Türkistan İslâm Partisi

İslamcı silahlı örgüt

Türkistan İslâm Partisi (TİP) (Uygurca: تۈركىستان ئىسلام پارتىيىسى‎; Arapçaالحزب الإسلامي التركستاني, Hizb ul-İslâmî el-Türkistânî; Basitleştirilmiş Çince: 突厥斯坦伊斯兰党; Geleneksel Çince: 突厥斯坦伊斯蘭黨; pinyin: Tūjuésītǎn Yīsīlán Dǎng) veya eski adıyla Doğu Türkistan İslâmî Hareketi (ETIM), Doğu Türkistan'ın Çin Halk Cumhuriyeti'nden bağımsızlığını kazanması amacıyla kurulan ayrılıkçı radikâl İslâmcı bir silahlı örgüt. Suriye İç Savaşı'nda hükûmet karşıtı koalisyonda yer almıştır. İdlib'in güneyinde ve merkezinde, Lazkiye'nin doğusunda silahlı faaliyetlerini sürdürmektedir.[2]

Türkistan İslâm Partisi
Kuruluş 1997-günümüze
Lider(ler) Hasan Mahsum 
Abdül Hak  
Abu Usman Adil 
Abdülşükür el-Türkistani 
Abdullah Mansur[1]
Etkin bölgeler Çin (Sincan)
Pakistan (Kuzey Veziristan)
Afganistan
Suriye (Yalnızca İdlib ve Lazkiye)
İdeoloji Uygur milliyetçiliği
İslâmcılık
Pan-İslamizm
Cihatçı Selefilik

Terör örgütü olarak tanınmasıDüzenle

Örgüt Birleşik Arap Emirlikleri,[3] Çin, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya, Suriye ve Türkiye[4][5] tarafından terör örgütü ilan edilmiştir. 27 Mayıs 2020 tarihinde İdlib'de devriye görevi yürüten Türk Silahlı Kuvvetleri konvoyuna saldırı düzenleyen örgütün Türk İslâm Partisi olduğu iddia edilmektedir.[6][7] Saldırı sonucu piyade teğmen Canbert Tatar ölmüştür.[8]

A.B.D. Hükûmeti 2002'de terör örgütü olarak tanıdığı örgütlerin listesine Türkistan İslâm Partisi'ni ekledi, fakat Ekim 2020'de TİP'i bu listeden kaldırdı.[9][10][11][12]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ MacLean, William (19 Aralık 2015). "Islamist group calls Tiananmen attack 'jihadi operation': SITE". Reuters. 26 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2015. 
  2. ^ "Suriye ordusu, Hama'da bir grup Türkistan İslam Partisi örgütü militanını öldürdü". Sputnik. 1 Ocak 2019. 16 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2019. 
  3. ^ "List of groups designated terrorist organisations by the UAE". The National (Abu Dhabi). 18 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2015. 
  4. ^ "Türkiye, Doğu Türkistan İslami Hareketi'ni terör örgütü olarak tanıdı". Euronews. 3 Ağustos 2017. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2017. 
  5. ^ "Turkey lists "E. Turkestan Islamic Movement" as terrorists" (İngilizce). People.cn. 7 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2017. 
  6. ^ "Rusya: İdlib'de bir Türk askerinin öldüğü saldırıdan Türkistan İslam Partisi sorumlu". Sputnik Türkiye. 27 Mayıs 2020. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2020. 
  7. ^ ""Yargıda AKP ve MHP'ye kontenjan verirmiş, aralarında pazarlık yapılmış" - 18 Dakika (28 Mayıs 2020)". Tele 1. 28 Mayıs 2020. 10 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2020. 
  8. ^ "İdlib'de şehit olan Teğmen Canbert Tatar'ın ailesine şehadet haberi ulaştı". Anadolu Ajansı. 27 Mayıs 2020. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2020. 
  9. ^ "China could face greater terrorism threat as US 'delists' East Turkestan Islamic Movement, experts say". South China Morning Post. 7 Kasım 2020. 7 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2020. 
  10. ^ "US Removes Anti-China Militant Group From Terror List". Voice of America. 6 Kasım 2020. 6 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2020. 
  11. ^ "China accuses US of double standards as it drops ETIM from terrorism list". South China Morning Post. 6 Kasım 2020. 6 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2020. 
  12. ^ "ABD Doğu Türkistan İslami Hareketi'ni terör örgütü listesinden çıkardı". euronews. 7 Kasım 2020. 7 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2020.