Mizah dergisi, okurlarına mizahi içerik sunmak için özel olarak tasarlanmış bir dergidir. Bu tür yayımlar genelde hiciv ve parodiden oluşmaktadır ancak bir kısmı karikatür, absürtlük, sürrealizm, nevrotizm, gelotoloji, esprili özdeyişler, duygu düzenleyici mizah ve/ya espri denemeleri üzerinde durmaktadır. Mizah dergileri ilk kez Fransa'da Le Charivari (1832-1937), Birleşik Krallık'ta Punch (1841-2002) ve Amerika Birleşik Devletleri'nde Vanity Fair (1859-1863) gibi örneklerle 19. yüzyılın başında popüler hale geldi. İlk Türk mizah dergisi Teodor Kasap tarafından 1870 yılında çıkarılan Diyojen olarak kabul edilmektedir.[1]

Dünya geneli çağdaş mizah dergileriDüzenle

İsim Dil Ülke Yayımlandığı yıl Katkıda bulunan önemli kişiler Sıklık Ortam Tür
Academia Caţavencu Rumence Romanya 1991–günümüz Mircea Dinescu, Sorin Ovidiu Vântu Haftalık Kâğıt Hiciv
The Brown Jug İngilizce ABD 1920–günümüz S.J. Perelman, Nathanael West, Jordan Carlos Üç aylık Kâğıt Hiciv
Le Canard enchaîné Fransızca Fransa 1915–günümüz René Pétillon, Jean Effel, Cabu, Lefred Thouron Haftalık Kâğıt Hiciv, karikatür
Charlie Hebdo Fransızca Fransa 1969–günümüz Philippe Val, François Cavanna, Cabu, Le Professeur Choron Haftalık Kâğıt Hiciv, karikatür
The Civilian İngilizce Yeni Zelanda 2013–günümüz Ben Uffindell Değişken Çevrimiçi Hiciv
The Clinic İspanyolca Şili 1998–günümüz Patricio Fernández Chadwick Haftalık Kâğıt Hiciv
CollegeMizah İngilizce ABD 1999–günümüz Ricky Van Veen, Jake Hurwitz, Amir Blumenfeld, Streeter Seidell Günlük Çevrimiçi Mizah
The Cornell Lunatic İngilizce ABD 1978–günümüz Joey Green, Adam-Troy Castro, Naren Shankar Yılda 2 kere Kâğıt Hiciv
Cracked.com İngilizce ABD 2009–günümüz Jack O'Brien, Seanbaby, Daniel O'Brien Günlük Çevrimiçi Mizah
The Günlük Currant İngilizce ABD 2012–günümüz Değişken Çevrimiçi Hiciv
The Günlük Mash İngilizce BK 2007–günümüz Paul Stokes, Neil Rafferty Günlük Çevrimiçi Hiciv
Dartmouth Jack-O-Lantern İngilizce ABD 1908–günümüz Dr. Seuss, Buck Henry, Chris Miller, Mindy Kaling Yılda 4 kere Kâğıt Hiciv
Eulenspiegel-Das Hicivmagazin Almanca East Almanya, Almanya 1946–günümüz Mathias Wedel Aylık Kâğıt Hiciv
Faking News İngilizce India 2008–günümüz Rahul Roushan Günlük Çevrimiçi Hiciv
Frank İngilizce Kanada 1987–günümüz Michael Coren, Michael Bate, David Bentley, Fabrice Taylor İki haftada bir Kâğıt Hiciv
Frigidaire Italian Italy 1980–günümüz Andrea Pazienza, Tanino Liberatore, Vincenzo Sparagna, Massimo Mattioli Aylık Kâğıt Komedi
Fish Rap Live! İngilizce ABD 1985–günümüz Skyler Hanrath, Ryan Schreiber Yılda 9 kere Kâğıt Hiciv, absürtizm, tema sayıları
The Georgetown Heckler İngilizce ABD 2003–günümüz Jack O'Brien Değişken Kâğıt Hiciv
Le Gorafi Fransızca Fransa 2012–günümüz Jean-René Buissière Günlük Çevrimiçi Hiciv
Grönköpings Veckoblad İsveççe İsveç 1902–günümüz Nils Hasselskog Aylık Kâğıt Hiciv
Harvard Lampoon İngilizce ABD 1876–günümüz Doug Kenney, George Meyer, Conan O'Brien, Robert Benchley Yılda 5 kere Kâğıt Hiciv
Heuristic Squelch İngilizce ABD 1991–günümüz Yılda 6-8 kere Kâğıt Hiciv
Humor Times İngilizce ABD 1991–günümüz Will Durst, Dan Piraro, Ruben Bolling Aylık Kâğıt Hiciv
The Inconsequential İngilizce BK 2005 - Present Graham C Hodgson, Stephen McCartney Üç aylık Kâğıt (2005-Present)

Çevrimiçi (2012-Present)

Hiciv, Verse, Short Stories, Karikatür, Absurdism
Jester of Columbia İngilizce ABD 1991–1997, 2005–günümüz Allen Ginsberg, Joseph L. Mankiewicz, Tony Kushner, Ted Rall Üç aylık Kâğıt Hiciv, absürtizm
El Jueves İspanyolca İspanya 1977–günümüz Joan Vizcarra, J.L. Martín, Jordi Sellas Haftalık Kâğıt Hiciv
The Lemon Press (University of York) İngilizce BK 2009–günümüz Joe Regan, Ryan Fitzgerald, Chris Burgess, Dave Walker Yılda 4 ya da 5 kere Kâğıt Hiciv
Light İngilizce ABD 1992–günümüz X. J. Kennedy, Willard R. Espy, Tom Disch, John Updike Üç aylık Kâğıt (1992–2012) Çevrimiçi (2012–) Light verse
Mad İngilizce ABD 1952–günümüz Harvey Kurtzman, Al Jaffee, Sergio Aragonés, Mort Drucker Aylık (1952–2009), Üç aylık (2009-2012), İki-Aylık (2012-) Kâğıt Hiciv; komedi
McSweeney's Internet Tendency İngilizce ABD 1998–günümüz Dave Eggers, Michael Ian Black, Tim Carvell, Nick Hornby Günlük Çevrimiçi Hiciv
Nebelspalter Almanca İsviçre 1875–günümüz René Gilsi, Franz Hohler, Heinrich Danioth, Marco Ratschiller Haftalık magazine Hiciv
Nonsense İngilizce ABD 1983–günümüz Butch D'Ambrosio, Billy Scafuri, John Milhiser, Serious Lunch Yılda 6 kere Kâğıt (1983-2011), Çevrimiçi (2012–günümüz) Hiciv, Parodi
Noseweek İngilizce Güney Afrika 1993–günümüz Martin Welz Aylık magazine Hiciv
Onion.com İngilizce ABD 1996–günümüz David Javerbaum, Ben Karlin, Scott Dikkers, Carol Kolb Günlük Çevrimiçi Hiciv
The Oxymoron İngilizce BK 2008–günümüz Yılda 3 kere Kâğıt Hiciv
The Pennsylvania Punch Bowl İngilizce ABD 1899–günümüz Yılda 3 kere Kâğıt Hiciv
The Phoenix İngilizce İrlanda 1983–günümüz Paddy Prendeville, John Mulcahy Onbeş günde bir Kâğıt Hiciv, Politics
The Plumber's Faucet İngilizce Kanada 1984–günümüz Üç haftada bir Kâğıt ve çevrimiçi Mizah, satire, karikatür
Princeton Tiger İngilizce ABD 1882–günümüz Booth Tarkington, F. Scott Fitzgerald, Robert Caro, John McPhee Üç aylık Kâğıt (1882–) Çevrimiçi (2009–) Hiciv
Private Eye İngilizce BK 1961–günümüz Peter Cook, Ian Hislop, Richard Ingrams, John Wells İki haftada bir Kâğıt Hiciv
De Rechtzetting (The Correction) Flemish Hollanda 2010–günümüz Indiyan Günlük Çevrimiçi Yalan Haber
De Speld (The Pin) Dutch Hollanda 2007–günümüz Günlük Çevrimiçi Yalan Haber
Satyr Magazine İngilizce ABD 1970–günümüz Günlük Çevrimiçi Hiciv
Savage Henry Independent Times İngilizce ABD 2010–günümüz Sarah Godlin, Sonny Wong (artist), Zack Newkirk, Chris Durant Aylık Kâğıt, Çevrimiçi Hiciv
The Stanford Chaparral İngilizce ABD 1899–günümüz Josh Weinstein, Doodles Weaver, Frank Thomas, Ollie Johnston Yılda 6 kere Kâğıt Hiciv
Svikmøllen Danca Danimarka 1915–günümüz Sven Brasch Yıllık Kâğıt Hiciv
Titanic Almanca Almanya 1979–günümüz Martin Sonneborn Aylık Kâğıt Hiciv
The UnReal Times İngilizce India 2011–günümüz Ashwin Kumar, CS Krishna, Karthik Laxman, Ajayendar Reddy Günlük Çevrimiçi Hiciv
Viz İngilizce BK 1979–günümüz Chris Donald, Simon Donald, Joel Morris, Christina Martin Yılda 6 kere Kâğıt Komedi
The Yale Record İngilizce ABD 1872–günümüz Garry Trudeau, Cole Porter, Peter Arno, Vincent Price Yılda 8 kere Kâğıt Hiciv, karikatür
The Zamboni İngilizce ABD 1989–günümüz Josh Wolk, Luke Burns, Graham Starr Aylık Kâğıt (1989–)/Çevrimiçi (2014–) Mizah. Hiciv, Installation Art, Parodi, Karikatür, Mixed Media, sketch

Türkiye'deki mizah dergileriDüzenle

Listede yer alan dergiler erişim kolaylığı için alfabetik sırayla verilmiş, kuruluş yılları yanlarında belirtilmiştir.

Osmanlıca dergilerDüzenle

  • Adl ve İhsan - 1911
  • Akbaba - 1922
  • Aydede - 1922
  • Âyine - 1921
  • Baba Himmet
  • Balyoz
  • Beberuhi - 1898
  • Boşboğaz ile Güllabi - 1908
  • Cem - 1910
  • Cem - 1927 (İkinci kez çıktı)
  • Cici - 1911
  • Cingöz - 1911
  • Curcuna - 1911
  • Çaylak - 1876
  • Çekirge
  • Çıngıraklı Tatar - 1873
  • Çimdik - 1910
  • Çuval
  • Davul - 1908
  • Diken - 1918
  • Diyojen - 1870
  • Djem (Cem) - 1910
  • Edep Yahu - 1908
  • El Üfürük - 1908
  • Eşref - 1909
  • Eşşek - 1910
  • Ezop ile Karakuş - 1908
  • Gecekuşu - 1910
  • Geveze - 1908
  • Gıdık - 1910
  • Guguk - 1924
  • Güleryüz - 1921
  • Hacivat - 1908
  • Hayâl - 1873
  • Hayal-i Cedid - 1911
  • İncili Çavuş - 1908
  • Kahkaha - 1875
  • Kâhya Kadın - 1911
  • Kalem - 1908
  • Kara Sinan - 1911
  • Karagöz - 1908
  • Kelebek - 1923
  • Kibar - 1910
  • Lak Lak - 1907
  • Leylak - 1914
  • Malum - 1910
  • Mirat-ı Alem - 1908
  • Nekregu ile Pişekâr - 1908
  • Papağan - 1924
  • Perde - 1911
  • Püsküllü Belâ - 1908
  • Şakacı - 1908
  • Yeni Geveze - 1910
  • Yeni İbiş - 1924
  • Yeni Kalem - 1927
  • Yuha
  • Zevzek - 1908
  • Zuhurat - 1908
  • Züğürt - 1911
  • Zümrüd-ü Anka - 1923

Cumhuriyet dönemi dergileriDüzenle

  • 41 Buçuk - 1952
  • Akbaba - 1922
  • Ali Baba
  • Ali Dayı - 1948
  • Amcabey - 1942
  • Amele - 2000
  • Arıza - 2001
  • Atmaca - 1981 (Ses dergisi eki)
  • Avni - 1989
  • Aydede - 1948
  • Baba
  • Başdan - 1948
  • Bayan Yanı - İlk sayısı Ocak 2012'de. Aylık.
  • Biber - 1925, Samsun
  • Biber - 1994
  • Bizim Paşa
  • Caf Caf - 2008
  • Ceride-i Kantar - 1945
  • Cıngar - 1990
  • Cici - 2009
  • Çarşaf - 1976
  • Çaylak - 1976
  • Çete
  • Çıt
  • Çivi - 1979
  • Çizgili Pijama
  • Deccal - 1960
  • Deli Defteri - 2008
  • Deli
  • Deli Dolu - 2009
  • Dıgıl - 1994
  • Diktatörler Karikatür Mecmuası - 1960
  • Dinozor - 1997
  • Diyojen
  • Dolmuş - 1956
  • Dolmuş - 1986 (Sabah gazetesinin parasız eki)
  • Ekmek - 2009
  • El Üfürük - 2008 (orijinali 1908'de yayımlanmış derginin 100. yıl özel 2. sayısı)
  • Fermuar - 2006
  • Fesat - 1997
  • Filit
  • Fırfır
  • Fırt - 1976
  • Geveze - 1947
  • Gırfırt
  • GırGır - 1972
  • Gool Show
  • Gölge
  • Güldiken - 1993
  • Güm Güm - 1983
  • Hacamat - 2015[2]
  • Harakiri - 2011
  • Hayret - 1950
  • Hayvan
  • Hbr Maymun - 1995
  • Hıbır - 1989
  • Hür Marko Paşa - 1948
  • Hür Marko Paşa (Yeni Seri) - 1950
  • Kadı Emmi - 1965
  • Kahkaha
  • Kaktüs - 2002
  • Karakedi - 1951
  • Karakedi - 1979
  • Karikatür - 1936
  • Karikatür - 1990
  • Karikatürk - 1979
  • Kazandibi - 2001
  • Kemik, 2001'de Lombak dergisinin ekiyken, 2003'te bağımsız dergi oldu.
  • Kırk Haramilere Karşı Ali Baba - 1947
  • Kirpi - 2003 (Milliyet gazetesinin haftalık ücretsiz eki)
  • Külah - 1960
  • Küstah - 2005
  • L-Manyak - 1996
  • Lama - Aylık, ilk sayı Nisan 2013
  • Leman - 1991
  • Limon - 1985
  • Lombak - 2001
  • Mad (Türkiye) - 2000
  • Makara - 1998
  • Malum Paşa
  • Marko Paşa - 1947
  • Medet - 1950
  • Merhum Paşa
  • Müebbed Muhabbet
  • Musibet
  • Mustafa
  • Naber
  • Nankör - İlk sayı 10 Mayıs 1991'de, İstanbul
  • Nefir - 1923, Samsun
  • O-HAA - 2008
  • Ot - İlk sayı Mart 2013'te.
  • Öküz
  • Öküz Mehmet Paşa - 1949
  • Papağan - 1968
  • Parazit - 1995
  • Pardon - 1964
  • Paşa Marko - 1949
  • Patatez
  • Penguen - 2002
  • Pişmiş Kelle - ilk sayısı 2 Mart 1990
  • Puhuu Dergi - Aylık, ilk sayı 1 Mayıs 2011
  • Salata - 1972
  • Sıfır - 1983
  • Sinek - 1997
  • Şaka - 1942
  • Şaka - 2008
  • Şebek - 1997
  • Şizofren - 2009
  • Taş Karikatür
  • Tef - 1954 (I. Dönem)
  • Tef - 1960 (II. Dönem)
  • Tewlo
  • Tiren - 2003
  • Ustura - 1969
  • Ustura - 1994
  • Uykusuz - 2007
  • Yedi Sekiz Paşa
  • Yeni Harman - 2006
  • Yeni Nasreddin Hoca - 1956
  • Yırtık Krampon - 2001
  • Zıpır - 1997
  • Zübük Gülmece Gazetesi - 1962
  • Zühtü
  • Zakkum - 1951

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Demirkol, Gökhan (2016). "Türkiye'nin İlk Türkçe Mizah Dergisi: Terakki" (PDF). Akademik Bakış. Erişim tarihi: 5 Eylül 2017. 
  2. ^ http://www.sabah.com.tr/kultur_sanat/2015/03/07/yeni-bir-mizah-dergisi-hacamat