Ana menüyü aç

Türk devletleri listesi

Vikimedya liste maddesi
(Türk devletleri sayfasından yönlendirildi)
Bağımsız Türk devletleri
Kültigin Heykeli, Orhun Vadisi'nde bulundu
Karahoca Uygur prensleri
İran'da hüküm süren Kaçar hanedanlığı dönemi sanatından bir örnek
Hindistan'da Delhi Sultanlığından Kalma Kutub Minar
İran'da Büyük Selçuklu Devletinden kalma Karahan İkiz Türbeleri

Türk devletleri tarih boyunca Türk halkları tarafından kurulmuş özerk cumhuriyet, beylik ve bağımsız cumhuriyet, beylik, imparatorluk ve hanedanlıkları içerir.

İlk ÇağDüzenle

Bayrak Devlet Tarih Notlar
  Büyük Hun İmparatorluğu MÖ 220-46
  • İlk hükümdar: Teoman
  • Önemli hükümdar(lar): Mete
Doğu Hun Devleti MÖ 46-MS 48
Batı Hun Devleti MÖ 46-36
Güney Hun Devleti ya da Batı Hun İmparatorluğu MS 48-215
Kuzey Hun Devleti MS 48-156
  Kidarite Krallığı MS 320-500
  Avrupa Hun İmparatorluğu MS 370-469
  • Önemli hükümdar(lar): Attila
  Ak Hun İmparatorluğu MS 420-567
Kuzey Vey İmparatorluğu MS 386-535
Sabirler 6. yüzyıl

Orta Çağ'da İslam öncesi dönemDüzenle

Bayrak Devlet Tarih Notlar
  Göktürk Kağanlığı MS 552-582 前突厥 Birinci Göktürk
Batı Göktürk Kağanlığı 583-657 西突厥
Doğu Göktürk Kağanlığı 583-630 東突厥
Seyanto Hanlığı 630-647 薛延陀 Seyanto Hanlığı Tingling'in kolu
Kutrigurlar 5.-6. yüzyıl Karadeniz’in kuzeyine egemen oldular
Otrigurlar 5.-6. yüzyıl Karadeniz’in kuzeyine egemen oldular
  Büyük Bulgar Hanlığı 630-665
Tuharistan Yabgu Devleti 630-700 Göktürklere tabi bir boydu
  Hazar İmparatorluğu 630-965 可薩 Batı Göktürk
  Türk Şah 665-850
  Birinci Bulgar İmparatorluğu 632-1018 Tuna Bulgar Hanlığı (632-864) / Bulgar Knezliği (864-913) / Bulgar Çarlığı (913-1018)
Kangar Birliği 659-750
  İdil Bulgarları 665-1391 İlk Müslüman Türkler/Çuvaşistan'ın kökeni
İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı 681-744 後突厥 ya da Kutluklar
Türgişler 717-766 突騎施 Batı Göktürk Kağanlığı'nın "On Ok"tan
  Uygur Kağanlığı 744-840 回紇, 烏護, 烏紇, 韋紇, 回鶻
Oğuz Yabguluğu 750-1055
Karluklar 766-840 葛羅祿 (MS 665-680)
Kansu Uygur Krallığı 848-1036
Karahoca Uygur Krallığı 991-1209

İslam sonrası dönemDüzenle

Bayrak Devlet Tarih Notlar
  Karahanlı Devleti 840-1042 Karluklar ile Uygur Kağanlığı'nın kalıntısı. Türk tarihinde Orta Asya'da İslam'ı kabul eden ilk devlet.
Peçenek Hanlığı 860-1091
Kıpçak Hanlığı 9.-13. yüzyıl ya da Kumanlar
  Şirvanşahlar 861-1538 Bugünkü Azerbaycan'da.
Tolunoğulları 868-905
Kansu Uygur Krallığı 905-1226 甘州回鶻 Bugünkü Sarı Uygurların kökeni.
Karahoca Uygur Krallığı 911-1368 高昌回鶻 (Bugünkü Doğu Türkistan)
Akşitler 935-969
Oğuz Yabgu Devleti 950-1040
  Gazne Devleti 962-1187 Samaniler'in memlûklerinden.
  Büyük Selçuklu Devleti 1037-1194 Selçuklular
Doğu Karahanlılar 1042-1211
Batı Karahanlılar 1042-1212
Suriye Selçukluları 1092-1117 Melikşah'ın kardeşi Tutuş'un hükümdarlığı
  Anadolu Selçukluları 1092-1243 Rum Selçukluları olarak bilinir.
Kirman Selçukluları 1092-1230 Alp Arslan'ın kardeşi Kavurd Bey'in sülalesi / Kaşkaylar ve Hamselerin kökeni.
  Harezmşahlar Devleti 1097-1231 Selçuklular'ın Memlûklerinden Anuş Tegin tarafından kurulan devlet
Böriler 1117-1154 ya da Suriye Atabeyliği
Zengiler 1127-1259 Musul, Halep Atabeylikleri
İl-Denizliler 1146-1225 ya da Azerbaycan Atabeyliği
Erbil Beyliği 1146-1232 ya da Erbil Beyliği
Salgurlular 1147-1284 ya da Fars Atabeyliği
Irak Selçukluları 1157-1194 Sencer'in ölümünden sonra Irak-ı Arap ve Irak-ı Acem (Batı İran)'ı yöneten Büyük Selçukluların kalıntısı.
  Memluk Hanedanlığı 1206-1290 Delhi Sultanlığı'nı Türk Memlûk Hanedanı kurmuştur.
Karluk Devleti 1212-1300 Karahanlıların devamı.

I. Dönem Anadolu BeylikleriDüzenle

Bayrak Devlet Tarih Notlar
Mengüçlü Beyliği 1072-1277
Çaka Beyliği 1081-1098
Dilmaçoğulları Beyliği 1085-1192
Çubukoğulları Beyliği 1085-1092
Danişmendli Beyliği 1092-1202
Saltuklu Beyliği 1092-1202
İnaloğulları Beyliği 1098-1183
Ahlatşahlar Beyliği 1100-1207
Artuklular 1102-1408
Çobanoğulları 1227-1309
Tanrıbermiş Beyliği 1074-1098

Moğol istilası sonrası dönemDüzenle

Bayrak Devlet Tarih Notlar
  Altın Orda Devleti 1242-1502
  Çağatay Hanlığı 1227-1347
  Bahri Hanedanı 1250-1389 Memlûk Sultanlığı, Burci Hanedanı ise Çerkes memlûklerinden.
  Haleci Hanedanı 1290-1321 Delhi Sultanlığı (1206-1526)
  Osmanlı Devleti 1299-1922 Kayı Boy Beyliği olarak Türkiye Anadolu Selçuklu Devleti'ne bağlı, 1299'da istiklaline kavuştu. 600 yıldan fazla varlığını sürdürdü.
 
Basarab Hanedanı 1310-1627 Eflak Prensliği'nin Kıpçak = Kuman kökenli hanedanı.
  Tuğluk Hanedanı 1321-1398 Delhi Sultanlığı (1206-1290)
  Timur İmparatorluğu 1370-1507 Çağatay Hanlığı'na bağlı olup Türklerden Barlas boyu.
  Bengal Sultanlığı 1352-1576
Akkoyunlular 1378-1508
Karakoyunlular 1380-1469 Azerbaycan'da
  Kazan Hanlığı 1438-1552
  Kırım Hanlığı 1441-1783 1475'ten 1774 yılına kadar (Küçük Kaynarca Antlaşması) Osmanlı'ya bağlı kaldı.
Beridşahlar Sultanlığı 1489-1619 Hindistan'da.
Adilşahlar 1490-1686 Hint Yarımadası'nda.
  Safeviler 1502-1736
  Kutbşahlar 1512-1687 Hindistan'da.
  Babür İmparatorluğu 1526-1858
  Afşar Hanedanı 1736-1802 Türkmenler
Bakü Hanlığı 1747-1806 Azerbaycan'da.
  Kaçar Hanedanı 1781-1925 Türkmenler

II. Dönem Anadolu BeylikleriDüzenle

Bayrak Devlet Tarih Notlar
  Karamanoğulları 1256-1483
İnançoğulları Beyliği 1261-1368
Sâhipataoğulları Beyliği 1275-1342
Pervaneoğulları Beyliği 1277-1322
Eşrefoğulları 1280-1326
Menteşeoğulları Beyliği 1280-1424
Dobruca Beyliği 1281-1299 Dobruca (bugünkü Bulgaristan ve Romanya)'da.
Alâiye Beyliği 1293-1421
  Karesioğulları 1297-1360
  Candaroğulları Beyliği 1299-1462
  Osmanoğulları Beyliği 1299-1922 Kayı Boy Beyliği olarak Türkiye Anadolu Selçuklu Devleti'ne bağlı, 1299'da istiklaline kavuştu.
Germiyanoğulları Beyliği 1300-1423
Hamitoğulları Beyliği 1301-1423
Saruhanoğulları 1302-1410
Tacettinoğulları Beyliği 1303-1415
Aydınoğulları 1308-1426
Tekeoğulları 1321-1390
Ramazanoğulları 1325-1608
Eretna Beyliği 1335-1381
Dulkadiroğulları 1339-1521
Kadı Burhaneddin Ahmed Devleti 1381-1398

-- Eski dönemlerde kullanılan Osmanlı bayrakları sırasıyla:
  -->   -->   -->   -->   -->  

Eski cumhuriyetlerDüzenle

Bayrak Devlet Tarih Notlar
  Batı Trakya Bağımsız Hükûmeti 31 Ağustos 1913 - 29 Ekim 1913 Batı Trakya Türk Cumhuriyeti
  Kırım Halk Cumhuriyeti 1917-1918
  Türkistan Milli Devleti 1917-1918
  Aras Cumhuriyeti 1918 Bugünkü Nahçıvan topraklarında kurulan kısa süreli bir hükümet.
  Güneybatı Kafkas Geçici Milli Hükûmeti 1918-1919 ya da Kars Cumhuriyeti
  İdil Ural Devleti 1918-1919
  Alaş Orda 1917-1920
  Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti 1918 - 1920
  Azadistan 1919-1920
  Buhara Sovyet Halk Cumhuriyeti 1920-1924
  Harezm Sovyet Halk Cumhuriyeti 1920-1925
  Doğu Türkistan İslâm Cumhuriyeti 12 Kasım 1932 - 6 Şubat 1934
  Hatay Cumhuriyeti 1938-1939
  Tannu Tuva Halk Cumhuriyeti 1921-1944
  Azerbaycan Milli Hükûmeti 1945
  Doğu Türkistan Cumhuriyeti 12 Kasım 1944 - 20 Ekim 1949
  Ankara Hükûmeti 3 Mayıs 1920 - 29 Ekim 1923 ya da Büyük Millet Meclisi Hükûmeti
 
Kıbrıs Türk Federe Devleti 1975-1983

Sovyetler Birliği dönemi cumhuriyetleriDüzenle

İlk dönem Sovyet ve özerk Sovyet cumhuriyetleriDüzenle

Bayrak Devlet Tarih Notlar
  Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1918-1924 Bugünkü Türkmenistan, Özbekistan ve Kırgızistan topraklarını kapsar. Harezm Sovyet Halk Cumhuriyeti ve Buhara Sovyet Halk Cumhuriyeti toprakları üzerinde kurulmuştur.
Tatar-Başkurt Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1919-1921 Bugünkü Tataristan'ı ve Başkurdistan'ı kapsar.
Kırgızistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1920-1925 Bugünkü Kazakistan'ı kapsar. Kırgızistan ÖSSC daha sonra Kazakistan ÖSSC adını almıştır. 1920 öncesi, bugünkü Kazakistan toprakları üzerinde Türkistan Genel Valiliği kurulmuştu.

Sovyet cumhuriyetleriDüzenle

Bayrak Devlet Tarih Notlar
  Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1922-1991 Öncesi statüsü:
-Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti 1922-1936

Bağımsız Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti 1922'de Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti adı altında 1922 yılında Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti üyesi oldu.

  Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1936-1991 Önceki statüsü:
-Türkistan Genel Valiliği 1729-1920
-Kırgızistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1920-1925
-Kazakistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1925-1936
  Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1936-1991 Önceki statüsü:
-Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1918-1924
-Kara-Kırgız Özerk Oblastı 1924-1926

-Kırgızistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1926-1936

  Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1924-1991 Önceki statüsü:
-Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1918-1924
  Türkmenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1925-1991 Önceki statüsü:
-Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1918-1924
  Tataristan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1990 Önceki statüsü:
-Tatar-Başkurt Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1919-1921
-Tataristan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1921-1990

Özerk Sovyet cumhuriyetleriDüzenle

Bayrak Devlet Tarih Notlar
  Çuvaşistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1925-1991 Önceki statüsü:
-Çuvaş Özerk Oblastı 1919-1925
  Yakutistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1921-1990
  Dağıstan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1921-1991 Halkın bir kısmı Türki idi. Dağıstan Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'nin Rusya'ya katılmasıyla özerk sovyet cumhuriyete dönüştürüldü.
  Nahçıvan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1924-1991
  Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1920-1945 1945'te oblast oldu daha sonra Ukrayna'ya bağlanarak tekrar, ÖSSC statüsü aldı.
  Karakalpak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1932-1992 Önceki statüsü
-Karakalpak Özerk Oblastı 1919-1932.
  Kabardin-Balkar Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1936-1944 Önceki Statüsü:
-Kafkasya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1920-1924
-Kabardino-Balkar Özerk Oblastı 1924-1936
1944 ile 1957 arası Kabardin ÖSSC olarak adı değiştirildi, 1957'de tekrar Kabardino-Balkar ÖSSC adını aldı.
  Tuva Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1961-1991 Önceki statüsü:
-Tuva Özerk Oblastı 1944-1961
SSCB'ye katılan Tuva Halk Cumhuriyeti özerk oblast statüsü almıştı.
Karaçay-Çerkez Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1990-1991 Önceki statüsü:
-Kafkasya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1920-1924
-Karaçay-Çerkez Özerk Oblastı 1924-1926
Özerk Oblastın Tekrar kuruluşu: 1957-1991.
Dağlık-Altay Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1990-1991 Önceki statüsü:
-Dağlık-Altay Özerk Oblastı 1922-1991
Oyrot Özerk Oblastı adıyla kuruldu ve 1948'de Dağlık-Altay olarak değiştirildi.
Hakas Özerk Oblastı 1990-1991 Hakas vilayeti, özerk oblast statüsünü 1990'da aldı.

Çağdaş bağımsız cumhuriyetlerDüzenle

Bayrak Devlet Tarih Notlar
  Türkiye Cumhuriyeti 1923-.... %75 Türkler[1]
  Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti De facto 1983-....
  Azerbaycan 1991-.... 91.6% Azeriler, 0.43% Ahıska Türkleri, 0.29% Tatarlar.[2]
  Kazakistan 1991-.... 63.1% Kazaklar, 2.9% Özbekler, 1.4% Uygurlar, 1.3% Tatarlar, 0.6% Ahıska Türkleri, 0.5% Azeriler, 0.1% Kırgızlar.[3]
  Kırgızistan 1991-.... 70.9% Kırgızlar, 14.3% Özbekler, 0.9% Uygurlar, 0.7% Ahıska Türkleri, 0.6% Kazaklar, 0.6% Tatarlar, 0.3% Azeriler.[4]
  Özbekistan 1991-.... 71.4% Özbekler, 4.1% Kazaklar, 2.4% Tatarlar, 2.1% Karakalpaklar, 1% Kırım Tatarları, 0.8% Kırgızlar, 0.6% Türkmenler, 0.5% Ahıska Türkleri, 0.2% Azeriler, 0.2% Uygurlar, 0.2% Başkırlar.[5]
  •   Başta Özbekistan olmak üzere Orta Asya'ya yayılmış olan Ahıskalıların kullandıkları gayriresmi bayrağı
  Türkmenistan 1991-.... 75.6% Türkmenler, 9.2% Özbekler, 2.0% Kazaklar, 1.1% Ahıska Türkleri 0.7% Tatarlar[6]

Çağdaş özerk cumhuriyet ve bölgelerDüzenle

Rusya'ya bağlı özerk cumhuriyetlerDüzenle

Türklerin çoğunlukta yaşadığı özerk cumhuriyetlerDüzenle

Bayrak Devlet Tarih Notlar
  Başkurtistan 1991-....
  Çuvaşistan 1991-....
  Tataristan 1991-....
  Tuva 1991-....
  Yakutistan 1991-....

Türklerin azınlıkta yaşadığı özerk cumhuriyetlerDüzenle

Bayrak Devlet Tarih Notlar
  Altay 1991-....
  Balkar 1991-....
  Dağıstan 1991-....
  Hakasya 1991-....
  Karaçay 1991-....
  Tuva 1991-....

Özerk bölgelerDüzenle

Bayrak Devlet Tarih Notlar
  Sincan Uygur Özerk Bölgesi 1955-....
  Gagavuzya 1991-....
  Karakalpakistan 1991-....
  Nahçıvan 1991-....

Ayrıca bakınızDüzenle