Ana menüyü aç

Sovyetler Birliği-Türkiye Dostluk ve Tarafsızlık Antlaşması

Sovyetler Birliği-Türkiye dostluk ve tarafsızlık antlaşması, 7 Aralık 1925’te Türkiye ile SSCB arasında Paris'te imzalanan antlaşma.

Sovyetler Birliği-Türkiye dostluk ve tarafsızlık antlaşması
Erdogan, Medvedev.jpeg
Türkiye ve SSCB arasında yapılan dostluk ve tarafsızlık antlaşması sırasında çekilen resim Dimitri Medvedev tarafından Recep Tayyip Erdoğan'a ziyareti sırasında hediye edilirken, 16 Mart 2011.
Çeşit Antlaşma
İmzalanma 17 Aralık 1925 (93 yıl önce) (1925-12-17)
Yer Paris, Fransa
Yürürlük 17 Aralık 1925
Bitiş 7 Kasım 1945
İmzacı
devletler
Sovyetler Birliği SSCB
Türkiye Türkiye
İmzalayanlar Sovyetler Birliği Georgiy Çiçerin
(Sovyet Dışişleri Halk Komiseri)
Türkiye Yusuf Kemal Tengirşenk
(TBMM Hükümeti temsilcisi Dışişleri Halk Komiseri)
Korunma yeri Paris, Fransa
Dili Rusça, Türkçe

Arka planDüzenle

I. Dünya Savaşı ve akabinde yaşanan Türk Kurtuluş Savaşı sonrası yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti devletinin önündeki önemli sorun, uluslararası arenada yalnızlıktı. Bu sırada batılı devletler kendi aralarında Locarno Antlaşması'nı, imzalamış Musul Sorunu'nun yeniden gündeme gelmesi ve Milletler Cemiyeti'nin (BM), Musul'u İngiltere himayesindeki Irak'a bırakması, Türkiye'de büyük tepki yarattı. Bunun üzerine Türkiye ve uluslararası arenada diğer yalnız ülke SSCB, kendi aleyhlerine alınan bu kararlar karşısında[1] ilişkilerini geliştirmeyi kararlaştırıp Türk-Sovyet Dostluk ve Saldırmazlık Antlaşması'nı imzaladılar. Buna göre, taraflardan biri saldırıya uğrarsa, diğeri tarafsızlığını koruyacak; her iki taraf, diğer devletlerle, birbiri aleyhine bir ittifak ya da siyasi içerikli bir anlaşma yapmayacak ve diğer devletlerle imzacı ülkelerden birine karşı girişilmiş düşmanca bir eyleme katılmayacaktı. Üç yıl için geçerli olan antlaşma, sonraki yıllarda (1929 ve 1931) imzalanan protokollerle sürdürüldü; 7 Kasım 1935'te on yıl süreyle son kez uzatıldı. Ancak II. Dünya Savaşı'nda SSCB, 19 Mart 1945'te Türkiye'ye bir nota vererek, 7 Kasım 1945'te süresi bitecek olan antlaşmanın bu tarihten sonra geçersiz olacağını bildirdi.[2]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Enver Hasanoğlu (Şubat, 2005). "Yeniden Biçimlenen Dünyada Türkiye-Rusya İlişkileri". Başkent Üniversitesi Stratejik Araştırmalar Merkezi. 17 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.  Tarih değerini gözden geçirin: |tarih= (yardım)
  2. ^ Cemil Koçak (26 Mart 2016). "Türk sovyet anlaşması 1945 yılında feshedilmişti". 29 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2017.