,3
Güneydoğu Anadolu 1.339.133 5,8
Genel Toplam 22.933.000 100

Ormanlardan yararlanma değiştir

Türkiye'de ormanlardan orman ve ağaç sanayi ile ekonomik olarak yararlanılır. 2010 yılı orman ürünleri ihracatı 3.15 milyar $'dır. 2000 yılında 11 milyon $, 2010 yılında 14,9 milyon $ ihracat yapan kereste sektörü, 2010'da 132,3 milyon $ ithalat yapmıştır.[7]

Türkiye'deki istihdam oranlarına göre mobilya bölgeleri: İstanbul, Ankara, Bursa, Kayseri, İzmir ve Adana önemli üretim alanlarıdır. Ayrıca Bolu, Eskişehir, Sakarya, Zonguldak, Trabzon, Balıkesir, Antalya, Isparta, Burdur mobilya üretilen diğer alanlardır.[kaynak belirtilmeli]

Yapılan hesaplamaya göre Türkiye ormanları 2019 yılı için 84 milyon ton karbondioksit tutmuştur.[8]:309

Ayrıca bakınız değiştir

Kaynakça değiştir

  1. ^ "Turkey Forests". web.ogm.gov.tr. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2021. 
  2. ^ "General over-view of forest establishment in Turkey" (PDF). Haziran 2017. 26 Nisan 2023 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  3. ^ "Anayasa". Anayasa Mahkemesi. 2 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2022. 
  4. ^ "ORMAN KANUNU". www.mevzuat.gov.tr. 2 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2022. 
  5. ^ "Resmi İstatistikler". Orman Genel Müdürlüğü. 17 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2021. 
  6. ^ a b 2020 Türkiye Orman Varlığı (PDF). Orman Genel Müdürlüğü. Nisan 2021. s. 43. ISBN 978-605-7599-68-1. 28 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 28 Şubat 2022. 
  7. ^ "ORMAN ve ORMAN ÜRÜNLERİ SEKTÖR RAPORU" (PDF). Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı. 2012. 30 Mart 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2015. 
  8. ^ "Turkish Greenhouse Gas Inventory report". Türkiye İstatistik Kurumu (İngilizce). Nisan 2021. 14 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

Dış bağlantılar değiştir