Mehmed Ali Paşa (müşir)

Prusya doğumlu Osmanlı asker (1827-1878)

Mehmed Ali Paşa ya da Ludwig Karl Friedrich Detroit (1827, Magdeburg – 7 Eylül 1878, Yakova), Alman kökenli bir Osmanlı generaliydi. 93 Harbi'nin ilk aylarında Tuna Cephesinin komutanıydı. Şair Nâzım Hikmet'in annesinin dedesidir.

Mehmed Ali Paşa
Mehmed Ali Pasha.png
Müşir Mehmed Ali Paşa
Doğum 1827
Magdeburg[1]
Ölüm 1878 (50-51 yaşlarında)
Kosova
Bağlılığı Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı İmparatorluğu
Hizmet yılları 1853-1878
Rütbesi Müşir
Çatışma/savaşları Kırım Savaşı
93 Harbi
Ailesi
Eşi Ayşe Sıdıka Hanım

Ludwig Karl Friedrich Detroit 1827 yılında o zamanlar Prusya Krallığı'nın sınırları içinde yer alan Magdeburg şehrinde doğdu. Ailesinin soyu 16. veya 17. yüzyılda Fransa'dan Protestan mültecilerin soyundan gelen Huguenot soyuna soyuna dayanıyordu .12 yaşında Hamburg'dan kalkan bir gemide çalışırken gemisi İstanbul limanında demirlediği sırada kaçarak Osmanlı Devleti'ne sığındı.[2] Osmanlı Devletinin önde gelen devlet adamlarından biri olan Mehmed Emin Âli Paşa'nın himayesine girdi. Harbiye'ye girerek Mehmed Ali adını aldı.

1853 yılında Osmanlı ordusuna katıldı ve Kırım Savaşı'nda savaştı. 1865 yılında generalliğe (paşa) yükseldi. 18 Temmuz 1877 tarihinde Müşir olarak 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın Tuna Cephesi komutanlığını Çırpanlı Abdülkerim Nadir Paşa'dan devraldı. Bu görevi 2 Ekim 1877 tarihine kadar sürdürdü ve Süleyman Hüsnü Paşa'ya devretti. Savaşın bitiminde Aleksandros Karatodori Paşa ve Sadullah Paşa'yla birlikte Berlin Kongresi'nde Osmanlı Devleti'ni temsil eden 3 kişiden biriydi. Kongrenin kararlarından memnun olmayan Müslüman halkı yatıştırmak için Arnavutluk'a gönderildi. Kosova'nın Yakova kasabasında halk tarafından yapılan saldırıda Abdullah Paşa Dreni ile beraber linç edilerek öldürüldü.

Diğer bir görüşe göre Koca Mustafa Reşid Paşa, Londra Büyük elçiliği esnasında elçilik ayak hizmetlerinde kullandığı bir Polonya Yahudi'sini İstanbul'a dönüşünde beraberinde getirmiştir. Mehmed Ali Paşa bu Polonyalının oğludur.[3]

AilesiDüzenle

Mehmed Ali Paşa'nın Hayriye Hanım, Leyla Hanım, Adviye Hanım ve Zekiye Hanım adlarında 4 kızı vardı. Bu kızlarından olan torunlarının ve torun çocuklarının arasında Nâzım Hikmet, Mehmet Ali Aybar, Oktay Rifat ve Ali Fuat Cebesoy gibi kişilikler bulunmaktadır.[4]

Soyundan gelen bazı kişilerin listelendiği soy ağacı:[5][6][7]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Müşir Mehmed Ali Paşa
 
Ayşe Sıdıka
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Hüseyin Hüsnü Paşa
 
Hayriye
 
 
 
Leyla
 
Hasan Enver Paşa
 
 
Adviye
 
Binbaşı Tevfik Bey
 
Zekiye
 
İsmail Fazıl Paşa
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Rahmi Arslan
 
Nimet
 
Yarbay Tahsin Bey
 
 
Münevver
 
Sâmih Rifat
 
 
 
Celile Hikmet
 
Hikmet Nâzım Bey
 
Albay Mehmed Ali Cebesoy
 
Ali Fuat Cebesoy
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Mehmet Ali Aybar
 
 
Oktay Rifat
 
Zeynep Menemencioğlu
 
Hasan Menemencioğlu
 
Nâzım Hikmet
 
Prof. İsmail Fazıl Cebesoy
 
Ayşe Sarıalp
 
Ruhi Sarıalp
 
 

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Marmara". Academia.edu (Almanca). 15 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2017. 
  2. ^ "Mehmet Ali Paşa'nın torunu Nazım Hikmet Ran". 10 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2008. 
  3. ^ Sultan Abdülhamid ile ilgili bir belgesel, Youtube
  4. ^ "Atatürk ile Paşaların arasını açmak istediler, Aksiyon dergisi, Sayı:562 12.9.2005". 15 Aralık 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2008. 
  5. ^ Beydilli, Kemal (2019). "MEHMED ALİ PAŞA, Müşir". TDV İslâm Ansiklopedisi. Ek–2 (gözden geçirilmiş 3. bas.). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı. ss. 218-220. Erişim tarihi: 18 Kasım 2021. 
  6. ^ Osman Selim Kocahanoğlu (20 Mart 2017). "Tarihi yanında götüren kadın: Ayşe Cebesoy". Aydınlık. 18 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2021. 
  7. ^ "Yüzyılın tanığı Zeynep Menemencioğlu'nu kaybettik…". Kadıköy Life. 2 Ocak 2017. 19 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2021.