Samsun Devlet Opera ve Balesi

Samsun Devlet Opera ve Balesi, Türkiye'de Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü'ne bağlı olarak faaliyet gösteren altı opera-bale müdürlüğünden biridir. Kurum temsillerini, İlkadım ilçesinde yer alan 2001 yılında yapımı tamamlanmış, 2008 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü'ne devredilmiş, mimarisi opera binası olacak şekilde tasarlanmış olan Samsun Atatürk Kültür Merkezi binasında gerçekleştirmektedir. Sahnelenen ilk eser, librettosu Aytaç Yalman'a, bestesi Hasan Niyazi Turan'a ait olan, 'Şehitler Oratoryosu' olmuş[1], ilk 'Dünya Prömiyeri' ise 2010/2011 Sanat Sezonunda 5 Mayıs 2011 tarihinde 'Amazonlar' isimli bale eseri ile gerçekleştirilmiştir[2].

Samsun Devlet Opera ve Balesi (SAMDOB)
Samsun Atatürk Kültür Merkezi.jpg
Kuruluş 2008
Merkez İlkadım, Samsun
Konum
Resmî diller Türkçe
Müdür ve Sanat Yönetmeni Mesut Daşdemir
Resmî site SAMDOB

Türkiye'nin en genç opera ve bale müdürlüğü olan SAMDOB, 1993 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla kurulmasına karar verilip, devlet programına alınmış ve 15 yıl sonra 19 Mayıs 2008 tarihinde, Kerim Soysal'ın kurucu müdürlüğünde kurulma aşamalarını tamamlayarak, faaliyetlerine başlamıştır[3][4][5][6]. Açılmasından kısa süre sonra, Eylül 2009'da Kerim Soysal'ın istifa etmesi[7][8] üzerine, Erdoğan Şanal bu göreve getirilmiştir[9]. Şanal, görevi süresince hayata geçirmeyi planladığı Uluslararası Samsun Müzik Festivali'nin öncü çalışmalarını yürütmüş[10] ancak, festivalin hayata geçmesine kısa süre kala, Ağustos 2012'de Mersin Devlet Opera ve Balesi Müdür ve Sanat Yönetmenliği'ne atanmıştır.[11] Yerine ise 28 Ağustos 2012 tarihinde Volkan Kıran atanmış,[12] göreve geldikten bir süre sonra, Erdoğan Şanal döneminde çalışmaları başlatılan, Uluslararası Samsun Müzik ve Sahne Sanatları Festivali'nin birincisi 25 Mayıs - 7 Haziran 2013 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir.[13][14] Kurumun mevcut Müdür ve Sanat Yönetmeni, görevi vekaleten yürüten Mesut Daşdemir'dir.

Kurulması ardından geçirdiği ilk sanat sezonu olan, 2008/2009 sanat sezonunda 2913 biletli seyirci sayısına ulaşan kurum, tüm sezon eser sahnelediği ilk sanat sezonu olan 2009/2010 sanat sezonunda 16.794 biletli seyirci sayısına ulaşmıştır. 2010/2011 sanat sezonunda 16.789 biletli seyirci sayısına sahip olmuş, 2011/2012 sanat sezonunda ise bu sayı 25.532'ye yükselmiştir. Açıldığı dönemden sonraki en yüksek biletli seyirci sayısına, 34.556 biletle 2012/2013 sanat sezonunda ulaşılmıştır.[15] 2013-2014 sanat sezonunda %81,49 doluluk oranıyla toplam 34.210 seyirci, 2014-2015 sanat sezonunda %77,72 doluluk oranıyla 26.468 seyirci, 2015-2016 sanat sezonunda ise %71,52 doluluk oranıyla toplam 28.321 seyirci tarafından temsiller izlenmiştir.[16]

Olağan Yaz TurneleriDüzenle

  • 2009-2010 sanat sezonu sonunda 25 Mayıs - 4 Temmuz 2010 tarihleri arasında gerçekleştirilen Anadolu turnesi kapsamında; Tokat, Sivas, Sinop, Kastamonu, Çorum, Ordu, Trabzon, Rize, Artvin, Kars, Iğdır ve Van şehirlerinde Arşın Mal Alan operetini sahnelemiş ve o sezon en çok turne düzenleyen opera-bale kurumu olmuştur.[17]
  • 2010-2011 sanat sezonu sonunda 10 Mayıs - 4 Haziran 2011 arasında gerçekleştirilen Anadolu turnesi kapsamında; Yozgat, Tokat, Sivas, Erzincan, Erzurum, Sinop, Giresun, Bayburt ve Gümüşhane şehirlerinde Arşın Mal Alan operetiyle sahne almışlardır.[18]
  • 2011-2012 sanat sezonu sonunda, 22 Mayıs - 23 Haziran 2012 tarihleri arasında gerçekleştirilen Anadolu Turnesi kapsamında; Amasya, Tokat, Sivas, Sinop, Kastamonu, Çorum, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize, Artvin, Kars, Iğdır ve Van şehirlerinde Seslerle Anadolu müzikli gösterisi sahnelenmiştir.[19]
  • 2012-2013 sanat sezonu sonunda, 11 - 24 Haziran 2013 tarihleri arasında gerçekleştirilen Anadolu Turnesi kapsamında; Sinop, Çorum, Tokat, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Rize ve Giresun şehirlerinde Seslerle Anadolu müzikli gösterisi sahnelenmiştir.[20]
  • 2013-2014 sanat sezonu sonunda 24 Mayıs - 2 Haziran tarihleri arasında gerçekleştirilen Anadolu Turnesi kapsamında Tokat, Elazığ, Tunceli, Bingöl, Erzurum, Erzincan, Ordu şehirlerinde Senfonik Türkülerimiz adlı konser programınını sunmuştur.[21]

Ulusal-Uluslararası Festival, Konser ve Özel TurnelerDüzenle

  • Fransa'daki Türk Mevsimi kapsamında, bale sanatçıları Paris'te 21 Ocak 2010 tarihinde, Mercan Dede'nin müziklerini bestelediği, Beyhan Murpy'nin koreografisini hazırladığı Güldestan Balesini sahnelemişlerdir[22].
  • Gürcistan-Türkiye Dostluk Konseri kapsamında; orkestra, solist ve koro sanatçıları Samsun'da 8 Nisan, Gürcistan'ın Tiflis şehrinde ise 11,12 Nisan 2010 tarihlerinde üç ayrı konser vermiştir.
  • 16 Ekim 2010 tarihinde Gürcistan'ın Batum şehrinde; bale sanatçıları, Şah Şehriyar ve Şehrazat'ın masallarla süslendirilmiş aşklarının konu edildiği, Fikret Amirov'un 1001 Gece Masalları adlı bale eserini sahnelemişlerdir.
  • 15,16 Ocak 2011 tarihlerinde İtalya'nın Gorizia ve Rovigo kentlerinde; bale sanatçıları, Şah Şehriyar ve Şehrazat'ın masallarla süslendirilmiş aşklarının konu edildiği, Fikret Amirov'un 1001 Gece Masalları adlı bale eserini sahnelemişlerdir.[23]
  • ' 1. Ulusal Eskişehir Opera ve Bale Günleri ' kapsamında bale sanatçıları, Mercan Dede'nin müziklerini bestelediği, Beyhan Murpy'nin koreografisini hazırladığı Güldestan Balesini 16 Mart 2011 tarihinde Eskişehir'de Büyükşehir Sanat ve Kültür Sarayı'nda sahnelemişlerdir.[24]
  • ' 1. Uluslararası İstanbul Opera Festivali ' nde 3 gün üst üste sahnelenen, W. A. Mozart'ın Türkleri konu aldığı Saraydan Kız Kaçırma operasıyla sahne alan solist, koro ve orkestra sanatçıları, yoğun ilgi ve sonrasındaki talep nedeniyle[25] 2. Uluslararası İstanbul Opera Festivali'nde 5 gün üst üste, 8, 9, 10, 11 ve 12 Temmuz 2011 tarihlerinde Saraydan Kız Kaçırma operasını Yıldız Sarayı'nda yeniden sahnelemişlerdir.[26]
  • ' 9. Uluslararası Bodrum Bale Festivali'nde, Mevlana'nın ruhani dünya görüşü ve hayatını konu edinen, Şefik Kahramankan'ın librettosunu yazdığı, Mehmet Balkan'ın koreografisini hazırladığı ve Can Atilla'nın müziklerini bestelediği Mevlana"Çağrı" balesi, kurumun bale sanatçıları tarafından 29 Ağustos 2011 tarihinde sahnelenmiştir.[27]
  • Bale sanatçıları, 2010-2011 Sanat Sezonunda 'Dünya Prömiyeri'ni gerçekleştirdikleri, geçmişte Samsun şehrinde yaşadıklarına inanılan mitolojik kadın savaşçıları konu edinen Amazonlar balesi ile, Gürcistan'da düzenlenen ' "Tiflis Tiyatro Günleri" ' kapsamında 22 Eylül 2011 tarihinde 'Kote Marjanıshvili Devlet Tiyatrosu'nda sahne almışlardır.[28]
  • ' 2. Ulusal Eskişehir Opera ve Bale Günleri ' kapsamında; toplam 138 kişilik solist, koro, orkestra, bale sanatçıları ve teknik ekibi ile birlikte Samsun dışında ilk kez bu kadar büyük bir kadroyla[29], Selman Ada'nın 1001 Gece Masalları'nda yer alan hikâyesinden esinlenerek, mizahi bir üslupla bestelediği Ali Baba ve Kırk Haramiler operasını 10 Mart 2012 tarihinde Eskişehir'de Büyükşehir Sanat ve Kültür Sarayı'nda sahnelemiş, festivalin açılışını gerçekleştirmişlerdir.[30][31]
  • Bale ve koro sanatçıları; Mikis Theodorakis'in Yunan folklorik müzik ezgileriyle donatılmış büyük bir aşk, nefret ve dans tutkusunu içinde barından eseri Zorba Balesi ile ' 19. Aspendos Uluslararası Opera ve Bale Festivali'nde 4 Temmuz 2012 tarihinde Mersin DOB Bale ve Koro sanatçıları ile ortaklaşa sahne almış, festivalin ilk ayağının finalini gerçekleştirmişlerdir.[32][33][34]
  • Solist, koro ve orkestra sanatçıları, 1. ve 2. sinde de sahneledikleri, festivalin her yıl tekrar sahnelenen eseri olan W. A. Mozart'ın Türkleri konu aldığı Saraydan Kız Kaçırma Operasıyla ' 3. Uluslararası İstanbul Opera Festivali'nde 3 gün üst üste, 9, 10, 11 Temmuz 2012 tarihlerinde, Topkapı Sarayı'nda sahne almışlardır.[35][36]
  • Orkestra ve koro sanatçıları; Çin'in 'Pekin Operası' tarafından ' 19. Aspendos Uluslararası Opera ve Bale Festivali ' 2. yarısı açılış eseri olarak sahnelenen, Giacomo Puccini'nin Madam Butterfly operasıyla, 3 Eylül 2012 tarihinde sahne almışlardır.[32][33][37]
  • Koro ve orkestra sanatçıları; ' Leyla Gencer'i Anma ve Sanat Günleri ' kapsamında 2 Kasım 2012 tarihinde, 'Seslerle Anadolu' müzikli gösterisiyle, Karabük'te Yenişehir Kültür Merkezi'nde sahne almışlardır[38]
  • ' 3. Eskişehir Opera ve Bale Günleri ' kapsamında, bale sanatçıları; Fikret Amirov'un, 1001 Gece Masalları balesini 17 Mart 2013 tarihinde, Eskişehir Büyükşehir Sanat ve Kültür Sarayında sahne almışlardır.[39][40]
  • Koro ve orkestra sanatçıları, 4. Uluslararası İstanbul Opera Festivali kapsamında, 3-4 Temmuz 2013 tarihlerinde, Wolfgang Amadeus Mozart'ın Türkleri konu aldığı eseri Saraydan Kız Kaçırma ve 7-8 Temmuz 2013 tarihlerinde ise Okan Demiriş'in IV. Murat operalarını Topkapı Sarayı'nda sahnelemişlerdir.[41][42]
  • Bale sanatçıları, ' 11. Uluslararası Bodrum Bale Festivali ' kapsamında, 10-11 Ağustos 2013 tarihlerinde, Bach Alla Turca adlı eserini sahnelemişlerdir.[43][44][45] Eserde kendilerine, gençlik yıllarında bıraktığı baleye, 16 yıl sonra yeniden merhaba diyerek sahne alan, oyuncu ve manken Çağla Şikel eşlik etmiştir.[46][47][48]
  • Bale sanatçıları, ' 4. Eskişehir Opera ve Bale Günleri ' kapsamında, 7 Mayıs 2014 tarihinde, Bach Alla Turca adlı eseri Eskişehir Büyükşehir Kültür ve Sanat Sarayı'nda sahnelemişlerdir.[49][50]
  • Solist, koro ve orkestra sanatçıları, ' 5. Uluslararası İstanbul Opera Festivali ' kapsamında, önce 9-10 Haziran 2014 tarihinde festivalin her döneminde sahneledikleri Wolfgang Amadeus Mozart'ın Türkleri konu alan eseri Saraydan Kız Kaçırma operası ile İstanbul Arkeoloji Müzeleri Bahçesi'nde, daha sonra 13 Haziran 2014 tarihinde ise M. Tulabeyav'ın Birjan ve Sara operasını Bakırköy Leyla Gencer Sahnesi'nde sahneleyeceklerdir.[51][52]
  • Bale sanatçıları, ' 4. Uluslararası İstanbul Bale Yarışması ve Festivali ' kapsamında, 24 Haziran 2014 tarihinde Bach Alla Turca balesi ile Bakırköy Leyla Gencer Opera Sahnesi'nde sahne alacaklardır.[53]

GelişmelerDüzenle

  • Kurumun 'solist' sanatçılarından soprano Seda Ortaç, İtalya'nın Padova kentinde dokuzuncusu düzenlenen "G. Martinelli - A. Pertile Uluslararası Şan Yarışması"nda seslendirdiği; Abigaille (Nabucco)-birinci tur-, Lady Macbeth-yarı final- ve Turandot (Inquesta Reggia)-final- aryalarıyla birinci olmuştur. (Temmuz 2011) [54]
  • Kurum bale sanatçılarından Yiğit Erhan, 5-15 Nisan 2012 tarihleri arasında Rusya'nın Perm kentinde on ikincisi düzenlenen "Ekaterina Maximova Concours Arabesque Ballet Yarışması"nda, hem diploma hem de jüri özel ödülü atmıştır.[55]

RepertuvarDüzenle

Repertuvar, her sanat sezonu başında genel müdürlük nezaretinde, kurum sanat yönetici ve uygulatıcıları tarafından belirlenerek hazırlanmaktadır. Eserler, 45'i koro, 35'i bale, 57'si orkestra ve 5'i solist olmak üzere, toplam 141 sanatçı tarafından sahnelenmektedir.

Solist sanatçılarDüzenle

Ses rengi Sanatçı
Soprano Esra Çetiner[56]
Soprano Seda Ortaç[57]
Soprano Zerrin Karslı[58]
Tenor Barış Yanç[59]
Tenor Ari Edirne[60]

Sanat yöneticileriDüzenle

Unvan Yönetici
Müdür V. Mesut Daşdemir
Başrejisör V. Şahan Gürkan [61]
Başkoreograf V. İ.Görkem Cengiz
Koro Şefi V. Raushan Baigulakova [61]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Samsun Devlet Opera ve Balesi Törenle Açıldı". 17 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2012. 
  2. ^ Kadın Savaşçının Yasak Aşkı
  3. ^ Samsun Devlet Opera ve Balesi kurulma kararı
  4. ^ "Devlet Opera ve Balesi Müdürlüğü kuruldu". 17 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2013. 
  5. ^ 15 yılda kurula opera
  6. ^ "Devlet Opera ve Balesi Müdürlüğü kuruldu". 31 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2013. 
  7. ^ Samsun Opera'da şok istifa
  8. ^ "Opera ve Balede istif şoku". 31 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2013. 
  9. ^ "Opera ve Bale'de devir teslim töreni". 31 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2013. 
  10. ^ "Samsun'da 2011'de Uluslararası Müzik Festivali Yapılacak". 31 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2013. 
  11. ^ Erdoğan Şanal yeniden MDOB müdürü oldu
  12. ^ "Samsun Devlet Opera ve Balesi'nde yeni dönem". 31 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2012. 
  13. ^ "1. Uluslararası Samsun Müzik ve Sahne Sanatları Festivali başlıyor". 15 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2013. 
  14. ^ 1. Uluslararası Samsun Müzik ve Sahne Sanatları Festivali Aşık Veysel Oratoryosu ile sona erdi[ölü/kırık bağlantı]
  15. ^ Samsun sanata doyacak
  16. ^ Devlet Opera ve Balesi 2018-2022 Stratejik planı
  17. ^ "Samsun Devlet Opera ve Balesi Yaz Turnesinde". 20 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2011. 
  18. ^ Yaz Turnesi
  19. ^ "Samsun Devlet Opera ve Balesi Büyük Anadolu Turnesi'ne Çıkıyor". 6 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2012. 
  20. ^ Samsun Operası "Seslerle Anadolu" ile Doğu ve Karadeniz Turnesinde[ölü/kırık bağlantı]
  21. ^ Samsun Devlet Opera ve Balesi Anadolu Turnesinde
  22. ^ Modern bale gösterisi 'Güldestan', Fransa'nın başkenti Paris'te sanatseverler ile buluştu
  23. ^ "1001 Gece Masalları İtalya'da". 17 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2011. 
  24. ^ Eskişehir'de Güldestan
  25. ^ "Saraydan Taksiyle Kız Kaçırma". 3 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2012. 
  26. ^ "Saraydan Kız Kaçırma Yıldız Sarayı'nda". 12 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2011. 
  27. ^ Samsun Devlet Opera ve Balesi 9. Uluslararası Bodrum Bale Festivali Kapsamında "Mevlana'nın Çağrısı" Aslı Eseri Sahneledi
  28. ^ Amazonlar Tiflis'e Gidiyor[ölü/kırık bağlantı]
  29. ^ "2. Eskişehir Opera ve Bale Günleri "Açıl Susam Açıl" ile Başlıyor". 15 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2012. 
  30. ^ "2. Ulusal Eskişehir Opera ve Bale Günleri Programı" (PDF). 27 Ocak 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2012. 
  31. ^ 2. Eskişehir Opera ve Bale Günleri Başladı
  32. ^ a b "XIX. Aspendos Uluslararası Opera ve Bale Festivali Programı". 19 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2012. 
  33. ^ a b "Aspendos Opera ve Bale Festivali Başladı". 17 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2012. 
  34. ^ Zorba Aspendos'ta Sahnelendi
  35. ^ "3. Uluslararası İstanbul Opera Festivali Programı". 22 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2012. 
  36. ^ "3. Uluslararası İstanbul Opera Festivali". 10 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2012. 
  37. ^ Aspendos Festivali'nde Çin Ulusal Operası Sahne Aldı
  38. ^ Samsun Devlet Opera ve Balesi Karabük'te
  39. ^ "3. Eskişehir Opera ve Bale Günleri programı" (PDF). 11 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2013. 
  40. ^ "3. Eskişehir Opera ve Bale Günleri Başlıyor". 13 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2013. 
  41. ^ İstanbul Opera Festivali başlıyor
  42. ^ "4. Uluslararası İstanbul Opera Festivali programı". 22 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2012. 
  43. ^ Bir başka Bodrum
  44. ^ Bale Festivali'nden Bach geçti
  45. ^ Bodrum şenleniyor
  46. ^ Baleye dönüş
  47. ^ Çağla Şikel'den 16 yıl sonra bir ilk
  48. ^ Çağla Şikel evlilik yıldönümünde bale yaptı
  49. ^ 4. Eskişehir Opera ve Bale günleri başlıyor
  50. ^ 4. Eskişehir Opera ve Bale Günleri
  51. ^ İstanbul'da opera zamanı
  52. ^ Opera festivali Attila ile açılıyor
  53. ^ "Festival Programı". 31 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2014. 
  54. ^ Türk Sopranodan Dünya Çapında Başarı[ölü/kırık bağlantı]
  55. ^ "Rusya'dan Bale Sanatçısı Yiğit Erhan'a Ödül". 22 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2012. 
  56. ^ "Soprano-Esra Çetiner". 19 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2013. 
  57. ^ "Soprano-Seda Ortaç". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2013. 
  58. ^ "Soprano-Zerrin Karslı". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2013. 
  59. ^ "Tenor-Barış Yanç". 7 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2014. 
  60. ^ "Tenor-Ari Edirne". 24 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2016. 
  61. ^ a b Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; YonetimKadrosu isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)