Mehmed Rifat Paşa

Mehmed Rifat Paşa (1862-1925), Osmanlı Devleti'nin son yıllarında hizmet vermiş bir devlet adamıdır.[1]

Sıbyan mektebinde başladığı eğitimini, Bayezid Rüştiyesi ve İstanbul Sultanisi’nde sürdürmüş ve ardından da Mülkiye Mektebi’nde parlak bir şekilde tamamlamıştır.[2] Mehmed Rifat Paşa'nın ilk büyükelçilik görevi 1897 yılının Aralık ayında Atina'da başladı. Bu görevi 1908 yılının Mart ayına kadar devam ettirdikten sonra Londra büyükelçiliğine atandı. 1909 yılının Şubat ayına kadar bu görevde kaldıktan sonra Osmanlı Hariciye Nazırı oldu.

Hariciye Nazırı oluşuDüzenle

İttihat ve Terakki Fırkası hakkında oluşmuş bulunan İngiliz karşıtı görünümünü azaltmak veya ortadan kaldırmak istiyordu. Bu nedenle İngiliz yanlısı olarak bilinen Londra Büyükelçisi Mehmet Rıfat Paşa'ya Hariciye Nazırlığı'nı teklif etti. O sıralar bir nazırlık düşünmeyen Rıfat Paşa bu teklifi reddetti. ittihat ve Terakki söz konusu nazırlık için adı geçmeye başlayan, padişahlık yanlısı Tevfik Paşa'nın önünü kesmek için teklifinde ısrarcı oldu ve nihayetinde Rıfat Paşa görevi kabul ederek İstanbul'a yola çıktı, varıncaya kadar nazırlığa Gabriel Narodonkyan Efendi vekalet etmiştir. Paşa Şubat 1909-Ağustos 1911 tarihleri arasında Hariciye Nazırı olarak hizmet etti.[3]

1909 yılında ölen İstanbul mebusu Manyasizade Refik Bey'in yerine Meclis-i Mebûsan'a girmiştir. Ancak 1911 yılının ekim ayında Paris büyükelçisi olması nedeniyle mebusluktan istifa etmiştir.[4]

Nazırlık sonrası görevleriDüzenle

1911 yılının ekim ayında Paris büyükelçisi oldu. I. Dünya Savaşı'nın başladığı 1914 yılının Kasım ayına kadar bu görevde kaldı. Savaş biterek ateşkes imzalandıktan sonra 1918 yılının Ağustos ayında Berlin'e büyükelçi olarak gönderildi. Bu görevi 1919 yılının Mart ayına kadar sürdürdü. 1925 yılında öldü.[1]

NotlarDüzenle

  1. ^ a b Kuneralp 1999, s. 101.
  2. ^ Akpınar 2015, s. 176.
  3. ^ Mehmetefendioğlu 1996, s. 38, İkinci Bölüm.
  4. ^ Saygı 2014, s.44 dip not 159 "1911 yılının Aralık ayında yapılan ara seçim, İstanbul mebusu ve Hariciye Nazırı Rıfat Paşa'nın Paris Büyükelçiliği'ne atanması sonucu gündeme gelmiştir. İttihatçılar, Adliye Nazırı Mehmed Memduh Bey’i aday gösterirken; Hürriyet ve İtilaf Fırkası ise Şehraz gazetesi Yazı İşleri Müdürü Tunuslu Tahir Hayreddin Bey’i aday göstermiştir. 195 oy alan Memduh Bey'i 1 oy farkla geçerek 196 oy alan Tahir Hayreddin Bey, mebus seçilmiştir.".

KaynakçaDüzenle

Siyasi görevi
Önce gelen:
Ahmed Tevfik Paşa
Osmanlı Hariciye Nazırı
Şubat 1909 - Ağustos 1911
Sonra gelen:
İbrahim Hakkı Paşa