Rasih Nuri İleri

Rasih Nuri İleri (28 Mart 1920, Cenevre - 6 Aralık 2014, İstanbul) Türk komünist siyasetçi ve yazar.

1920 yılında babasının Mustafa Kemal Paşa'nın özel temsilcisi olarak bulunduğu Cenevre’de doğdu. Galatasaray, Haydarpaşa ve Fen Fakültesi'nde eğitim görmüştür. 1939 yılında üniversite yıllarında sempati beslediği TKP'ye 1942 yılında Ferit Kalmuk tarafından kaydedildi. 1946'da o dönemki Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi'ne (TSEKP) destek veren Adana Sendikalar Birliği'ni kurdu.[1]

1962 yılında Türkiye İşçi Partisi'ne katıldı. Partinin 1. Kongresinde Merkez Komite üyeliğine seçildi. 1967 yılının Aralık ayında ise Milli Demokratik Devrim-Sosyalist Devrim ayrışmasının başladığı dönemlerde partiden ihraç edildi. 1968'de Milli Demokratik Devrim Derneği'nin kurucusu, 1970 Mart ayında ise İstanbul İşçi Derneği'nin genel başkanı seçildi. 1973'te yargılandı ve beraat etti. 1977'de İkinci TİP hareketine dahil oldu. Ardından 1990 yılında Türkiye Birleşik Komünist Partisi'nin kurucu üyelerinden ve Merkez Komite üyelerinden olan İleri, 1992 yılında bu partiden de "sağ sapma" sebebiyle istifa etti. Akabinde Sosyalist Birlik Partisi'ne katılan İleri, daha sonra Sosyalist İktidar Partisi'ne katıldı. SİP'in Türkiye Komünist Partisi'ne dönüşmesinin ardından TKP üyesi ve konferans delegesi oldu.[1] 3 Kasım 2002 seçimlerinde İstanbul milletvekili adayı oldu.[2]

Rasih Nuri İleri 6 Aralık 2014'te İstanbul'da öldü. Bedia İleri ile evli olan İleri'nin 3 çocuğu bulunmaktaydı.

Eserleri

değiştir
  • Atatürk ve Komünizm
  • Mihri Belli Olayı (3 cilt)
  • 27 Mayıs ve Menderes'in Dramı
  • Türkiye Komünist Partisi Gerçeği ve Bilimsellik
  • 'xKırklı Yıllar (5 cilt)
  • Kapital'den Emperyalizm'e: Marx ve Lenin'in Kapitalizm Teorisi
  • Türkiye İşçi Partisi'nde Oportünist Merkeziyetçilik
  • 1919-1920'de Yayınlanan Kurtuluş: Türkiye İşçi ve Çiftçi Partisi Organı - Devlet Güvenlik Mahkemesi'nde Yargılanıyor

Kaynakça

değiştir
  1. ^ a b odatv4.com. "Rasih Nuri İleri'yi kaybettik". www.odatv4.com (İngilizce). 29 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2023. 
  2. ^ "TKP'nin adayları". Hürriyet. 9 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2023.