Sodyum bisülfat

kimyasal madde

Sodyum bisülfat, diğer bir adı sodyum hidrojen sülfat (NaHSO4) olan bu kimyasal madde asit tuz karakterlidir. Kuru halde iken güvenli bir şekilde nakledilebilir ve depolanabilir. Susuz formu higroskopiktir. Sodyum bisülfat suda hidroliz olarak asidik çözelti verir. 1 Molarlık çözeltisinin pH değeri 1 den küçüktür . Sodyum bisülfat yavaşça ısıtılırsa suyunu kaybederek sodyum pirosülfata dönüşür.

Sodyum bisülfat
Sodyum katyonu ve hidrojen sülfat anyonu
NaHSO4 top ve çubuk modeli
Sodyum bisülfat, turnusol kağıdını kırmızıya çevirir.
Tanımlayıcılar
CAS numarası 7681-38-1
PubChem 516919
EC numarası 231-665-7
RTECS numarası VZ1860000
SMILES
InChI
ChemSpider 56397
Özellikler
Molekül formülü NaHSO4
Molekül kütlesi 120.06 gr/mol (susuz)
138.07 gr/mol (monohidrat)
Görünüm beyaz katı
Yoğunluk 2.742 gr/cm3 (susuz)
1.8 gr/cm3 (monohidrat)
Erime noktası

58.5 °C ((monohidrat)
315 °C (susuz))

Kaynama noktası

315 °C'de (Na2S2O7 + H2O) a bozunur)

Çözünürlük (su içinde) 28.5 gr/100 mL (25 °C)
100 gr/100 mL (100 °C)
Çözünürlük () amonyakda çözünmez; alkolde bozunur
Asitlik (pKa) 1.99
Tehlikeler
GHS piktogramları GHS05: Aşındırıcı
GHS İşaret sözcüğü Tehlike
R-ibareleri R34 R37 R41
G-ibareleri S26 S36 S37 S39 S45
H-ibareleri H318
P-ibareleri P280, P305+351+338
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
2
1
Parlama noktası Yanıcı değildir.
Benzeyen bileşikler
Diğer anyonlar
Sodyum sülfat
Diğer katyonlar
Potasyum bisülfat
Belirtilmiş yerler dışında verilmiş olan veriler, Standart sıcaklık ve basınçtadır. (25 °C, 100 kPa)
Bilgi kutusu kaynakları
2NaHSO4 → Na2S2O7 + H2O

Eğer ısıtma yüksek sıcaklıklarda yapılırsa sodyum sülfat ve kükürt trioksit oluşur.

2NaHSO4 → Na2SO4 + SO3 + H2O

ÜretimiDüzenle

Üretim yöntemlerinden ilki stokiyometrik miktardaki sodyum hidroksit ve sülfürik asit karışımının reaksiyonuna dayanır. İki eşdeğer asit ve bir eşdeğer baz kullanılması ile sodyum bisülfat ve su oluşur.

NaOH + H2SO4 → NaHSO4 + H2O

İkinci bir üretim yöntemi ise sodyum klorür (tuz) ve sülfürik asit arasında gerçekleşen reaksiyondur. Yüksek sıcaklıkta gerçekleşen bu reaksiyon sonucunda sodyum bisülfat ve hidrojen klorür gazı oluşur.

NaCl + H2SO4 → NaHSO4 + HCl

Sıcak ve derişik sodyum bisülfat çözeltisi püskürtmek suretiyle soğutulduğunda katı kristalleri oluşturur. Hidrojen klorür gazı ise reaksiyonun yan ürünü olarak hidroklorik asit üretmek için suda çözülür.

KullanımıDüzenle

Sodyum bisülfat başlıca pH düşürmek için kullanılır. Teknik olarak uygulamalarda metal parlatma, temizlik ürünleri ve yüzme havuzlarındaki klorlama işleminin etkinliğini artırmak için gerekli olan suyun pH derecesini düşürmek amacıyla kullanılır. Sodyum bisülfat kedilerde idrar yolları taşlarını azaltmak amacıyla kedi mamalarında yem katkı maddesi olarak kullanılır. Besin kalitesindeki sodyum bisülfat meşrubatlar da dahil olmak üzere çeşitli yiyecek ürünlerinde, mayonezler ve soslar da kullanılmaktadır. Ayrıca et ve kümes hayvanlarının işlenmesinde, kesilmiş taze etlerin kararmasını önlemek için oldukça sık kullanılır.

Kuyumculuk da da kendine kullanım yeri bulan sodyum bisülfat, ısıtılan yüzeylerde oluşan oksit tabakasını kaldırmak için kullanılan birçok çözeltilerde yüzey temizleme amacıyla bulunan başlıca maddedir.

H2SO4 He
Li2SO4 BeSO4 B2S2O9
-BO3
+BO3
esterler
ROSO3
(RO)2SO2
+CO3
(NH4)2SO4
[N2H5]HSO4
(NH3OH)2SO4
NOHSO4
+NO3
HOSO4 +F Ne
Na2SO4
NaHSO4
MgSO4 Al2(SO4)3
Al2SO4(OAc)4
Si +PO4 SO42−
HSO3HSO4
(HSO4)2
+SO3
+Cl Ar
K2SO4
KHSO4
CaSO4 Sc2(SO4)3 TiOSO4 VSO4
V2(SO4)3
VOSO4
CrSO4
Cr2(SO4)3
MnSO4 FeSO4
Fe2(SO4)3
CoSO4
Co2(SO4)3
NiSO4
Ni2(SO4)3
CuSO4
Cu2SO4
[Cu(NH3)4(H2O)]SO4
ZnSO4 Ga2(SO4)3 Ge As Se Br Kr
RbHSO4
Rb2SO4
SrSO4 Y2(SO4)3 Zr(SO4)2 Nb MoSO4
Mo2(SO4)3
Mo(SO4)2
Mo(SO4)3
Tc Ru(SO4)2 RhSO4
Rh2(SO4)3
PdSO4 Ag2SO4
AgSO4
CdSO4 In2(SO4)3 SnSO4
Sn(SO4)2
Sb2(SO4)3 Te I Xe
Cs2SO4
CsHSO4
BaSO4   Hf Ta W Re OsSO4
Os2(SO4)3
Os(SO4)2
IrSO4
Ir2(SO4)3
PtSO4
Pt(SO4)2
AuSO4
Au2(SO4)3
Hg2SO4
HgSO4
Tl2SO4
Tl2(SO4)3
PbSO4
Pb(SO4)2
Bi2(SO4)3 PoSO4
Po(SO4)2
At Rn
Fr RaSO4   Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og
La2(SO4)3 Ce2(SO4)3
Ce(SO4)2
Pr2(SO4)3 Nd2(SO4)3 Pm2(SO4)3 Sm2(SO4)3 EuSO4
Eu2(SO4)3
Gd2(SO4)3 Tb2(SO4)3 Dy2(SO4)3 Ho2(SO4)3 Er2(SO4)3 Tm2(SO4)3 Yb2(SO4)3 Lu2(SO4)3
Ac2(SO4)3 Th(SO4)2 Pa U2(SO4)3
U(SO4)2
UO2SO4
Np(SO4)2 Pu(SO4)2 Am2(SO4)3 Cm2(SO4)3 Bk Cf2(SO4)3 Es Fm Md No Lr