Perejil Adası

Fas'ın Akdeniz kıyılarının 200 metre açıklarında yer alan bir kayalık ada
(Perejil adası sayfasından yönlendirildi)

Perejil Adası (İspanyolcaIsla de Perejil, Berberice: Tura, Arapçaجزيرة تورة Jazīrat Tūra), Cebelitarık boğazında, Fas'ın Akdeniz kıyılarının 200 metre açıklarında yer alan bir kayalık ada.

Perejil Adası
Vista del islote de Perejil desde la costa africana.jpg
Perejil'in Fas kıyılarından bir görünümü
Coğrafya
Perejil en.png
Spain konumunda Perejil Adası
Perejil Adası
Perejil Adası
Perejil Adası'nın İspanya'daki konumu
Bölge Cebelitarık Boğazı
Koordinatlar 35°54′50″K 5°25′8″B / 35.91389°K 5.41889°B / 35.91389; -5.41889
Denizi Akdeniz
Ada sayısı 1
İklim Akdeniz iklimi
Yüzölçümü 0.15 km2
Zirve 74 m 
Siyasi
Adadaki ülke(ler)
İl Ceuta (İspanya)
Bölge Tangier-Tétouan (Fas)
Demografi
Nüfus Issız

Ada üzerinde İspanya ve Fas egemenlik iddiasında bulunmaktadır.

EtimolojiDüzenle

Adanın İspanyolca adı Isla de Perejil "Maydanoz Adası" anlamına gelmektedir. Berberice'deki orijinal adı Tura, "boş" manasına gelir ve adanın ıssız olduğuna gönderme yapmaktadır. Fas'ta yaygın olarak kullanılan "Leyla Adası" (ليلى), İspanyolcanın Endülüs aksanından kaynaklanan bir karışıklık nedeniyle, ada anlamına gelen "la isla" kelimesinin ´´lah ihla´´ veya laíla olarak çevrilmesinden gelir. Bunun yanında, sıklıkla Maydanoz Adası'nın tercümesi ile Arapça (جزيرة معدنوس) Jazirat al-Ma'danus olarak da tanımlanmaktadır.[1][2]

TarihçeDüzenle

Fas ile İspanya arasında imzalanan anlaşmayla adanın egemenliği İspanya'ya devredildi.[3]

CoğrafyaDüzenle

Ada, Akdeniz ile Atlas Okyanusu'nun birleştiği Cebelitarık Boğazında yer almaktadır. Fas'ın 200 metre açıklarında, Ceuta şehrine 8 km, İspanya anakarasına ise 13.5 km uzaklıktadır.[1] Yüzölçümü 0.15 km² (15 hektar), ortalama deniz seviyesinden yüksekliği ise 74 m (243 ft)'dir. Issız olan ve sadece kayalık alandan oluşan ada, Afrika'dan Avrupa'ya deniz yoluyla uyuşturucu ve insan kaçakçılığının kilit noktasında bulunmaktadır.[3]

Perejil kriziDüzenle

11 Temmuz 2002'de, Fas adanın topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu ve insan kaçakçılığı sorununu çözmek amacıyla bir gözetleme noktası oluşturma iddiası ile adaya asker çıkardı.[4] 18 Temmuz 2002'de İspanya Silahlı Kuvvetleri düzenlediği askerî operasyon ile adada bulunan altı Faslı askeri tutuklayarak adayı geri aldı.[5] Operasyon, on iki İspanya komandosunun adada savunma pozisyonu alması ve iki askerin devriye gezmeye başlamasıyla noktalandı. Ayrıca, 10 İspanyol savaş gemisi adayı korumaya aldı. Harekâttan sonra, Faslı askerlerin kurduğu iki çadır boşaltılırken iki Fas bayrağı indirildi ve yerlerine İspanya bayrağı çekildi.[6]

Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı Colin Powell'ın arabuluculuğu ve girişimleri sonucu Temmuz ayından önceki durumun yeniden kurulması, adanın askerden ve insandan arındırılması konusunda anlaşmaya varıldı. 21 Temmuz 2002'de adada bulunan İspanyol askerleri iki İspanya bayrağı ile adadan çekildi ve status quo ante bellum pozisyonuna dönüldü.[4]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b Özalp, Güven (16 Temmuz 2002). "AB'nin Kardak krizi". Milliyet. 3 Ekim 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2002. 
  2. ^ Hadi Uluengin (29 Temmuz 2002). "Maydanozlu Leyla". Hürriyet. 7 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2016. 
  3. ^ a b "FAS İLE İSPANYA ARASINDAKİ 'ADA KRİZİNİN' NEDENİ BELLİ OLDU". Sabah. 17 Temmuz 2002. 20 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2016. 
  4. ^ a b "İspanya Perejil Adası'ndan çekildi". NTV.com.tr. 21 Temmuz 2002. 7 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2016. 
  5. ^ "Spanish armada retake Parsley Island". The Daily Telegraph. 18 Temmuz 2002. 10 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2002. 
  6. ^ "İspanya Tartışmalı Adaya Asker Çıkarıp Fas'ı Kovdu". Milliyet. 18 Temmuz 2002. 11 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2016.