Ana menüyü aç

Norşuntepe Höyüğü

Norşuntepe Höyüğü, Elâzığ İl merkezinin 26 km. güneydoğusunda Alişam Köyü'nün 3 km. güneyinde yer alan bir höyüktür. Höyük, Keban Barajı su toplama sahasında kalmış olup Baraj'ın tamamlandığı 1975 yılından itibaren yavaş yavaş göl suları etkisiyle erimekte olan bir adacıktır. Tepe baraj suları yükselmeden önce 150 x 130 metre boyutlarında ve 35 metre yükseklikteydi. Höyükteki yerleşme alanı ise 500 x 300 metrelik bir alana yayılmıştı.[1]

Arkeolojik Höyük
Adı: Norşuntepe Höyüğü
il: Elâzığ
İlçe: Merkez
Köy: Alişam
Türü: Höyük
Tahribat:
Tescil durumu:
Tescil No ve derece:
Tescil tarihi:
Araştırma yöntemi Kazı

KazılarDüzenle

Höyükteki kazılar Alman Arkeoloji Enstitüsü adına Dr. Harald Hauptmann başkanlığında 1968 yılında başlamış, baraj gölünde su toplanmaya başlanması dolayısıyla 1974 yılında sona erdirilmiştir.[1]

TabakalanmaDüzenle

Kazılarda belirlenen takabalanma, yeniden eskiye doğru şu şekildedir.

  • 1. yapı katı, Orta Demir Çağı (Urartu Dönemi, MÖ 8. yüzyıl)
  • 2. yapı katı, Erken Demir Çağı
  • 3-5. yapı katları, MÖ 2. binyıl
  • 6-8. yapı katları, Erken Tunç Çağı III C evresi
  • 9-10. yapı katları, Erken Tunç Çağı III B evresi
  • 11-12. yapı katları, Erken Tunç Çağı III A evresi
  • 13-20. yapı katları, Erken Tunç Çağı III B evresi
  • 21-24. yapı katları, Erken Tunç Çağı II A evresi
  • 25-30. yapı katları, Erken Tunç Çağı I B evresi ve aradaki boşluk altında I A evresi
  • 31-40. yapı evresi, Geç Kalkolitik Çağ[1]

BuluntularDüzenle

Kazılarda ortaya çıkan Erken Demir Çağı yapı kompleksinin, Geç Tunç Çağı'na ait bir yangın tabakasının üstünde yer aldığı ifade edilmektedir. Erken Demir Çağı tabakaları surla çevrili olup evler taş temel üzerinde ahşap hatıllarda desteklenen kerpiç duvarlarla inşa edilmiştir. Tüm yapılarda yangın izlerine rastlanmaktadır.[1]

Erken Demir Çağı tabakalarında yedi mezar bulunmuştur. Bu mezarlara gömüt armağanları olarak demir ok uçları ve demir bırakılmıştır.[1]

DeğerlendirmeDüzenle

Bölgedeki Korucutepe, Norşuntepe, Tepecik / Makaraz Tepe, Tülintepe, Könk gibi yerleşmelerin, civarlarındaki küçük köylerden daha hızla geliştikleri, böylece onlar üzerinde hakim bir konuma ulaştıkları, mimari gelişimlerinin izlenmesinden anlaşılmaktadır. Norşuntepe'de bu durum daha da belirgindir.[2] Norşuntepe Eski Tunç Çağı'na tarihlenen 6. tabakada "bey" olarak tanımlanan bir siyasi otoritenin konağı olabilecek anıtsal yapıya ilişkin mimari ortaya çıkarılmıştır. Aynı tabakada "gelişmiş binalar"dan da söz edilmektedir. Bu buluntular çerçevesinde söz konusu yerleşimlerin, özellikle de Norşuntepe'nın tek başına egemen şehir devletleri olduğu önerilmektedir.[3]

Dış bağlantılarDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c d e TAY – Yerleşme Dönem Ayrıntıları
  2. ^ Turgut Yiğit, Tarih Öncesi ve Hitit Döneminde İşuva Bölgesi, Sh.: 238
  3. ^ Turgut Yiğit, Akadlar Devrinde Anadolu'nun Siyasi Yapısı - Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi 40, 3-4 (2000), 13-28 Sh.: 18-19