Ramjet

jet motor türü

Ramjet, bazen kullanılan adıyla soba borusu jet, hareketli parça kullanmayan bir jet motoru türü. Yüksek hızda kulanılan basit bir motordur. Bu avantajı sayesinde füze sistemlerinde kullanılmıştır.

Uçuş sırasındaki Mach sayıları ile bir ramjet motorunun çalışma şeması.

Ramjet, ileri itişli sıkıştırılmış hava alışlı döner kömpresörü bulunmayan bir jet motor çeşididir. Düşük hızlarda itki oluşturmadığı için yerde duran bir uçağı harekete geçiremez. Yüksek hızlı uçuşlar için uygundur. Kompresör ya da türbin gibi hareketli parçaları olmayan bir motor türüdür. Ramjetler çalışabilmek için bir ön hıza ihtiyacı vardır ve ses-üstü hızlarda (M > 1) çalışmaya başlayabilirler. Bu çeşit motorlar 5 Mach hızına kadar çalışırlar. Daha yüksek hızlara çıkılması için Scramjet motorlarına ihtiyaç vardır. Yüksek hız gerektiren uygulamalarda kullanılmaktadırlar, silah yapımcıları dış kabuklu ağır silahlara ramjet ekleyerek menzilini arttırdılar.

TarihçeDüzenle

 
Albert Fonó'nun ramjet-bombası - 1915

René LorinDüzenle

Ramjet 1913'te Fransa’da René Lorin, tarafından icat edilip, patenti alınmış olan bir cihazdır. Prototip yapımı uygun olmayan malzeme kullanımından hüsranla sonuçlanmıştır.

Albert FonóDüzenle

1915'te Macar mucit Albert Fonó , toplarını menzilini arttırmanın bir yolunu bulmuştur. Fırlatma mekanizmasına ramjet ünitesi ekleyerek, düşük menzilli top ağazına yüksek menzil özelliği, düşük ağırlıklı top atıcısından yüksek ağırlıklı top atılabilmesini sağlamıştır. Fonó icadını Avusturya-Macaristan ordusunu sunmuştur ancak geri çevrilmiştir.

AlmanyaDüzenle

1936'da Hellmuth Walter gazla çalışan test motoru geliştirdi. BMW ve Junkers teorik çalışmayı devam ettirdi. 1941’de Eugen Sänger çok yüksek sıcaklıklı yanma odasına sahip ramjet motoru yaptı. Daha sonraları Almanya’da savaş sırasında petrol sıkıntısı başladı, testler sıkıştırılmış kömür tozo bloklarıyla devam edildi, düşük yanmadan dolayı başarısızlıkla sonuçlandı.

FransaDüzenle

 
Leduc 022
 
Nord Aviation 1500 Griffon II

Rene Leduc’un çalışmaları oldukça dikkate değer. Leduc’un modeli Leduc 0.10 ilk başarılı ramjet motoru ile çalışan uçağa takıldı.

Nord 1500 Griffon 1958'de Mach 2.19'a ulaştı.

Avantaj ve DezavantajlarıDüzenle

Avantajları;

  • Düşük ağırlık
  • Ağırlık oranına göre yüksek itiş gücü
  • Hareketli parçası yok
  • Mach 5.0’e kadar ulaşabilmektedir.

Dezavantajları;

  • Sesüstü hızda çalışabilir.
  • Yanma için havanın sesaltı hıza düşmesi zorunludur.

Ramjet motorlu hava araçlarıDüzenle

Ramjet kullanan füzelerDüzenle

Dış bağlantılarDüzenle