Oliver E. Williamson

(Oliver Williamson sayfasından yönlendirildi)

Oliver E. Williamson (d. 27 Eylül 1932, Superior, Wisconsin - ö. 21 Mayıs 2020[1][2], Berkeley, Kaliforniya) Amerikalı ekonomist. "İktisadî bakımdan firmaların kontrol ve işletilemesi, özellikle firmaların sınırları, analizi" konusunda yaptığı orijinal katkılarıyla 2009 yılında Elinor Ostrom ile birlikte Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır.[3]

Oliver E. Williamson
Nobel Prize 2009-Press Conference KVA-42.jpg
Doğum 27 Eylül 1932(1932-09-27)
Superior, Wisconsin, ABD
Ölüm 21 Mayıs 2020 (87 yaşında)
Berkeley, Kaliforniya, ABD
Milliyet ABD
Alma mater Massachusetts Teknoloji Enstitüsü İşletme Fakültesi (BA 1955),
Pennsylvania Üniversitesi (MBA 1960),
Carnegie Mellon Üniversitesi (1963 Doktora)
Ödüller Nobel prize medal.svg Nobel Ekonomi Ödülü (2009)
Bilimsel kariyeri
Dalı Microekonomi
Kurumsal ekonomi
Kurumları Pennsylvania Üniversitesi (1965-1983),
Yale Üniversitesi (1983-1988)
California Üniversitesi (1988- )

YaşamıDüzenle

Oliver E. Williamson 27 Eylül 1932'de ABD'nin Superior, Wisconsin adlı küçük bir şehrinde doğmuştur. Üniversite diploma (BA) derecesini Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'ndeki "İşletme Fakültesi (Alfred P. Sloan School of Management)"'nden 1955de almıştır.

ÇalışmalarıDüzenle

Piyasa ve piyasa-dışı karar vermeye, işletmeye ve hizmet sağlamaya dikkati çekerek, Williamson 1980'li ve 1990'lı yıllarda özel sektör ve kamu sektörü arasındaki sınırlar hakkındaki tartışmalara yüksek teorik seviyede çok etkili katkılar yapmıştır.

İşlem görme maliyetlerine odaklanması ile Willamson her bir tek hal için tekrar tekrar ayrı ayrı yapılan pazarlıklarla ortaya çıkan kontratlarla ile ilişkilere-dayanan-özel olan kontratlar arasındaki farkı ortaya çıkartmıştır. Örneğin, bir elektrik üretici firmanın günlük veya haftalık doğal gaz taleplerini tekrar tekrar spot piyasa'ya giderek her satın alışta yeniden pazarlık yaparak sağlaması mümkündür. Fakat zaman geçtikçe, elektrik üreticisi belirli bir doğal gaz üreticisi ile devam eden bir ilişki kurması çok olasıdır. Williamson bu iki çeşit piyasa ilişkisinin incelenmesinin aynı teorik araçların kullanılması ile yapılmaması gereğini ve bu iki çeşit işlem görmenin kökünden farklı olması nedeniyle değişik analiz şekli kullanılması gerektiğini açığa çıkartmıştır.

Williamson bir karar almak için "enformasyon çarpma etkileri" terimini ilk geliştiren incelemeci olarak kabul edilmektedir. Bu terim ile Williamson bir karar alınmakta iken istenilen ve kullanılan enformasyonun maliyetlerinin önceden tanımlaması zor olan halleri ve bunların önemini açıklamıştır. Karar verme sorununda "enformasyon çarpma etkileri" bulunan hallerde

« belirsizlik, fırsatçılık ve aynı zaman da sınırlı rasyonellik görülmesi çok olasıdır. Bu hallerde bir piyasa işlemi yapmak ile ilgili doğru bir kararın altında bulunması gerekli gerçek koşullar sadece bir veya birkaç tarafça bilinmektedir ve karşıda bulunan taraf ve taraflarca ekstra maliyetler yüklenilmeden bunların bilinmesi veya açıklanması çok zordur. Bu yüklenilmesi gereken maliyetlerin önceden tahmini bile imkansız olabilir.  »
(Markets and Hierarchies)

Williamson "özel sektör işletmelerini çelişkilerin çözümlenmesi için yapılar olarak incelenmesini ön plan alan bir teori geliştirmesi" dolayısıyla bu ödüle layık görülmüştür. Williamson, Coase'in piyasaya dayanan organizasyon ile şirket şeklindeki organizasyonu ayrı şekiller olan inceleyen teorisini geliştirmiştir. Williamson bir piyasa içinde yapılan basit işlemlere karşıt olarak şirketler gibi hiyerarşik bir yapıya sahip olan organizasyonların değişik farklı idare ve kontrol yapıları olduğunu ve çelişki ve çatışmaları çözümlemek için yaklaşımlarının değişik olacağını önermiştir. Ayrıca bir pazar organizasyonu ile bundan değişik bir şirket organizasyonu arasında birçok melez şekiller de olabileceğini, örneğin taşeronculuk, imtiyaz sahipçiliği, ilişkiler ağı vb. göstermiştir. Bu alternatif hiyerarsik organizasyon şekillerinin çelişkileri çözümlemeye yaklaşımlarının da değişik olacağını açığa çıkarmıştır.

2009'da İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi 10-milyon kron ($1.44 milyon) değerde ödülü ortaklaşa almak üzere Oliver E. Williamson ve Elinor Ostrom'ü seçmiştir. Bu ödülün verilme nedeni iktisadi sahiplilik, kontrol ve idare konusu üzerinde değişik çalışmalarıdır.

Önemli yayınlarıDüzenle

KitaplarDüzenle

  • Williamson O.E., Markets and Hierarchies : Analysis and Antitrust Implications, Free Press, 1975
  • Williamson O.E., The Economic Institutions of Capitalism, Free Press, 1985

MakalelerDüzenle

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ https://newsroom.haas.berkeley.edu/nobel-laureate-oliver-williamson-dies-at-87/
  2. ^ "The Passing of Oliver Williamson | SIOE". www.sioe.org. Retrieved 2020-05-23.
  3. ^ "Curriculum Vitae of Oliver E. Williamson". University of California, Berkeley. 29 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2009. 

Dış bağlantılarDüzenle