Most Wanted Terrorists

Most Wanted Terrorists (Türkçe karşılığı "En Çok Aranan Teröristler"), Federal Soruşturma Bürosu (Federal Bureau of Investigation, kısaca FBI) tarafından oluşturulan ve Amerika Birleşik Devletleri bölge mahkemeleri büyük jürileri tarafından terörizmle ilgili suçlardan ötürü hakkında soruşturma başlatılan kişilerin yer aldığı liste.

Listenin oluşturulduğu tarihten itibaren, listenin yer aldığı web sitesinde kullanılan banner. Sol kısımda Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı, Amerika Birleşik Devletleri Adalet Bakanlığı ve Ulusal Soruşturma Bürosu armaları yer almaktadır.

Listenin ilk sürümü 2001 yılının sonlarında, 11 Eylül saldırılarının ardından oluşturuldu. Bu liste Amerikan yetkililerince terörist olduğu öne sürülen 22 kişiyi içermekteydi. Liste, FBI'ın Ten Most Wanted Fugitives ("En Çok Aranan Teröristler") listesinin ardından ikinci kapsamlı arananlar listesiydi. Zaman içinde listeye eklemeler yapıldı ve liste genişledi. 2006'da 9, 2009'da 7, 2010 ve 2013 yıllarında ise 1'er kişi listeye eklendi. 1977'de cinayetten suçlu bulunan Assata Shakur ve 2010'da komplodan suçlu bulunan Ahmed Geylani olmak üzere günümüze dek, listede yer alan isimlerden ikisi Amerika Birleşik Devletleri mahkemelerince suçlu bulunarak hüküm giymiştir.

22 kişilik ilk listeDüzenle

Amerika Birleşik Devletleri'nin farklı yerlerinde gerçekleşen 11 Eylül saldırıları sonrasında, 10 Ekim 2001'de Başkan George W. Bush, Federal Soruşturma Bürosu (Federal Bureau of Investigation, kısaca FBI) tarafından oluşturulan ve 22 kişinin yer aldığı "Most Wanted Terrorists" ("En Çok Aranan Teröristler") adlı bir liste yayınladı. Liste, 1985 ile 1998 yılları arasında gerçekleştirilen terörizm faaliyetleriyle bağlantısı bulunduğu öne sürülen kişilerden oluşmakta ve yayınlandığı an itibarıyla bunların hiçbiri Amerikalı yetkililer tarafından yakalanmamıştı. Listedeki isimler arasında yalnızca Usame bin Ladin aynı zamanda FBI'ın Ten Most Wanted Fugitives ("En Çok Aranan Kaçaklar") listesinde de yer almaktaydı.

Aranan isimler için oluşturulan posterde listedeki isimler herhangi bir sıraya göre yerleştirilmedi. Aşağıdaki liste, kişilerin bağlantısı bulunduğu iddia edilen ve listeye girmesine sebep olan olayların tarihine göre sıralanmıştır.[1]

Fotoğraf İsim İddia edilen terörizm faaliyeti Faaliyet tarihi Durumu
İmad Muğniye Trans World Airlines'ın 847 sefer sayılı uçuşu 14 Haziran 1985 Öldürüldü
12 Şubat 2008 tarihinde Şam'da, bomba yüklü araçla gerçekleştirilen suikast sonucu öldürüldü.[2]
Hasan İzzeddin Trans World Airlines'ın 847 sefer sayılı uçuşu 14 Haziran 1985 Kayıp
FBI'ın sitesindeki bilgiye göre Lübnan'da olduğu düşünülmektedir.[3]
Ali Atva Trans World Airlines'ın 847 sefer sayılı uçuşu 14 Haziran 1985 Kayıp
FBI'ın sitesindeki bilgiye göre Lübnan'da olduğu düşünülmektedir.[4]
Abdülrahman Yasin 1993 Dünya Ticaret Merkezi saldırısı 26 Şubat 1993 Kayıp
2002 yılında Saddam Hüseyin tarafından mahkûm edildiği öne sürülse de günümüzde yeri bilinmemektedir. Irak Savaşı sırasında da kendisine rastlanılmamıştır.
Halid Şeyh Muhammed Bojinka Planı 1994-1995 Yakalandı
29 Şubat veya 1 Mart 2003'te Pakistan'da tutuklandı.[5][6][7]
Ahmed İbrahim el-Muğasil Huber Kuleleri saldırısı 25 Haziran 1996 Yakalandı
7 Ağustos 2015'te Lübnan'da yakalandı ve Suudi Arabistan'a iade edildi.[8]
Ali Said bin Ali el-Huri Huber Kuleleri saldırısı 25 Haziran 1996 Kayıp
İbrahim Salih Muhammed el-Yakub Huber Kuleleri saldırısı 25 Haziran 1996 Kayıp
Abdülkerim Hüseyin Muhammed el-Nasır Huber Kuleleri saldırısı 25 Haziran 1996 Kayıp
Muhammed Atıf 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldürüldü
14 Kasım 2001'de, Afganistan'ın başkenti Kâbil yakınlarında gerçekleştirilen hava saldırısıyla öldürüldü.
Usame bin Ladin 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldürüldü
Pakistan'ın Abbottabad şehrindeki kompleksine, Amerikan özel kuvvetlerince 2 Mayıs 2011'de yapılan bir harekât sonucu öldürüldü.[9][10]
Eymen ez-Zevahiri 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Kayıp
Fazıl Abdullah Muhammed 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldürüldü
11 Haziran 2011'de basında yer alan haberlere göre Somali'de öldürüldü.[11] Kenya polisi tarafından yapılan açıklamaya göre, yapılan DNA testi sonucunda kendisinin 8 Haziran'da Somali güvenlik birimlerince öldüğü doğrulanmıştı.[11]
Mustafa Muhammed Fadıl 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldürüldü
Afganistan'da öldürüldü.[12][13]
Fahid Mohammed Ally Msalam 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldürüldü
1 Ocak 2009'da, Pakistan'da, insansız hava araçlarıyla yapılan hava saldırısında öldürüldü.[14]
Ahmed Geylani 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Yakalandı
25 Temmuz 2004'te Pakistan'da yakalandı ve sonrasında Küba'daki Guantanamo Kampı'nda tutuldu. 2010 yılında, New York'taki sivil bir mahkemede yargılandı ve Amerika Birleşik Devletleri'nin Nairobi ile Darüsselam'daki büyükelçiliklerine yapılan saldırılar sebebiyle komplo suçundan hüküm giydi.[15]
Şeyh Ahmed Salim Svedan 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldürüldü
1 Ocak 2009'da, Pakistan'da, insansız hava araçlarıyla yapılan hava saldırısında öldürüldü.[14]
Abdullah Ahmed Abdullah 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldürüldü
İran'da öldürüldü.[16][17]
Ebu Enes el-Libi 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldü
5 Ekim 2013'te, Delta Force komandoları tarafından Libya'nın Trablus şehrinde yakalandı.[18] 2 Ocak 2015'te, New York'taki bir hastanede, Amerikalı yetkililerce gözaltında tutulurken, hepatit C kaynaklı karaciğer iflasından hayatını kaybetti.[19]
Seyfü'l Adil 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Kayıp
Ahmed Muhammed Hamid Ali 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldürüldü
Ulusal Terörizmle Mücadele Merkezi'nin 2011 yılında yayınlanan raporunda, 2010'da Pakistan'da gerçekleştirilen insansız hava aracı saldırılarında öldürüldüğü belirtilmişti.[20][21]
Muhsin Musa Matvalli Atvah 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998 Öldürüldü
12 Nisan 2006'da, Pakistan'ın Afganistan sınırı yakınlarındaki Naghar Kalai köyüne Pakistan güçlerince yapılan helikopter baskınında öldürüldü.[22] Amerikalı yetkililerin 24 Ekim 2006'da yaptığı açıklamayla, yapılan DNA testi sonucunda kendisinin öldürüldüğü doğrulandı.[23]

Seeking Information-Terrorism listesiDüzenle

Most Wanted Terrorists listesinde federal büyük jüriler tarafından terörizmle ilişkisi bulunan kaçaklar listelenirken, halihazırda planlanma aşamasında olabileceği saptanan ve ileride gerçekleştirilmesi muhtemel terörizm faaliyetlerinin önlenmesi konusunda, halkın da yardımını alma amacıyla 17 Ocak 2002'de Most Wanted Terrorists Seeking Information ("En Çok Aranan Teröristlere Ulaşma Bilgileri", günümüzdeki adı "Seeking Information-Terrorism" - "Bilgi Aranıyor-Terörizm") adıyla bir liste yayınladı. Zamanla güncellenen ve değişikliklere uğrayan listede, belirtilen amaç doğrultusunda şüpheli konumda bulunan kişiler yer almaktadır.

Listeye yapılan eklemelerDüzenle

2006'da, 22 kişilik ilk listeye birtakım eklemeler yapılmaya başlandı. İlk listedeki kişilerin listeye eklenmesine yol açan olayların en son gerçekleşeni 1998'de olsa da; sonradan yapılan eklemelere konu olan faaliyetlerin bir kısmı, ilk listenin yayınlanma tarihinden önce gerçekleşmişti. 23 Şubat 2006'da iki, 24 Şubat'ta ise altı yeni isim listeye eklenmesiyle başlayan süreç; 2009'da yedi, 2010'da ve 2013'te ise birer ismin eklenmesiyle günümüzdeki durumuna ulaştı.

Fotoğraf İsim İddia edilen terörizm faaliyeti Faaliyet tarihi Listeye eklendiği tarih Durumu
Cemal Ahmed Muhammed el-Bedevi USS Cole saldırısı 12 Ekim 2000 23 Şubat 2006 Öldürüldü
Ocak 2019'da, Yemen'in Ma'rib ilinde yapılan insansız hava aracı saldırısıyla öldürüldü.[24]
Jaber A. Elbaneh Lackawanna Altılısı 2002 23 Şubat 2006 Kayıp
20 Mayıs 2007'de Yemenli yetkililere teslim oldu.[25] Ancak Amerikalı yetkililere teslim edilmediğinden hâlâ listede yer almaktadır.
Muhammed Ali Hamadi Trans World Airlines'ın 847 sefer sayılı uçuşu 14 Haziran 1985 24 Şubat 2006 Kayıp
FB'ın sitesindeki bilgiye göre Lübnan'da olduğu düşünülmektedir.[26]
Ramazan Şallah Filistin İslami Cihat Örgütü 1995'ten beri 24 Şubat 2006 Öldü
Geçirdiği inme sonrasında iki yıl kadar kaldığı komadan kurtulamayarak 6 Ocak 2020'de Lübnan'da hayatını kaybetti.[27]
Abdülaziz Avda Filistin İslami Cihat Örgütü 1995'ten beri 24 Şubat 2006 Kayıp
Khadaffy Janjalani Ebu Seyyaf'ın Filipinler'de gerçekleştirdiği kaçırma ve cinayet eylemleri 1990'ların başı-2000'ler 24 Şubat 2006 Öldürüldü
4 Eylül 2006'da, aldığı kurşun yaraları sebebiyle öldü. Filipinli yetkililer cesedini 27 Aralık 2006'da buldu. 20 Ocak 2007'de, yapılan DNA testi sonucunda cesedin kendisine ait olduğunun kesinleştiği açıklandı.[28]
Jainal Antel Sali Ebu Seyyaf'ın Filipinler'de gerçekleştirdiği kaçırma ve cinayet eylemleri 1990'ların başı-2000'ler 24 Şubat 2006 Öldürüldü
Filipinli güvenlik birimleri tarafından 16 Ocak 2007'de öldürüldü.
Isnilon Hapilon Ebu Seyyaf'ın Filipinler'de gerçekleştirdiği kaçırma ve cinayet eylemleri 1990'ların başı-2000'ler 24 Şubat 2006 Öldürüldü
Filipinler Ordusu tarafından 16 Ekim 2017'de öldürüldü.[29]
Adam Yahiye Gadahn İhanet 2003-2015 11 Ekim 2006 Öldürüldü
Ocak 2015'te, Pakistan'da gerçekleştirilen insansız hava aracı saldırılarında öldürüldü.[30]
Daniel Andreas San Diego Chiron ve Shaklee saldırıları 28 Ağustos 2003
26 Eylül 2003
11 Nisan 2009 Kayıp
Fehd el-Kuso USS Cole saldırısı 12 Ekim 2000 2 Kasım 2009 Öldürüldü
6 Mayıs 2012'de, Yemen'deki insansız hava aracı saldırısında öldürüldü.
Hüseyin Muhammed el-Umari Pan American World Airways'in 830 sefer sayılı uçuşu 11 Ağustos 1982 2 Kasım 2009 Kayıp
Vadud Muhammed Hafız el-Türki Pan American World Airways'in 73 sefer sayılı uçuşu 5 Eylül 1986 3 Aralık 2009 Kayıp
Cemal Said Abdülrahim Pan American World Airways'in 73 sefer sayılı uçuşu 5 Eylül 1986 3 Aralık 2009 Kayıp
Muhammed Abdullah Halil Hüseyin ar-Rehayal Pan American World Airways'in 73 sefer sayılı uçuşu 5 Eylül 1986 3 Aralık 2009 Kayıp
Muhammed Ahmed el-Münevver Pan American World Airways'in 73 sefer sayılı uçuşu 5 Eylül 1986 3 Aralık 2009 Kayıp
Adnan el-Şükrü Cuma New York metrosuna intihar saldırısı gerçekleştirme planı Eylül 2009 8 Temmuz 2010 Öldürüldü
6 Aralık 2014'te, Pakistanlı güvenlik birimlerince Güney Veziristan'da gerçekleştirilen harekâtta öldürüldü.[31]
Assata Shakur Werner Foerster cinayeti 2 Mayıs 1973 2 Mayıs 2013 Kayıp
1979'da, New Jersey'deki cezaevinden kaçtı. Günümüzde Küba'da yaşamaktadır.[32]

ÖdüllerDüzenle

1984 yılından beri Amerika Birleşik Devletleri hükûmeti tarafından yürütülen Adalet için Ödül programı kapsamında, listede yer alan isimlerin yakalanması konusunda direkt bilgi sağlayan kişilere para ödülü verilmektedir. Program kapsamında günümüze dek 60'tan fazla kişiye $100 milyonun üzerinde ödeme yapılmıştır.[33]

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Most wanted terrorists list released" (İngilizce). Washington, DC: CNN. 10 Ekim 2001. 10 Nisan 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  2. ^ Kalman, Matthew; Hutchinson, Bill (14 Şubat 2008). "Hezbollah terror thug behind 1983 Lebanon bombing killed by car bomb" (İngilizce). New York: Daily News. 1 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  3. ^ "Hasan Izz-Al-Din" (İngilizce). FBI. 19 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  4. ^ "Ali Atwa" (İngilizce). FBI. 19 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  5. ^ Müşerref, Pervez (2006). In the Line of Fire: A Memoir (İngilizce). New York: Free Press. s. 193. 
  6. ^ "Top al Qaeda operative caught in Pakistan" (İngilizce). CNN. 2 Mart 2003. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  7. ^ İkbal, Enver (3 Mart 2003). "US lauds Pakistan for arrest" (İngilizce). Washington, DC: Dawn. 28 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  8. ^ Haşim, Ali (1 Eylül 2015). "With Khobar Bomber's Arrest, Saudi Arabia Deals Blow to Iran" (İngilizce). U.S. News & World Report. 1 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  9. ^ "Operation was designed to kill bin Laden, source says" (İngilizce). CNN. 3 Mayıs 2011. 15 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  10. ^ Ross, Brian; Tapper, Jake; Esposito, Richard; Schifrin, Nick (2 Mayıs 2011). "Osama Bin Laden Killed By Navy SEALs in Firefight" (İngilizce). ABC News. 13 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  11. ^ a b "East Africa al-Qaeda chief killed in Somalia" (İngilizce). Al Jazeera. 11 Haziran 2011. 18 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  12. ^ "A Study of "Martyrs in a Time of Alienation" (XVII)" (İngilizce). Making Sense of Jihad. 12 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  13. ^ "Recommendation for Continued Detention Under DoD Control" (PDF) (İngilizce). Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı. 5 Şubat 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  14. ^ a b "Two Top Al Qaeda Terrorists Killed in Missile Attack" (İngilizce). FoxNews.com. 8 Ocak 2009. 1 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  15. ^ Savage, Charlie (18 Kasım 2010). "Terror Verdict Tests Obama's Strategy on Civilian Trials". The New York Times (İngilizce). 1 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  16. ^ Goldman, Adam; Schmitt, Eric; Fassihi, Farnaz; Bergman, Ronen (14 Kasım 2020). "Al Qaeda's No. 2, Accused in U.S. Embassy Attacks, Is Secretly Killed in Iran". The New York Times. 14 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  17. ^ Hjelmgaard, Deirdre Shesgreen and Kim (12 Ocak 2021). "Pompeo confirms No. 2 al-Qaeda leader killed in Iran, asserts Tehran giving 'home base' to terror group". USA TODAY. 12 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2021. 
  18. ^ Kirkpatrick, David D.; Kulish, Nicholas; Schmitt, Eric (5 Ocak 2013). "Man Sought In '98 Attacks On Embassies Is Seized". The New York Times (İngilizce). Kahire. 9 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  19. ^ Dienst, Jonathan; Windrem, Robert (6 Ekim 2013). "Suspected Plotter of U.S. Embassy Attacks Abu Anas Al-Libi Dies in New York" (İngilizce). New York: NBC News. 7 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  20. ^ "Report: Drone strikes killing few leaders" (İngilizce). Washington: United Press International. 21 Şubat 2011. 1 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  21. ^ Miller, Greg (20 Şubat 2011). "Increased U.S. drone strikes in Pakistan killing few high-value militants" (İngilizce). The Washington Post. 10 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  22. ^ "Pakistan: Al-Qaeda militant killed near border". USA Today. İslamabad: Associated Press. 13 Nisan 2006. 7 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  23. ^ Schuster, Henry (24 Ekim 2006). "One of FBI's 'Most Wanted Terrorists' confirmed dead". CNN. 15 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  24. ^ Browne, Ryan; Starr, Barbara (6 Ocak 2019). "Trump: US military killed terrorist behind USS Cole bombing" (İngilizce). CNN. 4 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2020. 
  25. ^ "U.S. Fugitive Born in Yemen Surrenders in Terror Case". The New York Times (İngilizce). San'a: Associated Press. 25 Mayıs 2007. 1 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  26. ^ "Mohammed Ali Hamadei" (İngilizce). FBI. 14 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  27. ^ "Former chief of Palestinian Islamic Jihad dies — report". The Times of Israel (İngilizce). 6 Ocak 2020. 6 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2020. 
  28. ^ "U.S. Confirm Abu Sayyaf Leader's Death" (İngilizce). Manila: ABC News. 20 Ocak 2007. 21 Ocak 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  29. ^ "Philippines military 'kills Islamist Isnilon Hapilon'" (İngilizce). BBC News. 16 Ekim 2017. 17 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2020. 
  30. ^ Botelho, Greg; Ellis, Ralph (23 Nisan 2015). "Adam Gadahn, American mouthpiece for al Qaeda, killed" (İngilizce). CNN. 25 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  31. ^ Yusufzai, Müştak (6 Aralık 2014). "Top Al Qaeda Commander Adnan el Shukrijumah Killed: Pakistan Army" (İngilizce). NBC News. 1 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  32. ^ Jones, David (2 Mayıs 2013). "New Jersey trooper's killer is first woman on FBI most wanted terror list" (İngilizce). Newark: Reuters. 15 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 
  33. ^ "Program Overview" (İngilizce). Adalet için Ödül. 10 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016. 

Dış bağlantılarDüzenle