Metro sistemleri listesi

Vikimedya liste maddesi

Bu liste, dünya çapındaki metro sistemleri listesidir. İlk metro Londra'da 1863'te açılan Londra metrosu, ikincisi ise Türkiye 1875 İstanbul Karaköy-Beyoğlu metrosudur.[1] Aralık 2017 tarihi itibarıyla, dünya genelinde 56 ülkede 178 şehir yaklaşık 180 metro sistemine ev sahipliği yapmaktadır. En uzun metro sistemi Şanghay metrosu,[2][3] en işlek metro sistemi Pekin metrosu[3] ve en fazla istasyona sahip olan metro sistemi ise New York metrosudur.[3]

Metro sistemi bulunan ülkelerin dünya üzerindeki konumları
Londra metrosundan bir görünüm

ListeDüzenle

:
Top   A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Şehir Ülke İsim Açılış tarihi Hat İstasyon sayısı Uzunluk (km)
Berlin   Almanya Berlin metrosu[4] 1902 10 173 151.7
Frankfurt   Almanya Frankfurt metrosu 1968 9 85 58.6
Hamburg   Almanya Hamburg metrosu 1912 4 91 104
Münih   Almanya Münih metrosu 1971 8 96 95
Nürnberg   Almanya Nürnberg metrosu 1972 3 46 35
Atlanta   ABD MARTA 1979 4 38 77
Baltimore   ABD Baltimore metrosu 1983 1 14 24.9
Boston   ABD MBTA[not 1][5][6] 1897 3 51 61
Chicago   ABD Chicago metrosu[7][8] 1892 8 145 165.4
Cleveland   ABD RTA Red Line 1955 1 18 31
Los Angeles   ABD Los Angeles metrosu[not 2][9] 1993 2 16 28.0
Miami   ABD Miami metrosu 1984 2 23 40.1
New York   ABD New York metrosu[not 3][10][11] 1870 27 422 375
Staten Island Railway[not 4][12] 1925 1 21 22.5
PATH[13] 1908 1 13 22.2
Philadelphia   ABD SEPTA[not 5] 1907 3 75 59.1
PATCO Speedline 1936 1 13 22.9
San Francisco   ABD BART[14] 1972 5 44 167
Washington   ABD Washington metrosu 1976 6 91 188
Buenos Aires   Arjantin Buenos Aires metrosu 1913 6 85 53.9
Sidney   Avustralya Sidney metrosu 2019 1 13 36
Viyana   Avusturya Viyana metrosu[15] 1976 5 104 78.5
Bakü   Azerbaycan Bakü metrosu 1967 3 25 36.7
Minsk   Beyaz Rusya Minsk metrosu 1984 2 29 37.3
Brüksel   Belçika Brüksel metrosu 1969 4 59 39.9
Dubai   Birleşik Arap Emirlikleri Dubai metrosu 2009 2 47 74.6
Glasgow   Birleşik Krallık Glasgow metrosu 1896 1 15 10.4
Londra   Birleşik Krallık Londra metrosu[16] 1863 11 270 402
Docklands Light Railway[17] 1987 7 45 34
Newcastle   Birleşik Krallık Tyne ve Wear metrosu 1980 2 60 77.7
Belo Horizonte   Brezilya Belo Horizonte metrosu 1986 1 19 28.1
Brasília   Brezilya Brasília metrosu 2001 2 24 42.4
Porto Alegre   Brezilya Porto Alegre metrosu 1985 1 22 43.4
Recife   Brezilya Recife metrosu 1985 3 28 39.5
Rio de Janeiro   Brezilya Rio de Janeiro metrosu 1979 3 35 41
Salvador   Brezilya Salvador metrosu 1989 2 9 14.5
São Paulo   Brezilya São Paulo metrosu 1974 6 67 74.8
Sofya   Bulgaristan Sofya metrosu 1998 1 34 39
Cezayir   Cezayir Cezayir metrosu 2011 1 19 18.5
Prag   Çekya Prag metrosu 1974 3 61 65.2
Changsha   Çin Changsha metrosu 2014 5 43 50.2
Changzhou   Çin Changzhou metrosu 2019 1 29 34.24
Çangçun   Çin Çangçun metrosu 2011 4 59 68.8
Çengdu   Çin Çengdu metrosu 2010 7 70 88.2
Çongçing   Çin Çongçing metrosu 2005 8 120 201.6
Dalian   Çin Dalian metrosu[18] 2003 4 56 141
Dongguan   Çin Dongguan metrosu 2016 1 15 37.8
Foshan   Çin Foshan metrosu 2010 1 18 27.7
Fuzhou   Çin Fuzhou metrosu 2016 2 9 9.76
Guangzhou   Çin Guangzhou metrosu[19] 1997 14 144 240
Guiyang   Çin Guiyang metrosu 2017 1 25 34.3
Hangzhou   Çin Hangzhou metrosu 2012 4 57 81.5
Harbin   Çin Harbin metrosu 2013 2 18 17.5
Hefei   Çin Hefei metrosu 2016 3 23 24.6
Hohhot   Çin Hohhot metrosu 2019 1 20 21.72
Jinan   Çin Jinan metrosu 2019 2 11 26.1
Kunming   Çin Kunming metrosu 2012 4 38 63.8
Lanzhou   Çin Lanzhou metrosu 2019 1 20 25.9
Nanchang   Çin Nanchang metrosu 2015 2 24 28.7
Nankin   Çin Nankin metrosu[20] 2005 10 121 224.3
Nanning   Çin Nanning metrosu 2016 3 25 32.1
Ningbo   Çin Ningbo metrosu 2014 4 51 74.5
Pekin   Çin Pekin metrosu[not 6][21] 1969 25 318 554.0
Qingdao   Çin Qingdao metrosu 2015 4 22 24.8
Shenyang   Çin Shenyang metrosu 2009 3 43 55.1
Shenzhen   Çin Shenzhen metrosu 2004 8 131 178.4
Shijiazhuang   Çin Shijiazhuang metrosu 2017 2 26 28.33
Suzhou   Çin Suzhou metrosu 2012 4 59 66.14
Şanghay   Çin Şanghay metrosu [not 7][22][23][24] 1995 16 364 588
Tientsin   Çin Tientsin metrosu 1984 6 145 236
Urumçi   Çin Urumçi metrosu 2018 1 12 16.56
Vuhan   Çin Vuhan metrosu 2004 10 102 128.7
Wenzhou   Çin Wenzhou metrosu 2019 1 12 34.38
Wuxi   Çin Wuxi metrosu 2014 2 45 56
Xi'an   Çin Xi'an metrosu 2011 5 66 90
Xiamen   Çin Xiamen metrosu 2017 2 52 71.9
Xuzhou   Çin Xuzhou metrosu 2019 1 18 22.0
Zhengzhou   Çin Zhengzhou metrosu 2013 5 97 151.8
Kopenhag   Danimarka Kopenhag metrosu 2002 3 22 20.4
Santo Domingo   Dominik Cumhuriyeti Santo Domingo metrosu 2009 2 30 27.4
Cakarta   Endonezya Cakarta metrosu 2019 1 13 15.7
Erivan   Ermenistan Erivan metrosu 1981 1 10 13.4
Manila   Filipinler Manila Light Rail Transit System 1984 2 31 33.4
Manila Metro Rail Transit System 1999 1 13 16.9
Helsinki   Finlandiya Helsinki metrosu 1982 2 17 21.1
Lille   Fransa Lille metrosu 1983 2 60 45
Lyon   Fransa Lyon metrosu 1978 4 40 32
Marsilya   Fransa Marsilya metrosu 1977 2 28 21.5
Paris   Fransa Paris metrosu[not 8][25] 1900 16 302 214
Rennes   Fransa Rennes metrosu 2002 1 15 9.4
Toulouse   Fransa Toulouse metrosu 1993 2 37 28.2
Busan   Güney Kore Busan metrosu 1985 5 93 130.2
Daegu   Güney Kore Daegu metrosu 1997 3 58 81.2
Daejeon   Güney Kore Daejeon metrosu 2006 1 22 22.7
Gwangju   Güney Kore Gwangju metrosu 2004 1 20 20.1
Incheon   Güney Kore Incheon metrosu 1999 2 29 29.4
Seul   Güney Kore Seul metrosu[not 9] 1974 9 256 331.5
Tiflis   Gürcistan Tiflis metrosu 1966 2 22 27.1
Ahmedabad   Hindistan Ahmedabad metrosu 2019 1 6 6.5
Bangalore   Hindistan Bangalore metrosu 2011 2 41 42.3
Caypur   Hindistan Caypur metrosu 2015 1 9 9.6
Chennai   Hindistan Chennai metrosu 2015 2 20 27.88
Delhi   Hindistan Delhi metrosu[26] 2002 10 160 213
Gurgaon   Hindistan Gurgaon metrosu 2013 1 11 11.7
Haydarabad   Hindistan Haydarabad metrosu 2017 2 56 69.0
Kalküta   Hindistan Kalküta metrosu 1984 1 24 28.1
Koçi   Hindistan Koçi metrosu 2017 1 11 13.4
Lucknow   Hindistan Lucknow metrosu 2017 1 21 22.87
Mumbai   Hindistan Mumbai metrosu 2014 1 12 11.4
Nagpur   Hindistan Nagpur metrosu 2019 2 11 13.5
Noida   Hindistan Noida metrosu 2019 1 21 29.7
Amsterdam   Hollanda Amsterdam metrosu[not 10][27] 1977 5 33 31.4
Rotterdam   Hollanda Rotterdam metrosu 1968 5 62 78.3
Hong Kong   Hong Kong Hong Kong metrosu[28] 1979 11 87 174.7
İsfahan   İran İsfahan metrosu 2015 1 10 11.2
Meşhed   İran Meşhed metrosu 2011 2 24 24
Şiraz   İran Şiraz metrosu 2014 1 8 10.5
Tahran   İran Tahran metrosu[29] 1999 6 85 127
Tebriz   İran Tebriz metrosu 2015 1 6 7
Barselona   İspanya Barselona metrosu[30] 1924 12 180 146
Bilbao   İspanya Bilbao metrosu 1995 3 40 43.3
Madrid   İspanya Madrid metrosu[31] 1919 1 301 294
Palma de Mallorca   İspanya Palma de Mallorca metrosu 2007 2 16 15.6
Valensiya   İspanya Valensiya metrosu 1988 9 169 175
Stockholm   İsveç Stockholm metrosu[32] 1950 7 100 105.7
Lozan    İsviçre Lozan metrosu[not 11][33] 2008 1 14 5.9
Brescia   İtalya Brescia metrosu 2006 1 17 13.7
Cenova   İtalya Cenova metrosu 1990 1 8 7.1
Katanya   İtalya Katanya metrosu 1999 1 6 3.8
Milano   İtalya Milano metrosu 1964 4 113 101
Napoli   İtalya Napoli metrosu[34] 1993 3 22 20.2
Roma   İtalya Roma metrosu 1955 3 73 60
Torino   İtalya Torino metrosu 2006 1 21 13,2
Fukuoka   Japonya Fukuoka metrosu 1981 3 35 29.8
Hiroşima   Japonya Astram Hattı 1994 1 22 18.4
Kobe   Japonya Kobe metrosu 1977 2 25 30.6
Kobe Rapid Railway 1968 1 10 7.6
Kyoto   Japonya Kyoto metrosu 1981 2 31 31.2
Nagoya   Japonya Nagoya metrosu 1957 6 87 93.3
Osaka   Japonya Osaka metrosu 1933 8 123 129.9
Sapporo   Japonya Sapporo metrosu 1971 3 46 48
Sendai   Japonya Sendai metrosu 1987 2 29 28.7
Tokyo   Japonya Tokyo metrosu[not 12] 1927 13 285 304.1
Rinkai Hattı 1996 1 8 12.2
Yokohama   Japonya Yokohama metrosu 1972 2 40 53.4
Minatomirai Hattı 2004 1 6 4.1
Montreal   Kanada Montreal metrosu[35] 1966 4 68 69.2
Toronto   Kanada Toronto metrosu[36] 1954 4 69 68.3
Vancouver   Kanada SkyTrain 1985 3 47 68.6
Doha   Katar Doha metrosu 2019 3 13 40
Almatı   Kazakistan Almatı metrosu[37] 2011 1 9 11.3
Medellín   Kolombiya Medellín metrosu 1995 2 27 31.3
Pyongyang   Kuzey Kore Pyongyang metrosu 1973 2 17 22
Budapeşte   Macaristan Budapeşte metrosu 1896 4 52 38.2
Makao   Makao Makao hafif metrosu 2019 1 11 9.3
Kuala Lumpur   Malezya RapidKL 1996 5 48 69
Meksiko   Meksika Meksiko metrosu[not 13][38] 1969 12 195 226.5
Monterrey   Meksika Monterrey metrosu 1991 2 31 32.0
Kahire   Mısır Kahire metrosu[39] 1987 3 61 77.9
Oslo   Norveç Oslo Metrosu 1966 5 97 86
Taşkent   Özbekistan Taşkent metrosu 1977 4 29 36.2
Panama   Panama Panama metrosu 2014 2 12 13.7
Lima   Peru Lima metrosu 2003 1 26 34.6
Varşova   Polonya Varşova metrosu 1995 2 27 29
Lizbon   Portekiz Lizbon metrosu[40][41] 1959 4 55 43.2
San Juan   Porto Riko Tren Urbano 2004 1 16 17.2
Bükreş   Romanya Bükreş metrosu 1979 4 51 69.3
Kazan   Rusya Kazan metrosu[42] 2005 1 10 15.8
Moskova   Rusya Moskova metrosu[43][44] 1935 15 200 333.3
Nijni Novgorod   Rusya Nijni Novgorod metrosu 1985 2 14 18.8
Novosibirsk   Rusya Novosibirsk metrosu 1986 2 13 15.9
Sankt-Peterburg   Rusya Sankt-Peterburg metrosu 1955 5 67 113.2
Samara   Rusya Samara metrosu 1987 1 10 12.7
Yekaterinburg   Rusya Yekaterinburg metrosu 1991 1 9 12.7
Singapur   Singapur Hızlı Toplu Taşımacılık Sistemi[45] 1987 6 121 170.7
Mekke   Suudi Arabistan Mekke metrosu 2010 1 9 18.1
Santiago   Şili Santiago metrosu[46][47] 1975 7 108 103
Bangkok   Tayland Bangkok metrosu 2004 2 34 43
Bangkok Skytrain[48] 1999 2 34 36.5
Kaohsiung   Tayvan Kaohsiung metrosu 2008 2 37 42.7
Taipei   Tayvan Taipei metrosu 1996 6 117 131.1
Taoyuan   Tayvan Taoyuan metrosu 2017 1 24 53.1
Adana   Türkiye Adana metrosu 2009 1 13 13.9
Ankara   Türkiye Ankara metrosu 1997 5 45 55.1
Bursa   Türkiye BursaRay 2002 2 38 38.9
İstanbul   Türkiye İstanbul metrosu 1875 6 86 115
İzmir   Türkiye İzmir metrosu 2000 1 17 20.1
Dnipro   Ukrayna Dnipropetrovsk metrosu 1995 1 6 7.1
Harkov   Ukrayna Harkov metrosu 1975 3 29 37.6
Kiev   Ukrayna Kiev metrosu 1960 3 52 67.6
Caracas   Venezuela Caracas metrosu 1983 4 49 63.6
Atina   Yunanistan Atina metrosu[not 14][not 15][49] 1904 3 65 84.5

DipnotlarDüzenle

  1. ^ Sistemdeki "Red (MBTA) (Kırmızı) Hattı", "Orange (MBTA) (Portakalrengi) Hattı", ve "Blue MBTA (Mavi) Hattı" hızlı transit sistemleridir. Orange Hattı 1901'de yer üstünde viyadük şeklinde idi ve 1897'de yeraltı tramvay sistemi için açılan "Tremont Street Yeraltı" tünelini ortaklaşa kullanırdı.
  2. ^ "Red Los Angeles Metro (Kırmızı) Hattı" ve "Purple, Los Angeles Metro (Mor) Hattı.
  3. ^ Viyadük şeklinde yerüstünde kurulmuş olan ilk servis 1870'da hizmete açılmıştır. Sistemin ilk yeraltı tüneli kullanan kısmı 1904'te açılmıştır. Resmi istatistiklere göre metro servisinde 468 istasyon bulunmaktadır. Ama metro sistemi haritasına göre ve New York Post gazetesine göre aktarma istasyonları tek istasyon sayılınca, istasyon sayısı 422 olmaktadır
    "New York City Transit - History and Chronology". Metropolitan Transportation Authority. 1 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2008. 
    "New York City Transit - Subway and Bus Ridership Statistics 2008". Metropolitan Transportation Authority. 30 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2010. 
    "MTA New York City Transit - 2006 Preliminary Budget" (PDF). Metropolitan Transportation Authority. 21 Ekim 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2008. 
    Jeremy Olshan (21 Ağustos 2006). "Lone riders of the Rockaways". New York Post. 11 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2019. 
  4. ^ Hat, 1860 yılında demiryolu olarak açılırken 1925 yılında metro sistemine dönüştürüldü.
  5. ^ "Broad Street Hatti" ve "Market–Frankford Hatti"
  6. ^ 1969'da ilk defa deneme olarak açılmış ve tam faaliyete 1981 yılında girmiştir.
  7. ^ Şanghay Maglev Hattı buna dahil değildir.
  8. ^ 2004 itibarıyla Paris Metro sistemi 211,3 km uzunluktaydı ve 204 istasyon bulunmaktaydı. 2007'de bu ağa 1,6 km hat ve 1 yeni istasyon eklenmiştir.
    "Paris: new section of Metro Line 14 opened". Infrasite.net. 2 Temmuz 2007. 7 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2008. 
  9. ^ Hat 1 ile Hat 2'nin bazı kısımları 1974'ten önce yapılmış olan normal demiryolu sistemi ile çakışmaktadır.
  10. ^ Hat 50, Hat 53 ve Hat 54 hızlı transit hatlarıdır. Hat 51 hafif demiryolu olduğu için metro sistemi ististikerine katılmamıştır.
  11. ^ Lozan metrosu sistemi iki hattan oluşmaktadır. Hat 1 hafif demiryolu şeklindedir ve buradaki metro sistemleri istatistikleri içine alınmamıştır. İstatistiklere alınan Hat 2 hızlı transit sistemidir.
  12. ^ Ginza, Marunouchi, Hibiya, Tōzai, Chiyoda, Yūrakuchō, Hanzōmon, Namboku ve Fukutoshin hatları Tokyo Metro tarafından, Asakusa, Mita, Shinjuku ve Ōedo hatları ise Tokyo Metropolitan Ulaşım Bürosu tarafından işletilmektedir.
  13. ^ Tüm hatlarda bulunan istasyon sayıları toplanınca istasyon sayısı 175 olarak bulunur. Ama aynı adı taşıyan aktarma istasyonları tek bir istasyon olarak sayılınca toplam istasyon sayısı 147 olur.
  14. ^ "ISAP|Atina-Pire Elektrik Demiryolu" şirketi tarafından işletilen "Yeşil Hat" 1869'da istim treni hattı olarak açılmıştır. 1904'te elektrifiye edilip tam "Metro" olarak Pire-Atina arasında servise başlamıştır. 1948'de yeraltı kısımları eklenerek Atina şehri içine doğru genişletilmiştir. Metro servisi 1957'de eski banliyö hattı kullanılarak Kifissia'ya kadar uzatılmıştır.
    "Information on Line 1 - Technical Data". ISAP. 2 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  15. ^ "Mavi Hat"'ın, 21,2km ve 4 istasyondan oluşan ve havaalanına giden bir kısmı "Helenik Demiryolları Organizasyonu"'na bağlıdır ve genellikle bir banliyö tren sistemi şeklinde hizmet vermektedir.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Dünyanın en eski ikinci metrosu Tünel, bu yıl 139. yılını kutluyor". İstanbul Büyükşehir Belediyesi. 15 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2019. 
  2. ^ "Shanghai now the world's longest metro". 4 Mayıs 2010. 15 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2010. 
  3. ^ a b c "What is the largest metro system in the world?". CityMetric. 5 Eylül 2015. 12 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2019. 
  4. ^ "The Berlin metro (U-Bahn)". Means of Transport & Routes. BVG. 10 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2008. 
  5. ^ Schwandl, Robert. "Boston T". UrbanRail.net. 16 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2008. 
  6. ^ "About the T - Financials - Appendix: Statistical Profile" (PDF). MBTA. 2007. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2008. 
  7. ^ "Our Services". CTA. 23 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2010.  stations only
  8. ^ "Chicago". UrbanRail.net. 16 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2010.  route length only}}
  9. ^ "Facts at a Glance". Los Angeles County Metropolitan Transportation Authority. 18 Ocak 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2008. 
  10. ^ "New York Subway: Facts and Figures". MTA - New York. 16 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ocak 2010. 
  11. ^ "New York City Subway and PATH". UrbanRail. 16 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ocak 2010. 
  12. ^ "MTA New York City Transit – Staten Island Railway Map". 3 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2019. 
  13. ^ "New York City: PATH". UrbanRail. 16 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ocak 2010. 
  14. ^ "BART System Facts". San Francisco Bay Area Rapid Transit District. 19 Kasım 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2008. 
  15. ^ "Wein". UrbanRail.Net. 19 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2010. 
  16. ^ "Key facts". London Underground. Transport for London. 14 Ekim 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2008. 
  17. ^ "Docklands Light Railway: History". Transport for London. 22 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2010. 
  18. ^ Schwandl, Robert. "Dalian". UrbanRail.net. 14 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2008. 
  19. ^ "Guangzhou Metro". ExploreGuangzhou's "Metropedia". 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2010. 
  20. ^ "Nanjing Metro". Urbanrail. 12 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2010. 
  21. ^ "Beijing Subway". Explore Beijing "Subwaypedia". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2010. 
  22. ^ "Preferred travel network extending in all directions so that the public life of Shanghai Metro subway is more convenient" (Çince). Shanghai Metro. 10 Nisan 2010. 27 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2010. 
  23. ^ "City's latest subway hits tracks tomorrow". Shanghai Daily. 9 Nisan 2010. Erişim tarihi: 10 Nisan 2010. 
  24. ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Eylül 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2010. 
  25. ^ "Le Metropolitain, RER and Bus - A bit of history". Paris.org. 6 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ocak 2010. 
  26. ^ "Indian PM launches Delhi metro". BBC News. 24 Aralık 2002. 22 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2010. 
  27. ^ "World Metro List - Amsterdam". metro bits. 10 Ocak 2008. 23 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2008. 
  28. ^ "Train Services". MTR Corporation. 16 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2010. 
  29. ^ "Tehran Metro". 7 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2010. 
  30. ^ "Barcelona Metro". UrbanRail.net. 3 Nisan 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2010. 
  31. ^ "Metro de Madrid in figures". 3 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2010. 
  32. ^ "SL Annual Report 2007" (PDF). Storstockholms Lokaltrafik. 27 Haziran 2008. s. 29. 25 Mart 2009 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2008. 
  33. ^ "Metro m2" (PDF). Transports publics de la région lausannoise. 6 Ekim 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  34. ^ Sadece Hat 1, Hat 6 ve Napoli-Aversa Hattı
  35. ^ "The Montreal métro: a source of pride" (PDF). 2002. ss. 10,11. 12 Şubat 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2010. 
  36. ^ "TTC - Subway/RT". 23 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2010. 
  37. ^ Kava, Alexander (20 Nisan 2015). "Presidential opening for Almaty metro extension". International Railway Journal. 20 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2015. 
  38. ^ "Datos de operacion" (İspanyolca). Metro de la Ciudad de Mexico. 22 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2008. 
  39. ^ Rohde, Mike. "Cairo". Metro Bits. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2008. 
  40. ^ /Default.aspx?tabid=253 "General Data: Network Expansion" |url= değerini kontrol edin (yardım). Metropolitano de Lisboa. 17 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Nisan 2010.  Station count and track length
  41. ^ "A brief history". Metropolitano de Lisboa. 27 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2010.  Opening year
  42. ^ "Kazan Subway". 20 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2008. 
  43. ^ "Московский метрополитен". Moskovsky Metropoliten (Rusça). 16 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2010. 
  44. ^ "Метрополитен в цифрах". Moskovsky Metropoliten (Rusça). 14 Temmuz 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2010. 
  45. ^ "Singapore MRT". Explore Singapore's "MRTpedia". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2010. 
  46. ^ "Plan your journey" (İspanyolca). Santiago metrosu. 28 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2010.  Track length and stations
  47. ^ "Santiago Metro: History". Santiago metrosu. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2010.  Opening year
  48. ^ "Operating System". Bangkok Mass Transit System Public Company Limited. 28 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2008. 
  49. ^ "Operation". Attiko Metro S.A. 19 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
    Schwandl, Robert. "Athens Metro". UrbanRail.net. 16 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 

Dış bağlantılarDüzenle