Ana menüyü aç

Spatharii ya da Spatharioi (tekil: Latincespatharius; Modern Yunancaσπαθάριος, kelime anlamıyla "spatha-taşıyan") 5.ve 6. yüzyılda İmparatorluğu'nda Konstantinopolis'te sarayda Geç Roma imparatorlarının yakın korumaları. Daha sonra Bizans İmparatorluğu'nda sadece onursal bir unvan haline gelmiştir.

TarihçeDüzenle

 
İoannis'in altın mühür yüzüğü, imparatorluk spatharios, 10. yüzyıl

Aslen terim hem özel hem de imparatorluk yakın korumaları için kullanılmaktaydı.[1] Sacrum cubiculum (imparatorluk "saklı odası") üyeleri arasında hadım cubicularii (Yunanca: koubikoularioi) olmayan askeri görevi yüklenmiş olanlar asıl imparatorluk spatharioi'siydi. II. Theodosius (408-450 arası hükümdar) hükümdarlığında Krisafius bu göreve geldiği kaydedilmiştir.[1] 532 yılında hadımlar için özel spatharokoubikoularios unvanının varlığı muhtemelen hadım olmayan spatharioi'nin imparatorluk hizmetinde olduğunu gösterir. Birçok general ve vilayet valisi de spatharioi ismi verilen askeri görevliler kullanmıştır tek fark imparator için çalışanlar basilikoi ("Emperyal olanlar") ön eki ile adlandırılırlardı.[2] İmparatorluk spatharioi grubuna liderlik eden subay prōtospatharios ("ilk spatharios") unvanı kullanırdı ve muhtemelen geç 7. yüzyıl ayrı bir rütbe oldu.[3]

Erken 8. yüzyıl, bu unvanlar asıl askeri çağrışımlarını kaybederek onursal unvanlar oldular. Spatharios unvanı başlangıçta oldukça yüksek bir dereceydi. Örneğin İmparator II. Justinianos (685-695 arası hükümdar) arkadaşı ve geleceğin imparatoru III. Leon'yı (717-741 arası hükümdar) bu unvanla ödüllendirmişti.[1] Bu değer zaman içerisinde azaldı ve hypatos üstünde ve spatharokandidatos altında bir yere geldi.[4]

Klētorologion'a göre, bu unvanın alameti kılıcın kabzasının altın kaplama olmasıydı.[5] Aynı zamanda, basilikoi spatharioi unvanını onursal taşıyanlardan belirgin bir farkla oikeiakos spatharios terimi hala imparatorun oikos ("hane") yakın korumalığını işaret ediyordu.[1] Yaklaşık 1075 yılından sonra terim metinlerden kaybolmuştur ve 12. yüzyılın başlarında Anna Komnini, Aleksiad'ı yazmış, spatharios unvanı tutmanın tamamen önemsizdi.[1]

Diğer kullanımlarıDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c d e ODB, "Spatharios", pp=1935-1936.
  2. ^ Bury 1911, s. 112.
  3. ^ Bury 1911, s. 27.
  4. ^ Bury 1911, ss. 22, 26.
  5. ^ Bury 1911, s. 22.
  6. ^ "spătar". Dicţionarul explicativ al limbii române (Rumence). Academia Română, Institutul de Lingvistică "Iorgu Iordan", Editura Univers Enciclopedic. 1988.

KaynakçaDüzenle

İleri okumaDüzenle