Ana menüyü aç

Ophrys tenthredinifera, salepgiller (Orchidaceae) familyasına ait daha çok Akdeniz'de görülen bir orkide türü.

Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Ophrys tenthredinifera
Ophrys tenthredinifera Mallorca 01.jpg
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae (Bitkiler)
Bölüm: Magnoliophyta
(Kapalı tohumlular)
Sınıf: Liliopsida
(Bir çenekliler)
Takım: Asparagales
Familya: Orchidaceae (Salepgiller)
Alt familya: Orchidoideae
Oymak: Orchideae
Alt oymak: Orchidinae
Cins: Ophrys
Tür: O. tenthredinifera
İkili adı
Ophrys tenthredinifera
Willd. 1805
Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Ophrys tenthredinifera ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Ophrys tenthredinifera ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.

AdlandırmaDüzenle

Latince tenthredinifera ('tenthredo taşıyan') bilim adı, çiçeğinin Tenthredinidae familyasından zar kanatlılara (Hymenoptera) benzetilmesi dolayısıyladır.

MorfolojiDüzenle

Dik gövdeli 10–40 cm boyunda çok yıllık yumrulu bir bitkidir. Taban ve gövde yapraklar benzer olup yumurtamsı-mızrak biçimindedir.

3 ila 10 arasında çiçek görülür. Çiçek örtüsü segmentleri morumsu veya morumsu menekşe rengindedir, nadiren beyazdır. Dış yanı 6–12 mm uzunluğunda geniş yumurtamsı, tüysüz, dış bükey; iç tarafı genellikle dış yanının 1/3 kadar, geniş üçgen biçiminde kabarcıklı-kadifemsidir. Alttaki çiçek örtüsü segmentleri ters yumurtamsı kare veya yelpaze biçiminde dış bükey nadiren dikdörtgen biçiminde girintili veya belirsiz 3 loplu, morumsu kahverengi, kadifemsidir; kenar kısmı sık tüylü, uzantısı tüysüz, kısadır; tabandaki kabartı göze çarpar.

Genel özellikleriDüzenle

Bu orkide türü yeterli besin sağlamak amacıyla toprakta bulunan bir mantar türüyle ortak yaşam içerisindedir. Çiçekler, dişi feromona benzer bir koku yayarak erkek böcekleri kendine çeker böylece tozlaşma sağlanmış olur. Toz haline getirilmiş yumrularından salep elde edilir. Salep çok besleyicidir; sıcak içecek olarak tüketilir; bunun yanı sıra tahıllarda veya ekmek yapımında kullanılır. Salep üretmek için çiçeklenme ve tohum dökümü akabinde yumrular hasat edilmelidir.

DağılımıDüzenle

Ophrys tenthredinifera, Portekiz, İspanya, Fransa, İtalya, Yunanistan, Türkiye, Kuzey Afrika ve birkaç Akdeniz adasındaki 0–1200 m yükseltilerde bulunur.

Türkiye'de Çanakkale, İzmir, Muğla, Aydın, Antalya, Hatay yörelerinde bulunur.

YetiştirmeDüzenle

Drenaji iyi, düşük verimlikteki topraklarda ve yarı gölge şartlarda yetişir. Bitkiyle ortak yaşam halinde olan mantarlar gübreleme ve mantar ilaçlarının kullanıma ya da bir yerden başka bir yere nakledilmesi sırasında ölür. Bu yüzden bitki çoğu kez tohumla üretim yöntemiyle çoğaltılır. Ayrıca çiçeklenme dönemi sonunda bölümlere ayırma metoduyla yeni bitkicikler elde edilebilir. Serin iklim şartlarında iyi yetişir ancak soğuğa dayanıklı değildir.

Doğal melezleriDüzenle

Resim galerisiDüzenle

KaynakçaDüzenle