Ana menüyü aç

Saliha Dilaşub Sultan

Saliha Dilâşub Valide Sultan (ö. 4 Aralık 1689[2], İstanbul) Osmanlı İmparatorluğu'nun Valide Sultan'ı, padişah II. Süleyman'ın annesi ve Sultan İbrahim'in eşiydi.

Saliha Dilaşub Valide Sultan
Suleymaniye Mausoleum Suleyman mausoleum 1230.jpg
Sâliha Dilaşub Sultan'ın mezarı Süleymaniye Camii'deki Kanuni Sultan Süleyman türbesi içerisinde oğlu II. Süleyman'ın yanındadır.
Doğum (?)[1]
Ölüm 4 Aralık 1689[2]
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Defin yeri Süleymaniye Camii, İstanbul
Evlilik Osmanlı padişahı İbrahim
Çocuk(lar) II. Süleyman

YaşamıDüzenle

Saraya ne zaman alındığı ve milliyeti kesin olarak bilinmemekle birlikte,[3] bazı kaynaklara göre adının Katerina olduğu ve Sırp asıllı olduğu tahmin edilmektedir.[4] I. İbrahim'in 1641'de evlendiği ikinci eşidir. II. Süleyman, Ümmügülsüm Sultan ile Ayşe Sultan’ın annesi ve Üçüncü Haseki olduğu öne sürülmüştür.[4] Sultan İbrahim tahttan indirildikten sonra eski saraya yollanmış hayatının büyük çoğunluğu orada geçirmiştir. Oğlu II. Süleyman'ın 8 Kasım 1687 tarihinde tahta çıkması üzerine, Sâliha Dil-Âşûb Sultan, Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da çok masraflı ve uzun sürecek olan Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşlarına giriştiği bir dönemde Valide Sultan oldu.

Valide SultanlığıDüzenle

İkinci Mohaç Muharebesi'nde alınan ağır yenilginin ardından derin bir krize girilmiş ve isyanlar çıkmıştı. Köprülü Fazıl Mustafa Paşa'nın ordudaki komutanlarla ve yüksek rütbeli devlet erkânı ile yaptığı görüşmeler neticesinde IV. Mehmed'in tahtı terketmesinin böyle bir durumda yapılacak en hayırlı iş olduğu soncuna varıldı. Komutanlar ve diğer devlet erkânı ile yapılan görüşmelerin özeti padişaha sunuldu. Padişah Avcı Mehmet durumu serin kanlılıkla karşıladı ve tahttan inerek yerine küçük kardeşi Sâliha Dilaşub Sultan'ın oğlu Süleyman'ın padişah olmasına rıza gösterdi. Bu yeni gelişmelerden sonra II. Süleyman'ın tahta çıkması üzerine, yıllarca Eski Saray'da yaşamış olan Haseki Sâliha Dilaşub Sultan da Valide Sultan olarak Topkapı Sarayı'na geri döndü.

ÖlümüDüzenle

Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun ilerleyen orduları önünde pek büyük başarılar kaydedemeyen Bekri Mustafa Paşa'nın 7 Kasım 1689 tarihinde vezîr-i âzamlıktan azledilerek yerine 10 Kasım 1689'da Köprülü Fazıl Mustafa Paşa'nın sadrazam olarak atanmasının hemen akabinde hastalanan Sâliha Dilaşûb Valide Sultan 4 Aralık 1689 tarihinde vefat etti. Sâliha Dilaşûb Valide Sultan'ın defnedildiği yer Süleymaniye Camii'ndeki Kanuni Sultan Süleyman'ın türbesidir.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Sakaoğlu, Necdet. Bu Mülkün Kadın Sultanları. s. 253
  2. ^ a b E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913-1936, Martijn Theodoor Houtsma, 1987
  3. ^ Sakaoğlu, Necdet. Bu Mülkün Kadın Sultanları (4. bas.). s. 253. 
  4. ^ a b The Imperial House of Osman - 6

BibliyografyaDüzenle

  • Uluçay, M. Çağatay (2011 5.bas.). Padişahların kadınları ve kızları' Ankara: Ötüken. ISBN 9789754378405.
  • Sakaoğlu, Necdet (2008) Bu Mülkün Kadın Sultanları (Vâlide Sultanlar, Hâtunlar, Hasekiler, Kadınefendiler, Sultanefendiler), Oğlak Yayıncılık , ISBN 9789753297172
  • Şimşirgil, Ahmet (2014) Valide Sultanlar ve Harem İstanbul: Timaş Yayınları, ISBN 978-605-08-1616-7
  • Peirce, Leslie P. (Tr. çev. Ayşe Berktay) (1996) Harem-i Hümayun, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 9789753330480.
  • Peirce, Leslie P. (1993), The Imperial Harem : Women and Sovereignty in the Ottoman Empire Oxford: Oxford University Press, ISBN 0-19-508677-5. (İngilizce) [1]
Önce gelen:
Turhan Hatice Sultan
Valide Sultan
8 Kasım 1687 - 4 Aralık 1689
Sonra gelen:
Emetullah Rabia Gülnuş Sultan